Όταν μιλάμε για την ελληνική black metal σκηνή, το μυαλό όλων μας πηγαίνει σε έναν πολύ συγκεκριμένο, αναγνωρίσιμο και γεμάτο ταυτότητα ήχο. Αν βάλεις να ακούσεις τις πρώτες κυκλοφορίες από τα συγκροτήματα της χώρας μας στις αρχές των 90s, θα καταλάβεις αμέσως τη διαφορά από τον σκανδιναβικό ήχο. Εκεί που οι Νορβηγοί έφτιαχναν μουσική παγωμένη και γεμάτη μίσος, οι δικοί μας δημιουργούσαν κάτι εντελώς δικό τους.
Έπαιρναν τον ακραίο ήχο και του έδιναν επικές διαστάσεις, ενσωμάτωναν τις κλασικές heavy metal ρίζες, πρόσθεταν μελωδία, ατμοσφαιρικά πλήκτρα και μια μεσογειακή ζεστασιά που έκανε τα riff να ακούγονται σαν πολεμικά εμβατήρια αρχαίων μαχών. Σε αυτόν ακριβώς τον πυρήνα της δημιουργίας του ελληνικού ήχου, οι Deviser στέκονται περήφανα ως ένας από τους σημαντικούς και ιστορικούς πυλώνες.
Η δημιουργία στην Κρήτη και τα πρώτα βήματα
Η ιστορία τους ξεκινάει πολύ πίσω στον χρόνο, συγκεκριμένα το 1989. Τότε, ο Matt Hnaras αποφασίζει να δώσει σάρκα και οστά στις σκοτεινές μουσικές του ανησυχίες. Η αφετηρία της μπάντας βρίσκεται στα Χανιά της Κρήτης. Εκείνα τα χρόνια, η πρόσβαση στην ακραία μουσική απαιτούσε τεράστιο πάθος, ατελείωτη αλληλογραφία και ανταλλαγή κασετών μέσω ταχυδρομείου.
Ο Matt ξεκίνησε ουσιαστικά μόνος του αυτό το ταξίδι. Όπως έχει δηλώσει και ο ίδιος σε συνεντεύξεις του, η αρχική του έμπνευση πήγαζε από τη μοναχική πορεία του Quorthon. «Ξεκίνησα μόνος στην Κρήτη επηρεασμένος από ό,τι έκανε και ο Quorthon, εννοώ σαν ο μόνος μουσικός στην μπάντα του», έχει αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τα πρώτα δειλά βήματα της δημιουργίας.
Η επιρροή της νορβηγικής σκηνής και η μετακόμιση στην Αθήνα
Στο ξεκίνημά τους, οι επιρροές των Deviser έκλιναν περισσότερο προς ένα πρωτόγονο μείγμα thrash και death metal, με μπάντες όπως οι Hellhammer και οι Sarcófago να δίνουν το στίγμα. Μια καθοριστική στιγμή όμως για τη μετέπειτα πορεία τους ήρθε μέσα από την επικοινωνία με τον πυρήνα της νορβηγικής σκηνής. Ο Matt είχε προσωπική επαφή μέσω αλληλογραφίας με τον Euronymous των Mayhem.
«Όλα πήραν διαφορετική τροπή όταν ο Euronymous μου εξήγησε με λεπτομέρειες πώς πρέπει να ακούγεται ένα ακραίο σκοτεινό κομμάτι», θυμάται ο Matt. Αυτή η συμβουλή λειτούργησε καταλυτικά στον τρόπο που άρχισε να συνθέτει, στρέφοντας το συγκρότημα οριστικά προς τα σκοτεινά μονοπάτια του black metal.
Το πρώτο demo της μπάντας ήρθε το 1990 και είχε τον τίτλο “Forbidden Knowledge”. Με τη βοήθεια φίλων, οι Deviser έκαναν την πρώτη τους δήλωση στον underground χώρο. Τα πράγματα όμως άρχισαν να γίνονται πολύ πιο σοβαρά το 1992, όταν η βάση του συγκροτήματος μεταφέρθηκε στην Αθήνα. Η πρωτεύουσα έβραζε εκείνη την εποχή. Μπάντες δημιουργούνταν, συναυλίες άρχισαν να στήνονται σε μικρά club και το ελληνικό black metal έπαιρνε την τελική του μορφή.
