Υπάρχει ένας συγκεκριμένος, αρχέγονος φόβος που συνδέεται με την έννοια της φοβίας του “κλειστού δωματίου”, όταν όμως αυτό το δωμάτιο είναι ένα ολόκληρο νησί που έχει αποκλειστεί από μια απόκοσμη καταιγίδα, τότε ο φόβος γίνεται κάτι μεγαλύτερο και πιο ατμοσφαιρικό. Για κάθε λάτρη του είδους, σαν τον γράφοντα, το “The Storm of the Century” αποτελεί ένα είδος Άγιου Δισκοπότηρου της αφήγησης. Συνδυάζει το ιστορικό αίνιγμα του “Croatoan” (της εξαφανισμένης αποικίας του Roanoke) με την απαράμιλλη πένα του Stephen King.
Σε αντίθεση με πολλά έργα όπου ο σκηνοθέτης πασχίζει να συμπιέσει ένα μυθιστόρημα χιλίων σελίδων σε ένα κινηματογραφικό πλαίσιο, αυτή η παραγωγή του 1999 ήταν μια σπάνια περίπτωση όπου το σενάριο προηγήθηκε της λογοτεχνίας. Ο King δεν έγραψε ένα βιβλίο για να πουλήσει στη συνέχεια τα δικαιώματα, αλλά συνέθεσε εξαρχής έναν τηλεοπτικό εφιάλτη. Το αποτέλεσμα είναι μια ιστορία που μοιάζει λιγότερο με ταινία και περισσότερο με ένα ηθικό δράμα, το οποίο θέτει το ερώτημα αν το “μεγαλύτερο καλό” είναι απλώς μια βολική μάσκα για τη συλλογική δειλία.
Η υπόθεση του “Storm of the Century”:
Ο Andre Linoge και το Little Tall Island
Η υπόθεση είναι παραπλανητικά απλή. Το 1989, καθώς οι κάτοικοι του Little Tall Island –το νησί που βρίσκεται στην πολιτεία του Μέιν και εμφανίζεται ξανά στο “Dolores Claiborne”- προετοιμάζονται για μια σκληρή θύελλα, καταφτάνει ένας ξένος ονόματι Andre Linoge (Colm Feore). Δεν έρχεται με βαλίτσα, αλλά με ένα ασημένιο μπαστούνι με κεφάλι λύκου και μια τάση για… συνοπτικούς φόνους. Αφού δολοφονεί μια ηλικιωμένη κάτοικο και τελειώνει ήρεμα το τσάι της, συλλαμβάνεται από τον αστυνόμο Mike Anderson (Tim Daly).
Πίσω από τα κάγκελα, ο Linoge ξεκινά την ψυχολογική του πολιορκία. Δεν τον ενδιαφέρει η απόδραση, τον ενδιαφέρει η αποκάλυψη. Η παρουσία του λειτουργεί ως καταλύτης, φέρνοντας στο φως τα μυστικά των νησιωτών με μια κυνική, σχεδόν παιχνιδιάρικη αποτελεσματικότητα. Κάθε πολίτης αυτής της στενά δεμένης κοινότητας έχει ένα στίγμα –είτε πρόκειται για μια εξωσυζυγική σχέση, μια κρυφή έκτρωση ή ένα έγκλημα του παρελθόντος– και ο Λινόζ χρησιμοποιεί αυτά τα μυστικά για να στρέψει τους γείτονες τον έναν εναντίον του άλλου. Το τελεσίγραφό του είναι μια ρυθμική, υπνωτική απαίτηση που αντηχεί μέσα στο ουρλιαχτό του ανέμου: «Δώστε μου αυτό που θέλω και θα φύγω».
