Η μουσική είναι γεμάτη από ιστορίες δημιουργών που άφησαν το στίγμα τους λίγο πριν το τέλος της ζωής τους. Η περίπτωση του Terje Bakken, ευρύτερα γνωστού ως Valfar, αποτελεί ίσως μία από τις πιο χαρακτηριστικές και ταυτόχρονα τραγικές στιγμές στη σύγχρονη ιστορία του ακραίου ήχου. Το 2003 οι νορβηγοί Windir κυκλοφόρησαν τον τέταρτο δίσκο τους με τον τίτλο “Likferd“. Η συγκεκριμένη λέξη περιγράφει τη μεταφορά ενός νεκρού σώματος στον τόπο ταφής του.
Δέκα μήνες αργότερα, τον Ιανουάριο του 2004, ο Valfar βρέθηκε νεκρός από υποθερμία μέσα στα χιόνια, στην προσπάθειά του να προσεγγίσει την οικογενειακή του καμπίνα στο Fagereggi εν μέσω μιας σφοδρής χιονοθύελλας. Η επιλογή του τίτλου και το εξώφυλλο του δίσκου, το οποίο κοσμείται από τον πίνακα “Likferd at Sognefjorden” των Tidemand και Gude από το 1855, πήραν απότομα μια εντελώς διαφορετική και μακάβρια διάσταση, σφραγίζοντας το κλείσιμο ενός σπουδαίου κεφαλαίου.
Η συλλογικότητα ως όχημα εξέλιξης
Στα πρώτα βήματα της πορείας του, το σχήμα αποτελούσε το προσωπικό όραμα ενός και μόνο ανθρώπου. Ο Valfar έγραφε, εκτελούσε και παρήγαγε τη μουσική αποκλειστικά μόνος του, δημιουργώντας τα θεμέλια του χαρακτηριστικού ήχου της μπάντας. Η πραγματική καμπή σημειώθηκε όταν αποφάσισε να μετατρέψει το project σε ένα κανονικό συγκρότημα, ενσωματώνοντας τα μέλη των Ulcus.
Η προσθήκη του Hváll και των υπολοίπων μουσικών άλλαξε δραστικά τη δυναμική στο εσωτερικό της μπάντας. Η διαδικασία της σύνθεσης άρχισε να μοιράζεται ανάμεσα στα μέλη και η δημιουργική πίεση έπαψε να βαραίνει αποκλειστικά τους ώμους του ιδρυτή. Αυτή η εξωστρέφεια επέτρεψε στο γκρουπ να αποκτήσει έναν πιο ογκώδη και δουλεμένο ήχο, εστιάζοντας στην ουσία των συνθέσεων και ανοίγοντας τον δρόμο για ζωντανές εμφανίσεις που μέχρι τότε φάνταζαν αδύνατες.
Αποδομώντας τον παραδοσιακό ήχο
Το “Likferd” απομακρύνθηκε αισθητά από τις πιο παραδοσιακές και ίσως πιο προσιτές φόρμες των προηγούμενων κυκλοφοριών. Η χαρακτηριστική χρήση του ακορντεόν, η οποία είχε ταυτιστεί με τον ήχο των Windir, απουσιάζει παντελώς από τα νέα κομμάτια. Η απόφαση αυτή πάρθηκε συνειδητά καθώς οι νέες συνθέσεις απαιτούσαν μια πιο σκοτεινή και επιθετική προσέγγιση που πήγαζε από τις ρίζες του black metal. Ο ήχος έγινε πιο συμπαγής και η παραγωγή ανέδειξε τον ρόλο των κιθάρων και του ρυθμικού μέρους.
Οι διακριτικοί ηλεκτρονικοί ήχοι και τα πλήκτρα λειτούργησαν υποστηρικτικά, χτίζοντας την ατμόσφαιρα χωρίς να κλέβουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο από τα έγχορδα. Αν απομονώσουμε για παράδειγμα ένα κομμάτι όπως το “Blodssvik“, γίνεται απολύτως κατανοητό το πώς η μπάντα επέλεξε να χτίσει την ένταση μέσω των κιθαριστικών θεμάτων και των επιθετικών ρυθμών, αφήνοντας πίσω τις πιο φολκλορικές μελωδίες για χάρη μιας αμιγώς black metal προσέγγισης.