Το καθοριστικό δίδυμο και η εδραίωση στα '90s
Η χρονιά του 1993 έφερε μια από τις πιο σημαντικές συναντήσεις στην ιστορία του σχήματος. Ο Nick Christogiannis μπαίνει στην μπάντα αναλαμβάνοντας το μπάσο και τα πλήκτρα. Η χημεία ανάμεσα στον Matt και τον Nick αποδείχθηκε καρμική. Οι δυο τους αποτέλεσαν και συνεχίζουν να αποτελούν τον δημιουργικό πυρήνα των Deviser, κρατώντας ζωντανό το όραμα του συγκροτήματος μέσα από όλες τις δυσκολίες και τις αλλαγές των δεκαετιών.
Με τη νέα αυτή σύνθεση, κυκλοφορούν το 1994 το 7ιντσο EP “The Revelation of Higher Mysteries”. Ο ήχος τους έχει πλέον καθαρίσει και έχει βρει την κατεύθυνσή του. Οι μελωδίες γίνονται πιο έντονες, τα πλήκτρα προσθέτουν μια επιβλητική ατμόσφαιρα και η ταυτότητά τους είναι πια ξεκάθαρη.
Η τεράστια δικαίωση και η εδραίωσή τους έρχεται το 1996 με την κυκλοφορία του πρώτου τους ολοκληρωμένου δίσκου. Το “Unspeakable Cults” αποτελεί μέχρι και σήμερα ένα από τα πιο ιστορικά και κλασικά άλμπουμ του ελληνικού black metal. Η συμφωνία με την ολλανδική Mascot Records άνοιξε τις πόρτες για να ακουστεί η μουσική τους σε όλη την Ευρώπη.
Ο δίσκος είναι ένας πραγματικός ύμνος στον ατμοσφαιρικό, σκοτεινό ήχο. Τα riff είναι γεμάτα συναίσθημα και δύναμη, τα φωνητικά του Matt είναι ανατριχιαστικά και τα πλήκτρα του Nick δημιουργούν ένα απόκοσμο ηχητικό χαλί. Κομμάτια όπως το “Stand and Deliver” και το “Darkness Incarnate” δείχνουν μια μπάντα που ξέρει ακριβώς τι θέλει να παίξει. Είναι η εποχή που οι Deviser στέκονται ισάξια δίπλα σε ονόματα όπως οι Rotting Christ, οι Varathron και οι Necromantia.
Η ορμή της μπάντας συνεχίστηκε αμείωτη. Το 1998 κυκλοφορούν τον δεύτερο δίσκο τους με τίτλο “Transmission to Chaos”. Εδώ βλέπουμε μια φυσική εξέλιξη του ήχου τους. Η παραγωγή είναι καλύτερη, οι συνθέσεις είναι πιο ώριμες και το συγκρότημα δείχνει να πατάει ακόμα πιο γερά στα πόδια του. Το κλίμα παραμένει σκοτεινό και αποκρυφιστικό, με στίχους που καταπιάνονται με φιλοσοφικά θέματα, άλλους κόσμους και το έργο του Lovecraft.
Τα χρόνια της δισκογραφικής σιωπής και η σταδιακή επαναφορά
Μπαίνοντας στη νέα χιλιετία, οι Deviser αποφασίζουν να εξερευνήσουν διαφορετικές πτυχές της επιθετικότητάς τους. Το 2002 κυκλοφορούν το άλμπουμ “Running Sore”. Σε αυτή τη δουλειά, ο ήχος γίνεται αισθητά πιο γρήγορος και επιθετικός. Η μπάντα δείχνει τα δόντια της και αποδεικνύει ότι μπορεί να παίξει με καταιγιστικούς ρυθμούς, διατηρώντας πάντα τη μελωδική της ταυτότητα. Εκείνη την περίοδο ζουν και μερικές από τις πιο δυνατές συναυλιακές τους στιγμές. Συμμετέχουν σε μεγάλα φεστιβάλ, μοιράζονται τη σκηνή με μεγαθήρια του παγκόσμιου metal και δίνουν θρυλικά live, όπως αυτό στο εθνικό στάδιο των Χανίων το 2002 που έχει μείνει χαραγμένο στη μνήμη τους.
