Με μία ματιά...
Η ασφυκτική βροχή ξεπλένει τη σαπίλα μιας πόλης που καταρρέει ραγδαία. Το “Se7en” βυθίζει το κοινό σε έναν εφιάλτη χωρίς καμία διαφυγή. Μια βίαιη κατάβαση στο σκοτάδι της ανθρώπινης ψυχής.
- Ο David Fincher προστάτευσε το κινηματογραφικό του όραμα αγνοώντας τις πιέσεις των στούντιο για χαρούμενο φινάλε.
- Τα ανατριχιαστικά ημερολόγια του δολοφόνου γράφτηκαν πραγματικά στο χέρι κοστίζοντας δεκαπέντε χιλιάδες δολάρια στην παραγωγή.
- Οι Brad Pitt και Morgan Freeman ενσαρκώνουν δύο ντετέκτιβ με ριζικά διαφορετικές κοσμοθεωρίες απέναντι στο έγκλημα.
Το “Se7en”, σε σκηνοθεσία του David Fincher, είναι ένα ορόσημο του σύγχρονου σινεμά. Ειδικά για όσους είχαν την ευκαιρία να το δουν στις αίθουσες χωρίς να γνωρίζουν τη σοκαριστική ανατροπή που τους περίμενε. Κατά την κυκλοφορία του, ο Roger Ebert περιέγραψε το “Se7en” ως «μία από τις πιο σκοτεινές και ανελέητες ταινίες που γυρίστηκαν ποτέ στο mainstream του Χόλιγουντ».
Αυτή η εκτίμηση αποτυπώνει εύστοχα τη βαριά ατμόσφαιρα που χτίζει το “Se7en”. Με τη συνεχή βροχή και τον αυξανόμενο αριθμό νεκρών, η ταινία παρουσιάζει έναν κόσμο όπου το κακό μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτο. Σαν τα εγκλήματα να είναι υφασμένα στον ιστό του ίδιου του περιβάλλοντος.
Η πολυπλοκότητα της ιστορίας στο “Se7en” είναι βαθιά. Η έξυπνη γραφή και οι συναισθηματικά φορτισμένες στιγμές προκαλούν τον θεατή να αμφισβητήσει την ηθική των χαρακτήρων. Κάθε απόφαση φαίνεται να είναι φορτωμένη με αβεβαιότητα. Σε κάνει να αναρωτιέσαι αν κάποιος κατανοεί πραγματικά τη σοβαρότητα των πράξεών του. Μια βασική έννοια που εισάγεται είναι η αντίληψη ότι ο «κόσμος είναι ένα ωραίο μέρος και αξίζει να αγωνιστείς γι’ αυτό». Αυτό το ελπιδοφόρο μήνυμα τίθεται αργότερα υπό αμφισβήτηση από το τέλος του “Se7en”.
Το τέλος του “Se7en” παραμένει αντικείμενο μεγάλων συζητήσεων. Η περιβόητη κατάληξη της ιστορίας είναι πραγματικά ζοφερή και αμείλικτη. Στις κορυφαίες σκηνές, ο κατά συρροή δολοφόνος John Doe αποκαλύπτει ότι δολοφόνησε την Tracy. Τη σύζυγο του ντετέκτιβ Mills, τον οποίο υποδύεται ο Brad Pitt, ο οποίος δεν γνώριζε καν ότι ήταν έγκυος. Αυτή η αποκάλυψη καταστρέφει τον Mills, γκρεμίζοντας τις ελπίδες και τα όνειρά του σε μια στιγμή. Η παράδοση του κομμένου κεφαλιού της Tracy σε ένα κουτί, μάρτυρας της οποίας είναι ο ντετέκτιβ Somerset, σηματοδοτεί το σημείο όπου ξεκινάει η κουβέντα για το “Se7en”.
Ο Doe αυτοπροσδιορίζεται ως “Envy”, προκαλώντας σκόπιμα τον Mills να γίνει “Wrath”. Με αυτόν τον τρόπο ολοκληρώνει στο “Se7en” μια σειρά δολοφονιών που βασίζονται στα επτά θανάσιμα αμαρτήματα. Αδυνατώντας να ελέγξει τη θλίψη και τον θυμό του, ο Mills πυροβολεί τον Doe, εκπληρώνοντας κατά λάθος το σχολαστικά σχεδιασμένο σχέδιο του δολοφόνου. Το “Se7en” υποδηλώνει τελικά τη νίκη του κακού, αφήνοντας στην άκρη τη δικαιοσύνη και εκπληρώνοντας τη ζοφερή προφητεία που έθεσε σε κίνηση ο Doe.
Η ζοφερότητα του “Se7en” οδήγησε μάλιστα το στούντιο να εξετάσει το ενδεχόμενο να αλλάξει το φινάλε. Ο σκηνοθέτης David Fincher αρνήθηκε κατηγορηματικά να πειράξει το έργο του. Το μόνο που δέχθηκε ήταν η προσθήκη ένος voiceover από τον Morgan Freeman.
Σε αυτό το voiceover, ο Freeman παραθέτει Hemingway, λέγοντας: «Ο κόσμος είναι ένα ωραίο μέρος και αξίζει να αγωνιστείς γι’ αυτόν», ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι πιστεύει μόνο στο τελευταίο μέρος της φράσης. Αυτό συμπυκνώνει την ηθική ασάφεια που βρίσκεται στην καρδιά του “Se7en”. Η ελπίδα μετριάζεται από τη σκληρή πραγματικότητα ενός φαινομενικά ανεπανόρθωτου κόσμου.