Η σύγκρουση με την πραγματικότητα των περιοδειών
Παρά την καλλιτεχνική άνοδο και την ευρεία αποδοχή του δίσκου από τον Τύπο και το κοινό, το συγκρότημα κλήθηκε να αντιμετωπίσει τον παραλογισμό της μουσικής βιομηχανίας. Η προσπάθειά τους να μεταφέρουν τη μουσική τους στις ευρωπαϊκές σκηνές στέφθηκε από απανωτές αποτυχίες εξαιτίας εξωτερικών παραγόντων.
Μια προγραμματισμένη περιοδεία ακυρώθηκε λίγες μέρες πριν την έναρξή της λόγω υπέρογκων και ξαφνικών αυξήσεων στο κόστος των λεωφορείων. Μια δεύτερη απόπειρα κατέρρευσε όταν οι διοργανωτές και τα τοπικά κλαμπ έκαναν πίσω την τελευταία στιγμή, φοβούμενα να επενδύσουν σε μπάντες που δεν ανήκαν στο απολύτως καθιερωμένο ρόστερ των περιοδειών.
Το σύστημα του underground αποδείχθηκε βαθιά συντηρητικό και δυσκίνητο απέναντι σε ένα σχήμα που βρισκόταν στην καλύτερη φάση της καριέρας του. Η μοναδική τους διέξοδος και δικαίωση ήρθε μέσα από τις ζωντανές τους εμφανίσεις στην Αμερική, όπου το κοινό διψούσε για τον αυθεντικό νορβηγικό ήχο που πρέσβευαν.
Το απότομο τέλος μιας λαμπρής πορείας
Ο θάνατος του Valfar πάγωσε κυριολεκτικά κάθε σχέδιο της μπάντας. Εκείνη την περίοδο το συγκρότημα βρισκόταν σε συζητήσεις με δισκογραφικές εταιρείες για την υπογραφή νέου συμβολαίου και τα μέλη είχαν ήδη αρχίσει να δουλεύουν πάνω σε υλικό για τον επόμενο δίσκο τους. Η είδηση της απώλειας του κεντρικού συνθέτη σήμανε την άμεση και οριστική διάλυση των Windir.
Τα υπόλοιπα μέλη αναγνώρισαν πως το όνομα και το πνεύμα του συγκροτήματος ήταν απόλυτα συνυφασμένα με τον ιδρυτή τους και η όποια προσπάθεια συνέχειας θα αποτελούσε προσβολή στη μνήμη του. Ο δρόμος σταμάτησε απότομα στο υψηλότερο σημείο της διαδρομής τους, αφήνοντας τους οπαδούς να αναρωτιούνται για τη μουσική κατεύθυνση που θα έπαιρνε το γκρουπ στα επόμενα χρόνια.
Διαβάστε επίσης: Windir: 1184 | Όταν ο Valfar προφήτεψε το τέλος του
Ο Valfar κατάφερε μέσα σε ελάχιστα χρόνια να δημιουργήσει έναν εντελώς προσωπικό ήχο, επηρεάζοντας δεκάδες μεταγενέστερα σχήματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Δεν πρόλαβε να βιώσει την ενδεχόμενη φθορά του χρόνου, την πτώση της έμπνευσης ή τις επαναλαμβανόμενες δημιουργικές μανιέρες που πλήττουν τους περισσότερους καλλιτέχνες. Αντίθετα, άφησε πίσω του μια άψογη δισκογραφία γεμάτη ουσία και όραμα.
Artist: Sober On Tuxedos
Album: Good Intentions
Label: Heaven Music
Release Date: 11/12/2020
Genre: Nu Metal, Metalcore
Artist: Windir
Album: Likferd
Label: Head Not Found
Release Date: 27/03/2003
Genre: Black Metal, Melodic Black Metal
1. Resurrection of the Wild
2. Martyrium
3. Despot
4. Blodssvik
5. Fagning
6. On the Mountain of Goats
7. Dauden
8. Ætti mørkna
Producer: Valfar, Hváll, Stig Ese, Torbjørn Akkerhaugen, Steingrim
Windir: Valfar (Φωνή, σύνθεση), Sture Dingsøyr (Κιθάρα), Storm (Κιθάρα), Steingrim (Τύμπανα), Righ (Πλήκτρα), Hváll (Μπάσο)
