Πόσες φορές άραγε έχουμε αναρωτηθεί τι θα γινόταν πραγματικά αν ο Randy Rhoads είχε καταφέρει να φτάσει στο απόλυτο δημιουργικό του peak; Έζησε πάρα πολύ λίγο ανάμεσά μας. Κατάφερε, όμως, να γίνει ένας απόλυτος μύθος της μουσικής. Η ζωή του κόπηκε απότομα στα εικοσιπέντε του χρόνια σε εκείνο το τραγικό αεροπορικό δυστύχημα. Μέσα σε αυτό το εξαιρετικά μικρό χρονικό διάστημα άφησε πίσω του μια ασύλληπτη κληρονομιά που παραμένει ολοζώντανη μέχρι σήμερα.
Κάθε χρόνο τέτοια μέρα η παγκόσμια μουσική κοινότητα θρηνεί την τεράστια απώλειά του και θυμάται τα εμβληματικά του riff. Πάντα επιστρέφει στο μυαλό μας αυτό το τεράστιο ερώτημα για το μέλλον του και την πορεία που θα ακολουθούσε. Έχοντας αφήσει τόσο βαθύ στίγμα με ελάχιστους δίσκους στο ενεργητικό του, η σκέψη της πιθανής του εξέλιξης προκαλεί τεράστιο δέος.
Τα πρώτα βήματα στη μουσική
Ο Randy γεννήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου του 1956 στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνια. Μεγάλωσε σε ένα απόλυτα μουσικό και καλλιτεχνικό περιβάλλον από τις πρώτες μέρες της ζωής του. Η μητέρα του, η Delores, διατηρούσε τη δική της μουσική σχολή με το όνομα Musonia.
Η επαφή του με τις νότες και τα μουσικά όργανα ξεκίνησε από τα πρώτα του κιόλας χρόνια. Στα επτά του έκανε τα πρώτα του εντατικά μαθήματα στην κλασική και την ακουστική κιθάρα. Σύντομα το ενδιαφέρον του στράφηκε ολοκληρωτικά στον ηλεκτρικό ήχο. Η εξέλιξή του ήταν τόσο ραγδαία που ο δάσκαλός του, ο Scott Shelly, αναγκάστηκε να παραδεχτεί στη μητέρα του την αδυναμία του να του διδάξει κάτι παραπάνω. Ο μικρός μαθητής είχε ξεπεράσει τον δάσκαλο σε ελάχιστο χρονικό διάστημα.
Η αγάπη για τη μελέτη
Πέρα από την κιθάρα, η μητέρα του τον δίδαξε πιάνο για να κατανοήσει βαθύτερα τη θεωρία της μουσικής. Όλη αυτή η στέρεη κλασική παιδεία αποδείχθηκε απολύτως καθοριστική για τον προσωπικό ήχο που διαμόρφωσε αργότερα. Ως έφηβος περνούσε ατελείωτες ώρες κλεισμένος στο δωμάτιό του μελετώντας.
Ανέλυε δίσκους αγαπημένων καλλιτεχνών και μάθαινε τεχνικές που τον εντυπωσίαζαν στα διάφορα τραγούδια. Η απόλυτη στιγμή της αποκάλυψης ήρθε τον Ιούλιο του 1971 σε μια συναυλία του Alice Cooper στο Long Beach Auditorium. Εκείνη τη νύχτα μαγεύτηκε από τη σκηνική παρουσία και τον ήχο του συγκροτήματος.
Κατάλαβε αμέσως τον δρόμο που ήθελε να ακολουθήσει στη ζωή του. Άρχισε να αφιερώνει όλο τον ελεύθερο χρόνο του στην εξάσκηση και την τελειοποίηση της τεχνικής του. Δημιούργησε διάφορες μικρές μπάντες στο σχολείο του παίζοντας διασκευές των μεγάλων του ειδώλων.
Η δημιουργία των Quiet Riot
Μαζί με τον παιδικό του φίλο Kelly Garni σχημάτισαν τη δεκαετία του 1970 ένα νέο συγκρότημα. Μετά από μερικές αλλαγές στο όνομα κατέληξαν να ονομάζονται Quiet Riot. Το συγκρότημα γρήγορα εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο δημοφιλή ονόματα στα τοπικά club του Λος Άντζελες.
