Στις αρχές του 1976 τα στελέχη της Mercury Records ετοίμαζαν τα χαρτιά της απόλυσης για τρεις εικοσάχρονους μουσικούς από τον Καναδά. Οι Rush βρίσκονταν ένα βήμα πριν τη διάλυση, έχοντας μόλις παραδώσει μια ηχηρή εμπορική αποτυχία. Η οδηγία του label ήταν ξεκάθαρη: ή θα έγραφαν άμεσα ραδιοφωνικά τραγούδια ή θα γυρνούσαν στις παλιές τους δουλειές, βάφοντας σινεμά και πουλώντας τρακτέρ. Αντί να υπακούσουν στις εντολές των ανθρώπων της εταιρείας, επέλεξαν να τζογάρουν την καριέρα τους πάνω σε ένα εικοσάλεπτο διαστημικό έπος. Κάπως έτσι άρχισε να παίρνει μορφή το “2112”, ένας δίσκος που φτιάχτηκε με την αποφασιστικότητα του ανθρώπου που δεν έχει πλέον τίποτα να χάσει. Η πεισματική τους άρνηση να συμβιβαστούν τούς έδωσε τελικά τα κλειδιά της επιτυχίας.
Μέχρι να φτάσουν σε αυτό το κρίσιμο σταυροδρόμι, η τριάδα είχε περάσει από σαράντα κύματα. Η ένταξη του ντράμερ Neil Peart λίγο καιρό πριν, είχε αλλάξει δραστικά το ύφος τους, προσθέτοντας περίπλοκους ρυθμούς και βαθιά στιχουργικά νοήματα. Το προηγούμενο εγχείρημά τους, το “Caress Of Steel”, άδειασε τους συναυλιακούς χώρους και χαντάκωσε το ηθικό τους.
Η καθημερινή τριβή στον δρόμο με πάνω από διακόσιες εμφανίσεις τον χρόνο τους μετέτρεψε σε μια καλοκουρδισμένη μηχανή που μπορούσε να παίξει τα πάντα. Τα περισσότερα θέματα του νέου υλικού γράφτηκαν κυριολεκτικά μέσα στα καμαρίνια και στα αυτοκίνητα κατά τη διάρκεια εκείνης της εξαντλητικής περιοδείας.
Εκείνη η σκληρή προετοιμασία τους επέτρεψε να μπουν στα Toronto Sound Studios και να τελειώσουν τις ηχογραφήσεις σε μόλις τέσσερις εβδομάδες. Έχοντας τον παραγωγό Terry Brown στο πλευρό τους, δούλεψαν απομονωμένοι από τον υπόλοιπο κόσμο, κρατώντας τις πόρτες κλειστές για τους ανθρώπους της δισκογραφικής. Στηρίχτηκαν αποκλειστικά στον δικό τους, βασικό εξοπλισμό, χρησιμοποιώντας τις κιθάρες και τους ενισυχτές που έβγαζαν τον γνώριμο ήχο τους στις συναυλίες. Ο περιορισμένος προϋπολογισμός τούς ανάγκασε να γίνουν ευρηματικοί, αντικαθιστώντας τα ακριβά εφέ με έξυπνες τεχνικές. Ο ήχος που προέκυψε ήταν άμεσος, ογκώδης και μακριά από τις φλύαρες παραγωγές της εποχής.
Χτίζοντας έναν κόσμο χωρίς ελευθερία
Το μεγαλύτερο μέρος της κυκλοφορίας καταλαμβάνει το ομώνυμο κομμάτι, το οποίο διαρκεί είκοσι λεπτά και περιγράφει ένα ζοφερό μέλλον. Το σενάριο τοποθετείται σε μια κοινωνία όπου οι ηγέτες των ναών του Syrinx απαγορεύουν κάθε είδους καλλιτεχνική δημιουργία. Ο πρωταγωνιστής ανακαλύπτει τυχαία μια παλιά κιθάρα στο μέρος “Discovery”, μαθαίνει να βγάζει ήχους και τρέχει γεμάτος ελπίδα να την παρουσιάσει στους κυβερνώντες.
Η βίαιη καταστροφή του οργάνου από τους ιερείς οδηγεί τον ήρωα στην απόγνωση, καθώς αντιλαμβάνεται πως ο κόσμος του θα παραμείνει για πάντα σκοτεινός. Η αφήγηση αυτή ήταν μια ευθεία βολή ενάντια στον έλεγχο που προσπαθούσε να τους επιβάλει η μουσική βιομηχανία.
Βασική πηγή για το χτίσιμο αυτού του σύμπαντος αποτέλεσαν τα βιβλία της συγγραφέως Ayn Rand. Οι έννοιες της ατομικής ελευθερίας και της ανεξαρτησίας ταίριαζαν γάντι με τη μάχη που έδινε το συγκρότημα εκείνη την περίοδο. Η απόφαση να αναφέρουν το όνομά της στο εσώφυλλο προκάλεσε τεράστιες παρεξηγήσεις με τον βρετανικό μουσικό τύπο.
Οι αβάσιμες κατηγορίες περί φασισμού πλήγωσαν βαθιά τον Geddy Lee, ο οποίος έβλεπε τα έντυπα να επιτίθενται στο σχήμα ενώ οι γονείς του είχαν επιβιώσει από το Ολοκαύτωμα. Οι μουσικοί αναγκάστηκαν να εξηγήσουν επανειλημμένα ότι τους ενδιέφερε αποκλειστικά το δικαίωμα στην προσωπική έκφραση.