Τι είχε τελικά μέσα το κουτί;
Μια από τις πιο τεταμένες στιγμές στην ιστορία του σινεμά συμβαίνει στο “Se7en”, όταν οι Somerset και Mills, συνοδευόμενοι από τον John Doe, βρίσκονται σε μια απομακρυσμένη τοποθεσία και λαμβάνουν ένα μυστηριώδες πακέτο. Η ένταση της σκηνής κορυφώνεται κατακόρυφα καθώς ο Mills φωνάζει: «Τι είναι στο κουτί;» – μια ατάκα που έκτοτε έχει γίνει εμβληματική. Αυτή η σκηνή έχει χαραχτεί στη μνήμη όλων.
Η σκηνή αποτελεί την επιτομή της συντριπτικής συνειδητοποίησης της ήττας για τους πρωταγωνιστές στο “Se7en”. Δεν είναι απλώς μια αποκάλυψη της πλοκής, είναι ταυτόχρονα μια σκληρή ηθική δοκιμασία, ειδικά για τον Mills. Ο Mills αναζητά καθοδήγηση από τον Somerset, γνωρίζοντας ότι η αλήθεια θα μπορούσε να τον καταστρέψει. Η σκηνή, και κατ’ επέκταση το “Se7en”, θέτει το ερώτημα αν ο κόσμος είναι εγγενώς καλός ή αν το σκοτάδι κρύβεται μέσα σε όλους, περιμένοντας να απελευθερωθεί.
Η δυναμική μεταξύ του Somerset και του Mills αντιπροσωπεύει εντελώς διαφορετικές κοσμοθεωρίες. Ο Somerset, ο έμπειρος και κυνικός ντετέκτιβ, βλέπει τον κόσμο ως ένα μέρος γεμάτο χάος και τρέλα. Πιστεύει ότι το σκοτάδι παραμένει αναλλοίωτο μπροστά σε κάθε σκληρή μάχη. Ο Mills είναι η προσωποποίηση της αισιοδοξίας. Πιστεύει ότι η δικαιοσύνη μπορεί να επικρατήσει μέσα από την προσπάθεια. Μέχρι το τέλος του “Se7en”, το σύστημα πεποιθήσεων του Mills καταρρέει. Ο Somerset καταλαβαίνει ότι δεν υπάρχει εύκολος τρόπος να ανακάμψει κανείς από ένα τέτοιο τραύμα.
Η κατάληξη του “Se7en” αψηφά τις συνηθισμένες συμβάσεις του είδους που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στο σινεμά. Μας αφήνει με τη δυσάρεστη διαπίστωση ότι δεν τελειώνουν όλες οι ιστορίες με ένα κλασικό happy end. Δεν θριαμβεύει πάντα το καλό επί του κακού σε αυτόν τον κόσμο. Το “Se7en” παρουσιάζει μια ρεαλιστική πραγματικότητα όπου το σκοτάδι κυριαρχεί. Οι άνθρωποι με τις καλύτερες προθέσεις καταλήγουν πολλές φορές εξουδετερωμένοι από το ίδιο το σύστημα.
Γιατί ο John Doe θεωρείται κορυφαίος κακός;
Σε μια αναδρομική ματιά στο “Se7en”, ο Roger Ebert έκανε συγκρίσεις μεταξύ του John Doe και του Hannibal Lecter. Σημείωσε ότι και οι δύο χαρακτήρες ενσαρκώνουν μια μορφή κακού που δεν είναι απλώς κακοήθης, συνοδεύεται από βαθιά συνθετότητα. Η ήρεμη συμπεριφορά και η διεστραμμένη λογική του Doe τον καθιστούν μια πραγματικά τρομακτική φιγούρα, καθώς εκλογικεύει τις φρικιαστικές πράξεις του ως μέρος ενός μεγαλύτερου σχεδίου. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας, οι θεατές εκτίθενται στη λογική του Doe. Αυτή η κοσμοθεωρία παρουσιάζεται με έναν τόσο γκροτέσκο τρόπο που αναγκάζει τον θεατή να ασχοληθεί με τη φιλοσοφία του.
Τελικά, το “Se7en” δεν είναι απλώς ένα αστυνομικό θρίλερ για τη σύλληψη ενός δολοφόνου. Είναι ένας καθαρός στοχασμός πάνω στην αισιοδοξία απέναντι στην απαισιοδοξία. Η πάλη μεταξύ αυτών των δύο δυνάμεων διαδραματίζεται ξεκάθαρα στις ζωές των χαρακτήρων. Τα τελευταία λόγια του Somerset προσφέρουν έναν ζοφερό και ταυτόχρονα ελπιδοφόρο προβληματισμό για την κατάσταση του κόσμου.
Έχοντας δει τα χειρότερα, ο Somerset αποφασίζει να παραμείνει στην επιβολή του νόμου. Ενστερνίζεται ότι ο κόσμος μπορεί να έχει τεράστια ελαττώματα, αξίζει τη μάχη μας για να σωθεί. Η επιλογή του να συνεχίσει τον αγώνα συμβολίζει την πεποίθηση πως υπάρχει αξία στο να παλεύει κανείς για δικαιοσύνη.
Στο τέλος, το “Se7en” μας αφήνει με το ερώτημα: Είναι ο κόσμος άξιος για λύτρωση; Η ταινία δεν προσφέρει μια οριστική απάντηση, υπονοεί ξεκάθαρα την ιδέα πως η παράδοση στο κακό οδηγεί μόνο στην απόγνωση. Η απόφαση του Somerset να συνεχίσει υποδηλώνει την αξία της διαρκούς προσπάθειας για έναν καλύτερο κόσμο. Ειδικά όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με τις πιο σκοτεινές πτυχές της ανθρωπότητας.
