Πολύ πριν γίνει γνωστός στον κόσμο του υπερφυσικού κινηματογράφου, ο John Constantine ήταν ένας δευτερεύων χαρακτήρας στις σελίδες του “Swamp Thing”. Δημιουργημένος από τον θρυλικό Alan Moore μαζί με τους Steve Bissette και John Totleben, σχεδιάστηκε για να είναι ο απόλυτος μάγος της εργατικής τάξης. Ήταν ένας άνθρωπος των σκιών, ένας κυνικός τύπος με καμπαρντίνα και ένα τσιγάρο που κρεμόταν συνεχώς από τα χείλη του.
Όταν η DC Comics τελικά κυκλοφόρησε τη σειρά “Hellblazer”, εδραίωσε έναν νέο ήρωα. Έναν άνθρωπο που δεν έσωνε τον κόσμο φορώντας μπέρτα, αλλά χάρη στο θράσος του και τις γνώσεις του πάνω στον αποκρυφισμό. Ο χαρακτήρας ήταν μια αντίδραση στους εκλεπτυσμένους υπερήρωες της εποχής. Ο John ήταν ένας άντρας που τον στοίχειωναν τα φαντάσματα των φίλων που είχε απογοητεύσει.
Αντιπροσώπευε τον «Τζέιμς Ντιν του αποκρυφιστικού κόσμου», έναν μελαγχολικό επαναστάτη που περπατούσε στη λεπτή γραμμή μεταξύ σωτηρίας και καταδίκης. Όταν η κινηματογραφική προσαρμογή πήρε το πράσινο φως στις αρχές της δεκαετίας του 2000, το κόμικ είχε γίνει βασικό στοιχείο της gothic κουλτούρας. Οι fans περίμεναν έναν ξανθό, με προφορά από το Λίβερπουλ, που να μοιάζει με τον Sting. Αντ’ αυτού, έλαβαν κάτι διαφορετικό, αλλά εξίσου ωραίο.
Η μεταφορά στο Λος Άντζελες και ο Keanu Reeves
Όταν ο Francis Lawrence ανέλαβε τη σκηνοθεσία στο κινηματογραφικό του ντεμπούτο, αντιμετώπισε μια δύσκολη μάχη. Η παραγωγή βρισκόταν σε τέλμα για χρόνια, με διάφορους σκηνοθέτες και αστέρες όπως ο Nicolas Cage και ο Mel Gibson να φλερτάρουν με τον ρόλο. Τελικά, η καπαρντίνα κατέληξε στον Keanu Reeves, ο οποίος είχε μόλις ολοκληρώσει την τριλογία του “Matrix”.
Για να ταιριάξει με τον Reeves, το σκηνικό μεταφέρθηκε από τους βροχερούς δρόμους του Λονδίνου στην ηλιόλουστη και γεμάτη καπνό πόλη του Λος Άντζελες. Αυτή η επιλογή δίχασε. Κάποιοι δεν μπορούσαν να δεχτούν την αμερικανοποίηση του υλικού, ενώ άλλοι μπερδεύτηκαν από τον συνδυασμό θρησκευτικού τρόμου και σκληρής αστυνομικής μυθοπλασίας. Σήμερα είναι σαφές ότι αυτή η αλλαγή ήταν μια έξυπνη κίνηση. Η ταινία είναι μια noir επανερμηνεία που χρησιμοποιεί τη μυθολογία του “Hellblazer” για να διηγηθεί μια ιστορία για το κόστος μιας ψυχής.
Η ιστορία μάς παρουσιάζει έναν John Constantine που κυριολεκτικά πεθαίνει για ένα τσιγάρο. Καπνίζει μανιωδώς από τα δεκατρία του και οι πνεύμονές του είναι γεμάτοι όγκους. Επειδή προσπάθησε να αυτοκτονήσει ως έφηβος, ξέρει ότι κατευθύνεται προς τις φλόγες του κάτω κόσμου. Περνά τις μέρες του ως εξορκιστής, στέλνοντας δαίμονες πίσω στην κόλαση σε μια απελπισμένη προσπάθεια να «αγοράσει» την είσοδό του στον παράδεισο.
Ο πόλεμος μεταξύ Θεού και Διαβόλου
Εδώ μπαίνει η Angela Dodson, την οποία υποδύεται η Rachel Weisz. Ερευνά τη μυστηριώδη αυτοκτονία της δίδυμης αδελφής της, Isabel, και αρνείται να πιστεύει ότι η ευσεβής αδελφή της θα διακινδύνευε την αιώνια καταδίκη. Αυτό την οδηγεί στον John, όπου ανακαλύπτει ότι ο κόσμος είναι ένα πεδίο μάχης. Οι κανόνες είναι απλοί: οι «ημίαιμοι» μπορούν να επηρεάσουν την ανθρωπότητα, αλλά δεν μπορούν να παρέμβουν άμεσα.
Ο Constantine ανακαλύπτει ότι οι κανόνες παραβιάζονται. Μια δαιμονική συνωμοσία που περιλαμβάνει τη “Λόγχη του Πεπρωμένου” είναι σε εξέλιξη. Αυτό το όπλο γίνεται το κλειδί για να φέρει τον γιο του Σατανά στον κόσμο μας. Έτσι, ο John καλείται να σταματήσει μια αποκάλυψη που καμία από τις δύο πλευρές δεν φαίνεται έτοιμη να αντιμετωπίσει.