Σκηνοθεσία και ερμηνείες: Γιατί ο Colm Feore κλέβει την παράσταση
Αυτό που ανυψώνει τη σειρά πάνω από τα τυπικά δείγματα του είδους της δεκαετίας του ’90, είναι η απόρριψη των φθηνών εντυπώσεων υπέρ του υπαρξιακού τρόμου. Ο σκηνοθέτης Craig R. Baxley -επιλογή του ίδιου του King μετά τη δουλειά του στο “Twilight Man”- δημιουργεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον λουσμένο σε μια παγερή, μπλε παλέτα. Η ίδια η καταιγίδα λειτουργεί ως χαρακτήρας, ένα πρακτικό επίτευγμα μιας παραγωγής 35 εκατομμυρίων δολαρίων, που απομονώνει τους ηθοποιούς και απογυμνώνει την επιφάνεια του πολιτισμού.
Στο επίκεντρο αυτής της καταιγίδας βρίσκεται ο Colm Feore. Με χαρακτηριστικά που εκπέμπουν μια φυσική, απόκοσμη απειλή, ο Feore ενσαρκώνει τον ρόλο με τρομακτική χάρη. Είναι ενδιαφέρον ότι, πίσω από τις κάμερες, ο ηθοποιός κατέβαλε συνειδητή προσπάθεια να συνδεθεί φιλικά με τους ανήλικους ηθοποιούς, ώστε να διασφαλίσει ότι δεν θα τρομοκρατηθούν πραγματικά από την ερμηνεία του. Στην οθόνη, όμως, παραμένει η προσωποποίηση της κακίας. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της κορυφαίας σκηνής της κλήρωσης, χρησιμοποίησε ένα τέχνασμα: έκρυψε τη μοιραία μαύρη πέτρα στην παλάμη του, ώστε η αντίδραση της Deborah Farentino να είναι απόλυτα αυθεντική και ενστικτώδης.
Το ίδιο το όνομα του Linoge είναι ένα μυστήριο -ένας αναγραμματισμός του “Legion” (της βιβλικής δαιμονικής Λεγεώνας) και μια παραφθορά της γαλλικής λέξης για το χιόνι, “la neige”. Είναι ο απόλυτος “Putter-Inner”, όπως ο Stephen King αρέσκεται να περιγράφει το δικό του στυλ γραφής: ένα ον που εισάγει το χάος σε ένα σταθερό σύστημα, μέχρι αυτό να καταρρεύσει κάτω από το βάρος της ίδιας του της υποκρισίας.
Η μεγάλη ψευδαίσθηση της εξουσίας
Ενώ η σειρά περιλαμβάνει υπερφυσικά στοιχεία -συμπεριλαμβανομένης μιας σκηνής όπου ο Λινόζ οδηγεί τα παιδιά της πόλης πάνω από τα σύννεφα- ο πραγματικός τρόμος εντοπίζεται στις συνεδριάσεις του δημαρχείου. Εκεί, οι νησιώτες καλούνται να αποφασίσουν για τη μοίρα της κοινότητάς τους. Ο Linoge αποκαλύπτει πως είναι ένα γηραιό, όχι όμως αθάνατο ον, που αναζητά έναν προστατευόμενο. Αν η πόλη τού παραχωρήσει ένα παιδί για να το αναθρέψει ως διάδοχό του, θα χαρίσει τη ζωή στους υπόλοιπους. Αν αρνηθούν, η απειλή είναι σαφής: ολική εξαφάνιση, παρόμοια με εκείνη που έπληξε την αποικία του Ρόανοκ.
Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ματιά στην αφήγηση υποδηλώνει ότι η ισχύς του Linoge μπορεί να ήταν μια τεράστια μπλόφα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας, υπάρχουν λεπτές νύξεις για την αδυναμία του. Όταν φυλακίζεται για πρώτη φορά, σφίγγει τα δόντια από τον πόνο -έναν πόνο που προδίδει τις φθαρμένες αρθρώσεις ενός γέρου. Στο υπόστεγο προμηθειών, μια κρίσιμη αντιπαράθεση μεταξύ της Kat και του Billy υποδεικνύει ότι η ψυχική επιρροή του Λινόζ μπορεί να αναχαιτιστεί. Ακόμη και το εμβληματικό μπαστούνι με το κεφάλι λύκου (το ίδιο αντικείμενο που χρησιμοποιήθηκε στην προσαρμογή του 1994 για το “The Stand”) είναι ένα εργαλείο χειραγώγησης και όχι ένα τεκμήριο απόλυτης παντοδυναμίας.