Γυρίζοντας την πλευρά του βινυλίου, το ύφος αλλάζει με μικρότερης διάρκειας τραγούδια που φωτίζουν διαφορετικές πλευρές της τριάδας. Ήθελαν να αποδείξουν ότι μπορούν να γράψουν πιο μαζεμένες συνθέσεις διατηρώντας παράλληλα τον χαρακτήρα τους. Ακούμε κομμάτια όπως το “A Passage To Bangkok” και το “The Twilight Zone” που αποτίνει φόρο τιμής στην ομώνυμη τηλεοπτική σειρά μυστηρίου. Αυτές οι πιο ανάλαφρες ιστορίες λειτούργησαν ως το ιδανικό αντίβαρο, προσφέροντας στον ακροατή τις απαραίτητες ανάσες μετά το εναρκτήριο μουσικό έπος. Σε αυτό το σημείο καταγράφεται και η πρώτη χρήση πλήκτρων από τους Rush στο κομμάτι “Tears”.
Η γέννηση ενός συμβόλου
Μαζί με το ηχητικό κομμάτι, η συγκεκριμένη δουλειά σύστησε στο κοινό ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα του σκληρού ήχου. Ο φίλος της μπάντας και σχεδιαστής Hugh Syme ανέλαβε να οπτικοποιήσει το μήνυμα δημιουργώντας τον περίφημο άνθρωπο που στέκεται απέναντι στο κόκκινο αστέρι.
Η γυμνή φιγούρα αντιπροσωπεύει την αγνότητα και τον απλό πολίτη που αντιστέκεται στη μαζοποίηση και στα αυταρχικά καθεστώτα. Το συγκριμένο γραφιστικό δέθηκε άρρηκτα με τη φιλοσοφία του σχήματος και χρησιμοποιήθηκε σε αμέτρητες μελλοντικές εμφανίσεις και εξώφυλλά τους. Ήταν η εικόνα που έδωσε μορφή στην κεντρική ιδέα της αντίστασης απέναντι στην εξουσία.
Όταν ο δίσκος έφτασε επιτέλους στα ράφια την άνοιξη του 1976, η υποδοχή του κόσμου διέλυσε κάθε σύννεφο ανασφάλειας. Οι πωλήσεις εκτοξεύτηκαν με ρυθμούς που κανείς δεν περίμενε, βάζοντας το άλμπουμ ψηλά στα αμερικανικά charts και γεμίζοντας τα ταμεία. Οι κλειστοί χώροι συναυλιών μετατράπηκαν σταδιακά σε τεράστια γήπεδα, όπου χιλιάδες οπαδοί τραγουδούσαν κάθε στίχο. Αυτή η απρόσμενη εμπορική νίκη ανάγκασε τη δισκογραφική να κάνει πίσω, δίνοντας στους Rush λευκή επιταγή για τις επόμενες τέσσερις δεκαετίες. Το ρίσκο τους είχε αποδώσει και πλέον κανείς δεν μπορούσε να τους υπαγορεύσει πώς θα παίξουν τη μουσική τους.
Τα θεμέλια ενός νέου ήχου
Η επιρροή του “2112” στον κιθαριστικό χώρο παραμένει τεράστια μισό αιώνα μετά. Έστρωσε το έδαφος για μπάντες που ήθελαν να παντρέψουν την πολύπλοκη τεχνική με τον βαρύ ήχο, γεννώντας πρακτικά το ρεύμα του progressive metal. Δεκάδες καλλιτέχνες από εντελώς διαφορετικά μουσικά υπόβαθρα έχουν δηλώσει ανοιχτά πόσο καθοριστικό υπήρξε αυτό το άκουσμα για τη δική τους εξέλιξη. Η τόλμη να χτίσουν εικοσάλεπτες αφηγήσεις πάνω σε δυνατά riffs άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος αντιλαμβανόταν τη ροκ μουσική συνολικά.
Σήμερα, το “2112” αποτελεί την πιο δυνατή απάντηση που δόθηκε ποτέ σε όσους βάζουν τους αριθμούς πάνω από την έμπνευση. Οι Rush έπαιξαν την καριέρα τους κορώνα γράμματα απέναντι σε ένα σύστημα που απαιτούσε ραδιοφωνικά σουξέ της σειράς και γρήγορα κέρδη. Βούτηξαν στο κενό χωρίς δίχτυ ασφαλείας, έχοντας ως μοναδικά όπλα την επιμονή και το ταλέντο τους.
Η απόφασή τους να γράψουν στα παλιά τους τα παπούτσια τις οδηγίες των στελεχών, γέννησε ένα έργο που συνεχίζει να ακούγεται σε ηχεία πολύ πεςρισσότερο απ’ ό,τι είχε φανταστεί ο οποιοσδήποτε. Ο συγκεκριμένος δίσκος αποδεικνύει περίτρανα πως τα σπουδαιότερα πράγματα γεννιούνται τη στιγμή που αποφασίζεις να αγνοήσεις τη λογική και να ακολουθήσεις το ένστικτό σου. Φυσικά, αν έχεις και το ταλέντο των Rush, σίγουρα βοηθάει.