Ένα oπτικό αριστούργημα με σκοτεινό ρεαλισμό
Ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους αυτή η ταινία θεωρείται κρυφό διαμαντάκι είναι ο εκπληκτικός οπτικός της σχεδιασμός. Ο Francis Lawrence έφερε την ατμόσφαιρα των μουσικών βίντεο στο φιλμ, δίνοντας προτεραιότητα στην αισθητική. Η απεικόνιση της Κόλασης είναι ιδιαίτερα έξυπνη. Αντί για το κλισέ με τη φωτιά και το θειάφι, το ερειπωμένο τοπίο με τον πορτοκαλί ουρανό βασίστηκε σε υλικό από πυρηνικές δοκιμές. Απαθανατίζει τη στιγμή μετά από μια έκρηξη, όπου τα κτίρια διαλύονται και η ζωή γίνεται στάχτη.
Αυτός ο σκοτεινός ρεαλισμός εκτείνεται παντού. Το διαμέρισμα του Constantine πάνω από τους διαδρόμους του μπόουλινγκ φαίνεται παρατημένο και γεμάτο απόγνωση. Ακόμη και οι μικρές λεπτομέρειες, όπως το τατουάζ στα χέρια του, μοιάζουν με αυθεντικά κομμάτια ενός μεγαλύτερου παζλ. Η ταινία αντιμετωπίζει το υπερφυσικό ως ένα κρυφό στρώμα της πόλης, όπου μια απλή γάτα μπορεί να είναι δίαυλος προς την άλλη πλευρά.
Εμβληματικές ερμηνείες
Το καστ δίνει στην ταινία την ψυχή της. Η Tilda Swinton είναι εμβληματική ως Αρχάγγελος Γαβριήλ, παρουσιάζοντας ένα ουράνιο ον ως έναν ανδρόγυνο γραφειοκράτη που βλέπει την ανθρωπότητα με απέχθεια. Στην αντίθετη πλευρά, ο Peter Stormare ως Εωσφόρος δημιουργεί έναν από τους πιο αξιομνημόνευτους Σατανάδες του κινηματογράφου. Ντυμένος με λευκό κοστούμι και με πίσσα να στάζει από τα πόδια του, είναι μια τρομακτική οντότητα. Ο ίδιος ο Stormare σκέφτηκε την ιδέα με την πίσσα, απορρίπτοντας τα δερμάτινα παντελόνια που του πρότειναν αρχικά.
Στους υπόλοιπους ρόλους, ο Djimon Hounsou δίνει σοβαρότητα στον Papa Midnite, ενώ ο νεαρός Shia LaBeouf προσφέρει μια τραγική ενέργεια ως βοηθός του John. Ακόμη και οι κακοί, όπως ο Balthazar του Gavin Rossdale, έχουν μια σιχαμερή αύρα που ταιριάζει απόλυτα με τον noir τόνο.
Λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά
Οι λεπτομέρειες της ταινίας ανταμείβουν όποιον την ξαναβλέπει. Το “Holy Shotgun” είναι ένα αριστούργημα σχεδιασμού, το οποίο ο Keanu Reeves αγάπησε τόσο πολύ που το αγόρασε και το έδωσε δώρο στον σκηνοθέτη. Υπάρχουν επίσης οι μπρούντζινες γροθιές από ευλογημένο χρυσό των Σταυροφοριών.
Η ταινία αποφεύγει τα τυπικά κλισέ των υπερηρώων. Δεν υπάρχει αναγκαστική ρομαντική ιστορία. Ο Reeves και η Weisz απέφυγαν σκόπιμα μια σκηνή φιλιού για να διατηρήσουν τη νουάρ ακεραιότητα, γνωρίζοντας ότι το στούντιο θα τους ανάγκαζε να τη χρησιμοποιήσουν. Η πραγματική λαμπρότητα έγκειται στον κυνισμό της. Παρουσιάζει ένα σύμπαν όπου ο Θεός μοιάζει με παιδί που παίζει με μια φάρμα μυρμηγκιών.
Ο John Constantine δεν είναι ήρωας επειδή θέλει να είναι καλός. Είναι ήρωας επειδή είναι πεισματάρης και ξέρει την αλήθεια. Η αναλογία της ταινίας με τον Ψυχρό Πόλεμο για τον πνευματικό κόσμο ήταν μπροστά από την εποχή της. Ο Constantine του Reeves μπορεί να διαφωνεί με έναν αρχάγγελο ενώ καταρρέει και να έχει το θράσος να δείξει το μεσαίο δάχτυλο στον ίδιο τον Διάβολο.
Σήμερα, όπου οι χαρακτήρες κόμικ κυριαρχούν, η απουσία ενός σίκουελ για αυτή την εκδοχή του John είναι μια μικρή τραγωδία. Η ταινία έχτισε μια ολόκληρη κοσμολογία σε λιγότερο από δύο ώρες και αποτύπωσε την ουσία του χαρακτήρα. Μήπως τελικά έφτασε η ώρα να δούμε τον John να ξανακλείνει μια αράχνη σε ένα ποτήρι;
