Με μία ματιά...
Κάπου ανάμεσα στο στούντιο και στο λογιστήριο κρίνεται τι θα ακούσεις φέτος. Οι μουσικοί κατάλογοι άλλαξαν χέρια και μαζί τους άλλαξε ο τρόπος που γεννιέται ένα hit.
- Κρατικά λαχεία στη Μασαχουσέτη κυκλοφόρησαν με στίχους των Aerosmith τυπωμένους επάνω.
- Οι εταιρείες καταλόγων υποδεικνύουν πλέον ποιο παλιό κομμάτι θα ξαναδουλευτεί και πότε.
- Ο Larry Mestel έστησε την Primary Wave όταν το ίντερνετ γκρέμιζε την αγορά των CDs.
Αν ακούς μουσική τις τελευταίες δεκαετίες, σίγουρα έχεις παρατηρήσει πως πολλά νέα τραγούδια φέρνουν στο μυαλό παλιές επιτυχίες. Για αρκετούς το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο, μετράει ήδη δεκαετίες. Το 1997, το “Mo Money Mo Problems” του The Notorious B.I.G. πάτησε πάνω στο “I’m Coming Out” της Diana Ross. Την ίδια εποχή, ο Puff Daddy χρησιμοποίησε το “Every Breath You Take” των The Police στο “I’ll Be Missing You”, ενώ ο Will Smith άντλησε σχεδόν ολόκληρο το “Men In Black” από το “Forget Me Nots” της Patrice Rushen.
Σήμερα η εικόνα είναι πιο εμπορική και οργανωμένη. Ο Jayson Greene από το Pitchfork εξηγεί ότι πρόκειται για μια στρατηγική που ελέγχεται από εταιρείες όπως η Primary Wave, οι οποίες διαχειρίζονται τεράστιους μουσικούς καταλόγους. Η δουλειά τους δεν σταματά στις συμφωνίες παραχώρησης δικαιωμάτων. Μπαίνουν ενεργά στη δημιουργική διαδικασία και κρατούν τον έλεγχο για το ποια τραγούδια ανακυκλώνονται, πότε και με ποιον τρόπο.
Ο Greene σημειώνει ότι η απόσταση από τη δεκαετία του ’90 είναι μεγάλη. Τότε οι παραγωγοί διάλεγαν μόνοι τους τα samples και το ρίσκο ήταν δικό τους. Σήμερα στελέχη εταιρειών δίνουν τις κατευθύνσεις σε καλλιτέχνες όπως ο Yung Gravy, του οποίου το “Betty (Get Money)” ανακυκλώνει το “Never Gonna Give You Up” του Rick Astley. Στην ίδια λογική, η Britney Spears και η Dua Lipa έχουν χρησιμοποιήσει αποσπάσματα από τραγούδια του Elton John.
Μουσικοί κατάλογοι Primary Wave: Ποιος αποφασίζει ποια παλιά τραγούδια θα ξαναγίνουν επιτυχίες;
Η Primary Wave ιδρύθηκε από τον Larry Mestel και άλλους παλιούς συνεργάτες της μουσικής βιομηχανίας, ανθρώπους που ήξεραν από μέσα πώς δουλεύουν τα δισκογραφικά γραφεία. Ξεκίνησαν τη δεκαετία του ’90, όταν η αγορά των CDs ήταν στο απόγειό της, και έστησαν την εταιρεία ακριβώς τη στιγμή που το Napster άλλαζε το τοπίο. Ο στόχος τους πήγαινε πιο μακριά από τη διατήρηση δικαιωμάτων σε διάσημους μουσικούς καταλόγους. Ήθελαν να τους εκμεταλλευτούν επιθετικά και με νέους τρόπους.
Ένα παράδειγμα: αγόρασαν τα δικαιώματα από τον μουσικό κατάλογο του Kurt Cobain και ξεκίνησαν την παραγωγή του ντοκιμαντέρ “Montage Of Heck”, πατώντας σε αρχειακό υλικό. Σε άλλη περίπτωση, έστησαν καμπάνια με λαχείο στην πολιτεία της Μασαχουσέτης, με όχημα το “Dream On” των Aerosmith. Το τραγούδι έπαιζε στις διαφημίσεις και οι στίχοι του τυπώνονταν πάνω στα λαχεία. Το σκεπτικό είναι απλό, ένα τραγούδι δεν πουλάει πια μόνο ως τραγούδι. Κάθε χρήση έφερνε διπλό κέρδος στην εταιρεία.
Αυτό το επιχειρηματικό μοντέλο σηκώνει ερωτήματα. Είναι καλό για τη μουσική η αυξανόμενη εξάρτηση από τραγούδια του παρελθόντος; Ίσως ναι, αν σκεφτείς πως επαναφέρουν στη μνήμη κομμάτια που αγαπήθηκαν. Η πραγματικότητα δείχνει πως οι μουσικοί κατάλογοι αντιμετωπίζονται σαν χαρτοφυλάκιο και λιγότερο σαν τέχνη. Η μουσική πάντα δανειζόταν στοιχεία από το παρελθόν. Η διαφορά σήμερα βρίσκεται στην υπερπροστατευτική διαχείριση, που θυμίζει χρηματοοικονομικό προϊόν.
Ανακύκλωση τραγουδιών: Κάνει κακό στη μουσική η εξάρτηση από τους μουσικούς καταλόγους;
Η νέα αυτή πραγματικότητα, όπου η δημιουργικότητα ρυθμίζεται από τις απαιτήσεις μεγάλων εταιρειών, κάνει τη σκηνή λιγότερο ανοιχτή στο ρίσκο και πιο προβλέψιμη. Όσο οι μουσικοί κατάλογοι αντιμετωπίζονται σαν περιουσιακά στοιχεία, τόσο πιο στενά γίνονται τα περιθώρια για κάτι καινούργιο. Το πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη αναφορών ή δανεισμών. Είναι ότι πίσω από κάθε δανεισμό υπάρχει πια ένα Excel.