Μετά το “Running Sore”, η μπάντα μπαίνει σε μια παρατεταμένη περίοδο δισκογραφικής σιωπής. Οι Deviser ποτέ δεν υπήρξαν το συγκρότημα που θα έβγαζε δίσκο απλά για να καλύψει κάποιο συμβόλαιο. Η μουσική τους απαιτούσε συναίσθημα, συγκέντρωση και το κατάλληλο timing. Πέρασαν εννέα ολόκληρα χρόνια μέχρι να επιστρέψουν δισκογραφικά. Το 2011, το σκοτάδι απλώνεται ξανά με την κυκλοφορία του “Seasons of Darkness”. Η επιστροφή τους δείχνει μια μπάντα που ξέρει να προσαρμόζεται στη σύγχρονη εποχή χωρίς να χάνει την ψυχή της. Η παραγωγή είναι ογκώδης, οι ενορχηστρώσεις πλούσιες και η ενέργεια θυμίζει τις ένδοξες μέρες των 90s με ένα φρέσκο περιτύλιγμα.
Ακολούθησε άλλη μια μεγάλη περίοδος ηρεμίας, η οποία διακόπηκε το 2017 με την κυκλοφορία του EP “Howling Flames”. Ήταν μια μικρή αλλά δυνατή γεύση που έδειχνε ότι η φλόγα των Deviser συνέχιζε να καίει δυνατά. Οι οπαδοί περίμεναν υπομονετικά το επόμενο μεγάλο βήμα. Ο Matt και ο Nick δούλευαν σιωπηλά και μεθοδικά, γράφοντας μουσική που θα έπρεπε να σταθεί αντάξια της τεράστιας ιστορίας τους.
Ο θρίαμβος του “Evil Summons Evil” και η παρακαταθήκη 35 ετών
Και φτάνουμε στο 2023. Η χρονιά αυτή γράφεται με χρυσά γράμματα στην πορεία τους, καθώς σηματοδοτεί την κυκλοφορία του πέμπτου τους ολοκληρωμένου δίσκου, του “Evil Summons Evil”. Η επιστροφή τους χαιρετίστηκε από τον παγκόσμιο metal τύπο ως μια από τις πιο σημαντικές και ουσιαστικές επαναφορές στην ιστορία του είδους. Το άλμπουμ είναι ένα πραγματικό διμαντάκι του σύγχρονου μελωδικού black metal. Η μπάντα καταφέρνει να αναβιώσει όλη τη μαγεία του ελληνικού ήχου, προσφέροντας συνθέσεις γεμάτες groove, επικά χορωδιακά μέρη και συμφωνικά στοιχεία που θυμίζουν τα καλύτερα έργα του είδους.
Αν ακούσεις κομμάτια όπως το “Death Ιs Life Eternal” ή το “Absence of Heaven”, θα νιώσεις την πολεμική ατμόσφαιρα να σε κυριεύει. Είναι σαν να βλέπεις ορδές αρχαίων οπλιτών να προετοιμάζονται για μάχη κάτω από τον ήχο επιβλητικών πλήκτρων και δυνατών τυμπάνων. Το συγκρότημα επιλέγει συνειδητά να ρίξει το βάρος στον ρυθμό, στη μελωδία και στην ατμόσφαιρα, αφήνοντας τις ατελείωτες ταχύτητες στην άκρη.
Στα 35 και πλέον χρόνια της ύπαρξής τους, οι Deviser έχουν αποδείξει ότι η πραγματική τέχνη αντέχει στον χρόνο. Πέρασαν μέσα από δεκαετίες αλλαγών στη μουσική βιομηχανία, αντιμετώπισαν τις δυσκολίες του να κρατάς μια μπάντα ζωντανή στην Ελλάδα και βγήκαν νικητές. Ο Matt και ο Nick κράτησαν το πείσμα και την αγάπη τους για τον σκοτεινό ήχο αναλλοίωτα. Συνεχίζουν να γράφουν μουσική που μιλάει κατευθείαν στην ψυχή, να δίνουν συναυλίες που μοιάζουν με σκοτεινές τελετές και να υπενθυμίζουν σε όλους μας γιατί το ελληνικό black metal κέρδισε επάξια τη θέση του στο πάνθεον της παγκόσμιας ακραίας σκηνής. Kαι όσο συγκροτήματα σαν τους Deviser συνεχίζουν να βγάζουν τέτοιους δίσκους, η μαύρη φλόγα δεν πρόκειται να σβήσει ποτέ.
