Με μία ματιά...
Μια λέξη που γεννήθηκε στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία ταξίδεψε στη βόρεια Ιταλία τη δεκαετία του '80 και έγινε όνομα συγκροτήματος. Σαράντα ένα χρόνια αργότερα, το σχήμα ξαναπατάει αθηναϊκό πάτωμα για πρώτη φορά από το 2003. Στο ενδιάμεσο διάστημα η χώρα έμεινε παρούσα μέσα από τίτλους δίσκων, νησιά και τελετουργίες.
- Η συναυλία γίνεται το Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2026 στο Temple στο Γκάζι, με τους Glimmer Void και τους Glitter Grotesque στο ίδιο πρόγραμμα.
- Οι Ataraxia είναι ιταλικό σχήμα neoclassical darkwave από τη Μόντενα, με σταθερό πυρήνα τους Francesca Nicoli, Vittorio Vandelli και Giovanni Pagliari.
- Η σχέση τους με την Ελλάδα φαίνεται σε τέσσερις κυκλοφορίες, το “Odos Eis Ouranon” του 2005, το “Kremasta Nera” του 2007, το “Ena” του 2015 και το “Centaurea” του 2024.
Το Σάββατο 24 Οκτωβρίου οι Ataraxia ανεβαίνουν στη σκηνή του Temple και κλείνουν έναν κύκλο 23 χρόνων μακριά από την Ελλάδα. Οι περισσότερες ανακοινώσεις στέκονται εκεί, στον αριθμό. Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας κρύβεται στη δισκογραφία τους, εκεί όπου η χώρα εμφανίζεται ξανά και ξανά. Μέσα σε αυτά τα χρόνια έβγαλαν δίσκους με ελληνικούς τίτλους, έγραψαν concept για τη Σαμοθράκη και πάτησαν πάνω σε παραδοσιακά τραγούδια.
Ξεκινάει από το ίδιο το όνομα. Η αταραξία έρχεται από τον Επίκουρο και τους σκεπτικούς, και περιγράφει τη γαλήνη που μένει όρθια όταν γύρω σου καταρρέει το σκηνικό. Ένα σχήμα από τη Μόντενα διάλεξε τη λέξη τη δεκαετία του ’80 και την κράτησε για τέσσερις δεκαετίες. Σαράντα ένα χρόνια μετά, η λέξη δουλεύει ακόμα σαν οδηγία χρήσης για τον ήχο τους. Στον πυρήνα παραμένουν οι Francesca Nicoli, Vittorio Vandelli και Giovanni Pagliari.
Πώς γύριζαν στην Ελλάδα χωρίς να πατήσουν το πόδι τους εδώ;
Δύο χρόνια μετά το τελευταίο τους πέρασμα κυκλοφόρησαν το “Odos Eis Ouranon”. Ακολούθησε το 2007 το “Kremasta Nera”, ένας δίσκος χτισμένος γύρω από την Αξίερο, τη Μεγάλη Θεά της Σαμοθράκης, και τις τελετές των μυστών της. Μια ιταλική μπάντα έψαχνε στα μυστήρια του βορειοαιγαιακού νησιού τη στιγμή που κανείς εδώ δεν περίμενε κάτι τέτοιο από ξένο σχήμα.
Ποια είναι η Αξίερος και γιατί το όνομά της έμενε κρυφό;
Στη Σαμοθράκη λατρεύονταν οι Μεγάλοι Θεοί. Οι αρχαίοι συγγραφείς τους αναφέρουν ως Καβείρους, οι επιγραφές του ιερού αρκούνται στο «Θεοί». Τα μυστικά τους ονόματα ήταν Αξίερος, Αξιόκερσα, Αξιόκερσος και Κάσμιλος, και από τα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ. οι Έλληνες τους ταύτισαν με τη Δήμητρα, την Περσεφόνη, τον Άδη και τον Ερμή. Η Αξίερος ήταν η Μεγάλη Μητέρα και η κεντρική μορφή της λατρείας, μια θεότητα με χαρακτηριστικά κοντινά στην Κυβέλη της Φρυγίας. Στα νομίσματα του νησιού εμφανιζόταν καθιστή, με ένα λιοντάρι στο πλάι της.