Ο κόσμος γέμιζε ασφυκτικά τους χώρους συναυλιών για να δει από κοντά αυτόν τον μικροσκοπικό κιθαρίστα. Το τεράστιο ταλέντο του ήταν αδύνατο να κρυφτεί πάνω στη σκηνή. Η χαρακτηριστική σκηνική του παρουσία άρχισε να χτίζεται ακριβώς εκείνη την περίοδο.
Τα πουά ρούχα και τα ιδιαίτερα παπιγιόν έγιναν αμέσως το σήμα κατατεθέν του. Σε πείσμα της μεγάλης τοπικής επιτυχίας και της αποδοχής του κόσμου, η μπάντα δυσκολευόταν να βρει ένα καλό δισκογραφικό συμβόλαιο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι δισκογραφικές εταιρείες τους γύριζαν συνεχώς την πλάτη.
Η ανάγκη για καλλιτεχνική φυγή
Οι δύο πρώτοι τους δίσκοι βρήκαν τον δρόμο της κυκλοφορίας αποκλειστικά και μόνο στην Ιαπωνία. Η κατάσταση αυτή έφερε τεράστια απογοήτευση στον νεαρό και φιλόδοξο μουσικό. Ένιωθε αφόρητα εγκλωβισμένος καλλιτεχνικά στο ίδιο ακριβώς σημείο.
Αναζητούσε επειγόντως μια διέξοδο για να εξελίξει τον ήχο του σε εντελώς νέα και απάτητα μονοπάτια. Το συγκρότημα αντιμετώπιζε παράλληλα σοβαρά εσωτερικά προβλήματα με τη συμπεριφορά ορισμένων μελών. Ο Randy Rhoads ήξερε πολύ καλά μέσα του την ανάγκη για μια μεγάλη αλλαγή στην καριέρα του.
Η μεγάλη ευκαιρία ήρθε τελικά το 1979 μέσω του φίλου του Dana Strum. Εκείνος τον πίεσε έντονα να πάει σε μια οντισιόν για τη νέα μπάντα του πρώην τραγουδιστή των Black Sabbath. Ο Ozzy Osbourne βρισκόταν τότε στο Λος Άντζελες και έψαχνε απεγνωσμένα έναν ικανό κιθαρίστα.
Η θρυλική οντισιόν
Ο Randy πήγε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου φέρνοντας μαζί του έναν μικρό ενισχυτή και την αγαπημένη του κιθάρα. Ο Ozzy βρισκόταν σε πολύ άσχημη κατάσταση από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ. Ο νεαρός κιθαρίστας ξεκίνησε να παίζει μερικές απλές κλίμακες μόνο και μόνο για ζέσταμα.
Ο τραγουδιστής εντυπωσιάστηκε σε τέτοιο βαθμό που του έδωσε τη δουλειά αμέσως. Δεν πρόλαβε καν να δείξει το πραγματικό του ρεπερτόριο και τις πλήρεις δυνατότητές του. Ο Ozzy τον ρώτησε φωναχτά αν είχε παραισθήσεις από το ποτό ή αν ο ήχος ήταν όντως τόσο μαγικός.
Αμέσως μετά την πρόσληψή του ακολούθησε η μεγάλη μετακόμιση στην Αγγλία. Εκεί συναντήθηκε με τον έμπειρο μπασίστα Bob Daisley και τον δυναμικό ντράμερ Lee Kerslake. Οι τρεις τους μαζί με τον Ozzy ξεκίνησαν αμέσως τις εντατικές πρόβες για τη δημιουργία της νέας μπάντας.
Η γέννηση ενός πρωτοποριακού ήχου
Σε αυτό το εντελώς νέο περιβάλλον ο Randy Rhoads βρήκε την απόλυτη ελευθερία να ξεδιπλώσει τη δημιουργικότητά του. Είχε έρθει η κατάλληλη ώρα να αλλάξει για πάντα τους κανόνες της heavy metal μουσικής. Το πρώτο τους άλμπουμ “Blizzard of Ozz” έπεσε σαν κεραυνός στη βιομηχανία το 1980.
Ο τρόπος που ο Randy συνδύασε με μαεστρία την κλασική μουσική με τα πολύ βαριά riff ήταν κάτι εντελώς πρωτόγνωρο. Έφερε φοβερή φινέτσα, απίστευτη ακρίβεια και θεωρητική γνώση σε ένα είδος σκληρό. To heavy metal μέχρι τότε βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στην ωμή δύναμη και τις απλές κλίμακες.
