Οι Gutalax προέρχονται από ένα μικρό τσέχικο αστικό περιβάλλον που κάνει την παγκόσμια απήχησή τους να μοιάζει ακόμα πιο παράλογη και αστεία, αλλά με την καλή έννοια. Ξεκίνησαν ως μια παρέα φίλων που πειραματιζόταν με ένα demo, το οποίο κατέληξε, σχεδόν τυχαία, στα αυτιά των σωστών ανθρώπων. Δηλαδή εκείνων που αγαπούν τα γρήγορα riffs, τα χοντροκομμένα αστεία και τις συναυλίες που θυμίζουν περισσότερο πάρτι παρά live με τη συμβατική έννοια. Από εκεί και πέρα, όλα κύλησαν γρήγορα. Ήρθαν κυκλοφορίες, το ντεμπούτο άλμπουμ τούς άνοιξε πόρτες σε φεστιβάλ και οι περιοδείες ξεπέρασαν τα σύνορα. Σε σύντομο χρονικό διάστημα, μια μπάντα που ξεκίνησε ως τοπική έκρηξη γελοιότητας βρέθηκε να παίζει σε άλλες ηπείρους.
Όποιος περιμένει ένα σοβαρό μανιφέστο για το σκοτάδι και την απόγνωση, μάλλον βρίσκεται σε λάθος μέρος. Το «μήνυμα» των Gutalax, αν μπορεί να ονομαστεί έτσι, είναι απλό. Όλοι είμαστε άνθρωποι, όλοι είμαστε κάπως αηδιαστικοί και η προσποίηση του αντίθετου είναι η πραγματική κωμωδία. Τα θέματά τους κινούνται γύρω από τουαλέτες, σώματα και όλες εκείνες τις ενοχλητικές πραγματικότητες που οι περισσότεροι θα προτιμούσαν να καλύψουν με αποσμητικό. Η ένταση με την οποία τα παρουσιάζουν τα μετατρέπει σε μια ωμή μορφή ειλικρίνειας. Σε έναν μουσικό κόσμο που συχνά παίρνει τον εαυτό του υπερβολικά στα σοβαρά, οι Gutalax λειτουργούν σαν αντίδοτο, με ένα σύννεφο βρωμιάς να τους ακολουθεί.
Παρόλα αυτά, θα ήταν λάθος να τους δει κανείς ως ένα μονότονο αστείο. Το πραγματικό τους κόλπο βρίσκεται στην αφοσίωση. Έχουν χτίσει ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα μέσα από μια καρτουνίστικη αισθητική, σκόπιμα ανώριμο χιούμορ και μια ζωντανή παρουσία που θυμίζει λιγότερο «μπάντα που παίζει μουσική» και περισσότερο συλλογικό, χαοτικό τελετουργικό οπού το κοινό συμμετέχει ενεργά. Οι συναυλίες τους είναι γνωστές για τα θεατρικά στοιχεία και τα σκηνικά αντικείμενα, από εκείνα που κάνουν το προσωπικό ασφαλείας να αναθεωρεί όλες τις εργασιακές επιλογές του.
Σε μουσικό επίπεδο, οι Gutalax συχνά περιγράφονται με ετικέτες που δεν τους χωρούν απόλυτα. Υπάρχει grind στο DNA τους και το gore είναι παρόν, αλλά η ίδια η μπάντα έχει ξεκαθαρίσει ότι αυτό που κάνει δεν είναι grindcore με την κλασική έννοια. Τα grooves παίζουν καθοριστικό ρόλο. Υπάρχει ένα είδος swing στη βία, σαν τα riffs να χαμογελούν ειρωνικά. Ο όρος «Gore’n’roll» ακούγεται σαν αστείο, μέχρι να συνειδητοποιήσει κανείς πόσο εύστοχα περιγράφει το bounce του ήχου τους και τον όγκο των καλοδουλεμένων ριφφ τους.
Το πρόγραμμα της μπάντας δείχνει ξεκάθαρα ότι δε βασίζεται μόνο στο σοκ. Μέρος της δημόσιας εικόνας τους είναι η μόνιμη αυτοσαρκαστική στάση τους, με τους ίδιους να επιμένουν ότι είναι κακοί μουσικοί, ενώ συνεχίζουν να γεμίζουν ημερολόγια με live. Πρόκειται για ένα κλασικό κόλπο, σε αποσπούν με αστεία για κλανιές και μετά σε κερδίζουν με τον πραγματικό συγχρονισμό και τη συνοχή τους.