Η τραγωδία του Little Tall Island δεν είναι ότι οι κάτοικοί του νικήθηκαν από έναν δαίμονα, αλλά ότι αυτοεξαπατήθηκαν. Στην κορύφωση της αναμέτρησης, όταν ο Mike Anderson επιχειρεί να επιτεθεί στον Linoge, ο “κακός” καλεί απεγνωσμένα τους υπόλοιπους να τον συγκρατήσουν. Αν ο Linoge ήταν όντως παντοδύναμος, δεν θα φοβόταν τη δίκαιη οργή ενός και μόνο ανθρώπου. Η πόλη επέλεξε το “μικρότερο κακό”, αλλά με αυτή της την απόφαση έχασε την ίδια την αξιοπρέπεια που πασχίζανε να προστατεύσουν. Στο τέλος, η καταιγίδα υποχώρησε, αλλά η σκιά που άφησε πίσω της ήταν πλέον μόνιμη.
Κρυμμένα επίπεδα και λογοτεχνικές αναφορές
Το “The Storm of the Century” είναι εμποτισμένο με το αυτοαναφορικό σύμπαν του King, λειτουργώντας ως ένας συνδετικός κρίκος για τους μυημένους:
- Το σύμπαν του King: Γίνονται σαφείς αναφορές στη φανταστική πόλη Derry, ενώ το βιβλίο που διαβάζουν στα παιδιά, το “The Little Puppy”, είναι το ίδιο που αγαπούσε ο Danny Torrance στη “Λάμψη”.
- Meta-αφήγηση: Ο Tim Daly, η φωνή του Superman στην εμβληματική animated σειρά, ακούει τον αναπληρωτή του να τον προειδοποιεί πως δεν πρέπει να περιμένει τον “Άνθρωπο από Ατσάλι” να έρθει να τους σώσει. Στον κόσμο του King, οι ήρωες είναι πάντα μόνοι τους.
- Το κλασικό cameo: Ο ίδιος ο συγγραφέας κάνει τη συνηθισμένη του εμφάνιση σε μια τηλεοπτική διαφήμιση για το δικηγορικό γραφείο “Macintosh & Redding” -μια φευγαλέα στιγμή ελαφρότητας σε μια κατά τα άλλα ζοφερή ιστορία.
- Λογοτεχνικός φόρος τιμής: Η σειρά δανείζεται τη «λογική του όχλου» από το “The Lottery” της Shirley Jackson και την ψυχολογική αποσύνθεση του “Young Goodman Brown” του Nathaniel Hawthorne.
Ένα πικρό φινάλε σε μια παγωμένη πραγματικότητα
Το “The Storm of the Century” παραμένει ένα από τα κορυφαία έργα τρόμου της τηλεόρασης, επειδή αρνείται να προσφέρει ένα “καθαρό”, χολιγουντιανό φινάλε. Αφήνει τον θεατή με μια πικρή, ψυχρή συνειδητοποίηση: όταν οι τοίχοι στενεύουν και τα φώτα σβήνουν, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα γίνουν ήρωες. Θα μετατραπούν σε λογιστές της ίδιας τους της ψυχής, ανταλλάσσοντας κομμάτια της ανθρωπιάς τους για μερικά ακόμη χρόνια επιβίωσης.
Είναι μια ιστορία που γεννήθηκε από μια πραγματική καταστροφή -τη φονική καταιγίδα του Ιανουαρίου του 1998 που έπληξε το Μέιν ακριβώς όταν ξεκινούσαν οι οντισιόν- και αυτή η αίσθηση του πραγματικού ολέθρου διαπερνά κάθε καρέ. Αποτελεί το αγαπημένο τηλεοπτικό έργο του King για έναν λόγο: είναι αυθεντικό, είναι σκληρό και λειτουργεί ως ένας καθρέφτης που αντανακλά τις πιο σκοτεινές γωνιές της ανθρώπινης καρδιάς.