Ο Zakk Wylde μιλάει με θαυμασμό για τον συνθέτη λέγοντας: «Η σημασία του Randy είναι ίδια με του Bach, του Beethoven ή του Mozart. Αποτελεί ένα διαχρονικό φαινόμενο γιατί ήταν πραγματικά τόσο καλός. Είναι απίστευτο που ήταν τόσο νέος και δημιουργούσε τόσο ώριμα πράγματα».
Τα σόλο που έγραψαν ιστορία
Η ικανότητά του να γράφει αξεπέραστα riff φαίνεται απόλυτα στο θρυλικό τραγούδι “Crazy Train”. Μέχρι και σήμερα θεωρείται το απόλυτο σεμινάριο εκμάθησης για κάθε νέο κιθαρίστα. Διαθέτει μια ασύλληπτη ενέργεια που παρασέρνει τον ακροατή από το πρώτο κιόλας δευτερόλεπτο της εισαγωγής. Ο Tom Morello θυμάται την πρώτη φορά που το άκουσε στο ραδιόφωνο λέγοντας: «Από το αρχικό riff μέχρι το σόλο, δεν είχα ιδέα τι ακριβώς γινόταν. Ήξερα απλώς ότι έπρεπε οπωσδήποτε να μάθω τι ήταν αυτό που άκουγα από τα ηχεία».
Το εξαιρετικά σκοτεινό και επιβλητικό “Mr. Crowley” αποτελεί άλλη μια περίτρανη απόδειξη της μεγαλοφυΐας του. Τα σόλο του σε αυτό το κομμάτι θεωρούνται επισήμως από τα κορυφαία όλων των εποχών. Ακολουθούν πιστά τη μελωδία της φωνής και καταλήγουν σε έναν τεράστιο καταιγισμό από νότες.
Η ωρίμανση στο δεύτερο άλμπουμ
Λίγους μήνες αργότερα ακολούθησε η κυκλοφορία του δίσκου “Diary of a Madman”. Το άλμπουμ αποδεικνύει την ταχύτατη συνθετική του ωρίμανση μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Κομμάτια όπως το ομώνυμο τραγούδι περιέχουν μαγικές ακουστικές εισαγωγές με πολύ έντονο το gothic και το κλασικό στοιχείο.
Η ικανότητά του να χτίζει σκοτεινή ατμόσφαιρα με την κιθάρα του ξεπέρασε κάθε δυνατή προσδοκία. Συνδύαζε ταυτόχρονα πολλά διαφορετικά στυλ μέσα στο ίδιο τραγούδι με αφοπλιστική ευκολία. Ο ήχος του ήταν απόλυτα αναγνωρίσιμος από την πρώτη κιόλας συγχορδία. Ο Paul Gilbert στέκεται στον μοναδικό τρόπο παιξίματός του αναφέροντας: «Έφερε μαζί μια κλασική επιρροή και τη heavy metal κιθάρα με έναν πραγματικά μελωδικό τρόπο. Ενσωμάτωσε στο παίξιμό του στοιχεία που ήταν μουσικά εκλεπτυσμένα και ταυτόχρονα απίστευτα τολμηρά».
Ο εξοπλισμός και η ταυτότητά του
Ένα τεράστιο κεφάλαιο του μύθου του αποτελεί σίγουρα ο χαρακτηριστικός εξοπλισμός του. Η περίφημη πουά Flying V κιθάρα που του έφτιαξε ο γνωστός κατασκευαστής Karl Sandoval έγινε αμέσως συνώνυμη της εικόνας του. Με αυτήν έδωσε μερικές από τις πιο εμβληματικές συναυλίες της σύντομης καριέρας του.
Αργότερα συνεργάστηκε στενά με τον Grover Jackson για να δημιουργήσουν το μοντέλο Concorde. Αυτή η κατάλευκη κιθάρα με τις αιχμηρές γωνίες λατρεύεται μέχρι σήμερα από χιλιάδες μουσικούς σε όλο τον κόσμο. Ο σχεδιασμός της ταίριαζε απόλυτα με την επιθετική φύση της μουσικής του.
Οι επιλογές του στους ενισχυτές έπαιξαν τον πιο καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του συνολικού του ήχου. Ο συνδυασμός των Marshall ενισχυτών με τα αγαπημένα του αναλογικά εφέ δημιουργούσε έναν ογκώδη και απολύτως κρυστάλλινο τόνο. Ήταν ένας ήχος γεμάτος όγκο ικανός να γεμίσει τα μεγαλύτερα στάδια.