Η πορεία τους περιλαμβάνει και τις γνώριμες δυσκολίες των συγκροτημάτων που περιοδεύουν συχνά. Από νωρίς υπήρξαν αλλαγές στη σύνθεση, από εκείνες που μπορούν είτε να διαλύσουν ένα πρότζεκτ είτε να το εξελίξουν. Οι Gutalax συνέχισαν μπροστά, προσθέτοντας νέα μέλη και αντιμετωπίζοντας την αλλαγή ως κίνητρο. Αυτή η λογική του «βλέπουμε και προχωράμε» ταιριάζει απόλυτα με τη συνολική τους στάση, χαοτικοί στην επιφάνεια, αλλά πεισματάρηδες στον πυρήνα.
Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο των Gutalax δε βρίσκεται σε τίτλους τραγουδιών ή σκηνικά αντικείμενα, αλλά στον τραγουδιστή τους, Martin “Maty” Matoušek, και την εκτός σκηνής εμμονή του με τον κινηματογράφο, ειδικά τις παλιές ταινίες τρόμου. Μιλάμε για συλλέκτη που στοιβάζει φυσικά μέσα σαν να χτίζει δεύτερο σπίτι. Το αρχείο του από VHS αριθμεί χιλιάδες κασέτες, καλύπτει διάφορα είδη, με ξεκάθαρη κλίση προς τον τρόμο και τη δράση. Αυτή η λεπτομέρεια εξηγεί πολλά για τον κόσμο της μπάντας. Οι Gutalax έχουν αφομοιώσει την ποπ κουλτούρα και έτσι, το χιούμορ τους κουβαλά την ευαισθησία των cult ταινιών, εκεί όπου όσο χαμηλότερο το budget, τόσο μεγαλύτερη η αγάπη. Αυτή η επιρροή ακούγεται και στον τρόπο που παρουσιάζονται στις εισαγωγές, στις αναφορές, στους τίτλους και στη συνολική αίσθηση ότι συμμετέχεις σε ένα αστείο που είναι σκόπιμα χαζό, αλλά προσεκτικά στημένο.
Τι ακολουθεί για μια μπάντα σαν κι αυτή; Περισσότεροι δρόμοι, όπως είναι αναμενόμενο. Οι Gutalax αντιμετωπίζουν τις περιοδείες σαν σωματική λειτουργία, αναπόφευκτη, συχνή και σαφώς καλύτερη με χιούμορ. Έχουν μιλήσει για συνεχή μετακίνηση από χώρα σε χώρα, αλλά και για επιστροφές σε μέρη που έχουν καιρό να επισκεφτούν. Όσοι δεν τους έχουν δει ζωντανά μπορούν να καταλάβουν την εμπειρία Gutalax αν φανταστούν μια extreme metal παράσταση σκηνοθετημένη από κάποιον που βρίσκει το ανθρώπινο σώμα ξεκαρδιστικό, λατρεύει τις θολές VHS εικόνες ταινιών τρόμου και θεωρεί τον χορό υποχρεωτικό, ακόμα κι όταν η μουσική ακούγεται σα να ανακατεύεις καρφιά μέσα στο μπλέντερ. Είναι σκόπιμα ηλίθιο, χωρίς να είναι πρόχειρο. Δε γελούν εις βάρος του κοινού, γελούν μαζί με όσους αποδέχονται ότι ο κόσμος είναι χαοτικός και ότι είναι ανακουφιστικό να μην προσποιούμαστε το αντίθετο.
Οι Gutalax ανθίζουν σε εκείνο το σημείο όπου η αηδία μετατρέπεται σε χαρά. Σε μια εποχή που λατρεύει το branding και το γυάλισμα, αποτελούν μια χρήσιμη υπενθύμιση ότι η underground μουσική μπορεί ακόμη να είναι βρώμικη, συλλογική και, με έναν παράξενο τρόπο, ενθαρρυντική. Δε χρειάζεται να την καταλάβετε, αρκεί να εμφανιστείτε, να αποδεχτείτε το χάος και να πάρετε μαζί σας λίγο περισσότερο χαρτί υγείας απ’ όσο νομίζετε ότι θα χρειαστείτε.