Το ιερό στην Παλαιόπολη δεχόταν όποιον ήθελε να μυηθεί, χωρίς φραγμό καταγωγής, φύλου ή κοινωνικής θέσης. Δούλοι και ελεύθεροι περνούσαν από την ίδια διαδικασία, και οι κατάλογοι των μυστών σώζονται σε επιγραφές. Το βασικό αντάλλαγμα της μύησης ήταν η προστασία στη θάλασσα, οπότε ναυτικοί, έμποροι και ναύαρχοι περνούσαν από το νησί πριν βγουν σε μεγάλο ταξίδι. Έπαιρναν μαζί τους ένα σιδερένιο δαχτυλίδι, το μόνο ορατό σημάδι μιας τελετής για την οποία είχαν ορκιστεί να μη μιλήσουν.
Σύμφωνα με την παράδοση, στο ίδιο ιερό γνωρίστηκαν ο Φίλιππος Β’ και η Ολυμπιάδα, οι γονείς του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Εκεί βρέθηκε το 1863 και η Νίκη της Σαμοθράκης, που σήμερα στέκεται στο Λούβρο. Ο όρκος σιωπής κρατήθηκε για πάνω από χίλια χρόνια, και σήμερα ξέρουμε ονόματα, κτίρια και ελάχιστα παραπάνω. Πάνω σε αυτό ακριβώς το κενό έχτισαν οι Ataraxia το “Kremasta Nera”, με το νησί να μπαίνει μέχρι και στους τίτλους των κομματιών, όπως στο “Fengari”, το όνομα της κορυφής του.
Αργότερα ήρθε το “Ena” του 2015, που άνοιξε με ένα «Κύριε Ελέησον» και μοίρασε τον χρόνο του ανάμεσα σε δικές τους συνθέσεις και σε παραδοσιακά τραγούδια που διασκεύασαν οι ίδιοι. Το concept του “Centaurea” γράφτηκε από τη Nicoli πάνω σε ελληνικό νησί. Τέσσερις κυκλοφορίες σε είκοσι χρόνια βαμμένες με γαλανόλευκο χρώμα και καμία τους δεν συνοδεύτηκε από συναυλία στη χώρα.
Ποια είναι η Αξίερος και γιατί το όνομά της έμενε κρυφό;
Στη σκηνή το σχήμα λειτουργεί σαν μικρό τελετουργικό. Φωνή, φλάουτο, κλασική κιθάρα, πλήκτρα και κρουστά στήνουν έναν ήχο που πατάει στο μεσαιωνικό και στο αναγεννησιακό τραγούδι, με στίχους σε αρχαίες και σύγχρονες γλώσσες. Η φωνή της Nicoli είναι το όργανο που κρατάει ολόκληρη τη βραδιά όρθια. Με σχεδόν τριάντα δίσκους στην πλάτη τους, το setlist μπορεί να ανοίξει από το “Historiae” και να φτάσει μέχρι το “Centaurea”.
Την υπόλοιπη βραδιά σηκώνουν δύο εγχώρια ονόματα. Οι Glimmer Void παίζουν dark atmospheric και neofolk από το 2004 και έχουν μοιραστεί σκηνή με Death In June και Rome. Οι Glitter Grotesque ανοίγουν με dark jazz, καμπαρέ και κινηματογραφικά τραγούδια, σε setlist φτιαγμένο ειδικά για αυτή την περίσταση. Πόρτες στις 20:30 στην Ιάκχου 17, με 28 ευρώ στην προπώληση και 35 ευρώ στο ταμείο.