Το μυστήριο των εφέ
Το pedalboard του αποτελούσε σχεδόν αστικό μύθο για τους τεχνικούς ήχου της τότε εποχής. Κάποια στιγμή το σύστημα είχε χαλάσει κατά τη διάρκεια μιας περιοδείας. Κάποιοι τεχνικοί προσπάθησαν να το ανοίξουν προσεκτικά για να το επισκευάσουν και να δουν τα εσωτερικά του μέρη.
Ανακάλυψαν με τεράστια έκπληξη πως τα κυκλώματα ήταν καλυμμένα ολοκληρωτικά με μια ειδική σκληρή ρητίνη. Αυτή η πρακτική έκανε εντελώς αδύνατη την αντιγραφή των προσωπικών του ρυθμίσεων. Πολλοί πίστευαν ακράδαντα ότι έκρυβε κάποιο μυστικό κύκλωμα για να έχει αυτόν τον ήχο.
Το γεγονός αυτό πρόσθεσε άλλη μια στρώση μυστηρίου στον έτσι κι αλλιώς μοναδικό ήχο που έβγαζε με το αγαπημένο του MXR Distortion+ πετάλι. Η αναζήτηση της τέλειας χροιάς τον απασχολούσε νυχθημερόν στο στούντιο. Ήθελε πάντα να έχει τον απόλυτο έλεγχο πάνω στον ήχο της κιθάρας του.
Ο αντι-rock star χαρακτήρας του
Η προσωπικότητά του διέφερε πάρα πολύ από την κλασική εικόνα των μουσικών της εποχής. Ο Kirk Hammett των Metallica εξηγεί τη συνολική του παρουσία λέγοντας: «Ο Randy ήταν κάτι παραπάνω από ένας κιθαρίστας. Εκπροσωπούσε τον σκληρά εργαζόμενο μουσικό που η αφοσίωσή του στο όργανο του έφερε όλη την επιτυχία που του άξιζε».
Σε αντίθεση με το απόλυτο κλισέ του rock star, εκείνος παρέμενε ένας ταπεινός και εξαιρετικά αφοσιωμένος μελετητής. Δεν είχε καμία απολύτως σχέση με τα ναρκωτικά και τις άγριες καταχρήσεις των υπολοίπων. Ο ενθουσιασμός του για τη μουσική δημιουργία δεν σταματούσε ποτέ.
Η προσέγγισή του έδωσε στην ηλεκτρική κιθάρα μια νέα διάσταση σοβαρότητας και καλλιτεχνικού βάρους. Προτιμούσε να κάθεται μόνος του στο δωμάτιο του ξενοδοχείου παίζοντας κιθάρα. Έγραφε συχνά γράμματα στη μητέρα του και στην κοπέλα του αντί να συμμετέχει στα ξέφρενα πάρτι της μπάντας.
Η δίψα για συνεχή εξέλιξη
Η αγάπη του για την κλασική κιθάρα δεν έσβησε ούτε μια στιγμή. Σε κάθε πόλη που επισκεπτόταν με το πούλμαν της περιοδείας, έψαχνε αμέσως στους τηλεφωνικούς καταλόγους. Ήθελε να βρει κάποιον τοπικό δάσκαλο κλασικής μουσικής για να κάνει μαθήματα.
Αψηφούσε εντελώς την τεράστια κούραση των ταξιδιών και την εξάντληση των βραδινών συναυλιών. Αυτή η αστείρευτη δίψα για μάθηση τον έκανε να ξεχωρίζει έντονα από όλους τους σύγχρονούς του κιθαρίστες. Το μεγάλο του όραμα τον οδηγούσε πίσω στα πανεπιστημιακά θρανία.
Είχε εκφράσει ξεκάθαρα την επιθυμία να αποχωρήσει προσωρινά από τη rock σκηνή στο άμεσο μέλλον. Σκόπευε να ξεκινήσει σπουδές για να πάρει πτυχίο κλασικής μουσικής στο φημισμένο πανεπιστήμιο UCLA. Ο Ozzy αδυνατούσε να κατανοήσει πλήρως αυτή την τόσο μεγάλη του ανάγκη για επιστροφή στη θεωρία.
Η πτήση που σταμάτησε τον χρόνο
Κάθε σπουδαία ιστορία εμπεριέχει δυστυχώς εντελώς απρόσμενες και δραματικές ανατροπές. Το απίστευτο ταξίδι του Rhoads σταμάτησε με τον πιο τραγικό και άδικο τρόπο που θα μπορούσε να φανταστεί κανείς. Στις 19 Μαρτίου 1982 το λεωφορείο της μεγάλης περιοδείας σταμάτησε σε ένα κτήμα στη Φλόριντα.
Ο λόγος της στάσης ήταν κάποιες απολύτως απαραίτητες επισκευές στο χαλασμένο σύστημα κλιματισμού του οχήματος. Εκεί στο κτήμα υπήρχε ένας μικρός ιδιωτικός διάδρομος απογείωσης και μερικά ελαφρά αεροσκάφη. Ο οδηγός του λεωφορείου, Andrew Aycock, αποφάσισε εντελώς αυθαίρετα να πάρει ένα μικρό αεροπλάνο.
Σε μια από τις πτήσεις ανέβηκαν μαζί του ο Randy Rhoads και η υπέυθυνη ένδυσης της μπάντας, Rachel Youngblood. Ο Aycock άρχισε να κάνει εξαιρετικά επικίνδυνους ελιγμούς πετώντας πολύ χαμηλά πάνω από το σταθμευμένο λεωφορείο. Ήθελε να τρομάξει τα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος που κοιμόντουσαν βαθιά στο εσωτερικό του.
Το απόλυτο κενό στη μουσική
Η κατάσταση ξέφυγε εντελώς από τον έλεγχο μέσα σε ελάχιστα κλάσματα του δευτερολέπτου. Στην τελευταία του ριψοκίνδυνη προσπάθεια το φτερό του αεροπλάνου βρήκε βίαια την οροφή του οχήματος. Το αεροπλάνο έχασε ακαριαία την ισορροπία του και χτύπησε με τεράστια δύναμη σε ένα διπλανό δέντρο.
Στη συνέχεια συνετρίβη σε ένα γκαράζ πιάνοντας αμέσως φωτιά. Και οι τρεις επιβαίνοντες έχασαν τη ζωή τους ακαριαία στο σημείο της πτώσης. Η είδηση του θανάτου του ταξίδεψε γρήγορα και σόκαρε ολοκληρωτικά ολόκληρο τον πλανήτη της μουσικής.
Ο Ozzy βυθίστηκε σε ανείπωτη θλίψη χάνοντας τον καλύτερό του φίλο. Πάλεψε πολύ σκληρά με τις εξαρτήσεις του για πάρα πολλά χρόνια μετά το τραγικό συμβάν. Η μπάντα προσπάθησε να μαζέψει τα κομμάτια της με τεράστια δυσκολία για να συνεχίσει την περιοδεία.
Το αιώνιο encore
Η απουσία του Randy Rhoads ήταν εντελώς αδύνατο να καλυφθεί από οποιονδήποτε άλλον μουσικό. Η τεράστια κληρονομιά του παραμένει ζωντανή μέχρι τις μέρες μας επηρεάζοντας νέες γενιές καλλιτεχνών. Άλλαξε οριστικά τον τρόπο προσέγγισης της κιθάρας γεφυρώνοντας την κλασική πειθαρχία με την αγριάδα του ηλεκτρικού ήχου.
Ο Rudy Sarzo εξηγεί γιατί η μουσική του παραμένει επίκαιρη λέγοντας: «Η αγνότητα του παιξίματός του, το πάθος και η δημιουργικότητά του είναι οι λόγοι που οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να μιλούν για αυτόν εκατό χρόνια από τώρα».
Ποτέ δεν θα μάθουμε πού ακριβώς θα έφτανε αν ολοκλήρωνε τις μουσικές του σπουδές. Μέσα σε λίγα χρόνια πρόλαβε να κάνει πράγματα αδιανόητα για την ηλικία του. Το αστείρευτο ταλέντο του νίκησε την ίδια τη θνητότητά του. Πλέον, αφού και ο Ozzy έχει φύγει από τη ζωή, υπάρχει η δυνατότητα οι δυο να ξαναβρεθούν. Ποιος ξέρει, ίσως ήρθε η ώρα να μοιραστούν ξανά τη σκηνή και να παίξουν το “Crazy Train” στο ίσως μοναδικό stage που μπορεί πραγματικά να σηκώσει το ασύλληπτο μεγαλείο τους.
