Με μία ματιά...
Οι Enslaved έγραψαν το “Mið”, τον 17ο δίσκο τους, χωρίς demos και με το χρονόμετρο να τρέχει. Βγήκαν 41 λεπτά progressive black metal με το βλέμμα στους Bathory.
- Ο Σάμι τραγουδιστής joik Johan Sara Jr. ντύνει το “I Am Ice” με παραδοσιακή φωνή.
- Τι κέρδισαν και πού πλήρωσαν οι Enslaved την ελάχιστη προετοιμασία του “Mið”.
- Με τον Kevin Kicking Woman των Blackfeet, το “Spirit Helper” είναι η κορυφή του “Mið”.
Τριάντα πέντε χρόνια και δεκαεπτά δίσκους μετά, οι Enslaved συνεχίζουν να κάνουν αυτό που τους κράτησε ζωντανούς από την αρχή, δηλαδή να αλλάζουν. Το “Mið” κυκλοφόρησε στις 30 Οκτωβρίου 2026 από τη Nuclear Blast και έρχεται μετά το “Heimdal”, έναν δίσκο που είχε ανεβάσει ψηλά τον πήχη. Ο τίτλος σημαίνει «κέντρο» ή «μέση» στα παλαιά νορδικά.
Η σύνθεση των μελών μένει ίδια εδώ και σχεδόν μία δεκαετία. Ο Grutle Kjellson στα φωνητικά και το μπάσο, ο Ivar Bjørnson και ο Arve Isdal στις κιθάρες, ο Håkon Vinje στα πλήκτρα και ο Iver Sandøy στα τύμπανα και στην παραγωγή δουλεύουν πια σαν ένα σώμα, με τους δύο τελευταίους να μοιράζονται και τα καθαρά φωνητικά. Αυτή η σταθερότητα τους επέτρεψε να κάνουν το πιο ριψοκίνδυνο βήμα της καριέρας τους μέσα στο στούντιο.
Τι άλλαξε στον τρόπο που γράφτηκε το “Mið” των Enslaved;
Μέχρι τώρα, η διαδικασία ήταν γνωστή. Ο Bjørnson έφερνε demos με σχεδόν έτοιμα κομμάτια και η μπάντα τα δούλευε στο στούντιο μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια. Για το “Mið” οι ιδέες δεν έδεναν σε κάτι που να στέκεται δίπλα στο “Heimdal”. Έτσι οι Enslaved μπήκαν στο στούντιο σχεδόν με άδεια χέρια και αυστηρό χρονοδιάγραμμα, και έγραψαν τα περισσότερα επί τόπου. Για μια μπάντα που μετράει κάθε μετάβαση στους δίσκους της, το ρίσκο ήταν μεγάλο.
Δεύτερο στοιχείο που καθόρισε τον ήχο είναι ο Quorthon. Μέλη της μπάντας εμφανίστηκαν φέτος στο Hell’s Heroes σε tribute σχήμα αφιερωμένο στο “Blood Fire Death” των Bathory, και αυτός ο δίσκος πέρασε κατευθείαν μέσα στο “Mið”. Τα riffs είναι πιο απλά, πιο χαμηλά στις χορδές και πιο πιασάρικα από οτιδήποτε έχουν γράψει οι Enslaved εδώ και είκοσι χρόνια. Το αποτέλεσμα κρατάει περίπου 41 λεπτά και είναι ο δεύτερος πιο σύντομος δίσκος τους μετά το “Blodhemn” του 1998.
Η επιρροή ακούγεται από τα πρώτα δευτερόλεπτα του “I Am Ice”. Μετά το σύντομο, ακουστικό “Non-Being”, το πρώτο black metal riff πέφτει με ξύσιμο και χωρίς καμία διάθεση για τεχνικές επιδείξεις. Το ίδιο ισχύει για το κεντρικό riff του “Solar Will”, που είναι ίσως το πιο απλό και πιο κολλητικό που έχει γράψει ποτέ ο Bjørnson. Ο Sandøy του δίνει grooves και το “Parting” πατάει σε ένα riff, που αν και απλό, σε χτυπάει κατευθείαν.
Πώς δένουν οι φωνές των Σάμι και των Blackfeet με τον ήχο του δίσκου;
Την πιο μεγάλη αλλαγή στο “Mið” τη φέρνουν τα feats. Στο “I Am Ice” ακούγεται ο Johan Sara Jr., από τους πιο γνωστούς σύγχρονους τραγουδιστές του joik, της παραδοσιακής μουσικής των Σάμι. Οι κυκλικές του μελωδίες κάθονται φυσικά πάνω στις folk γραμμές που χρησιμοποιεί πάντα ο Bjørnson και δίνουν στο κομμάτι μια σαφή αίσθηση τόπου. Το “I Am Ice” μένει από τα πιο δυνατά σημεία του δίσκου, εναλλάσσοντας rasps, καθαρά φωνητικά, χορωδίες και πλήκτρα.
Στο “Spirit Helper” συμμετέχει ο Kevin Kicking Woman και σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, η φωνή και η προσευχή του ηχογραφήθηκαν πρώτα και η μπάντα έστησε τη βαριά ενορχήστρωση γύρω τους. Αυτή η σειρά δουλειάς είναι ο λόγος που το κομμάτι ακούγεται ενιαίο και καθόλου σαν κολάζ δύο ξένων κόσμων. Το τραγούδι ξεκινά ήσυχα και μεγαλώνει λεπτό με το λεπτό. Ο ίδιος ο Kicking Woman περιγράφει το θέμα του ως «σχέση και ευθύνη, το να ανήκεις και να λογοδοτείς».
Το εξώφυλλο κινείται στην ίδια λογική. Δείχνει έναν πέτρινο σχηματισμό εμπνευσμένο από το Medicine Wheel, ιερή κατασκευή των ιθαγενών στο Ουαϊόμινγκ, και από το Hunnfelt, εύρημα της Εποχής του Χαλκού στη νοτιοανατολική Νορβηγία. Δύο μνημεία χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά το ένα από το άλλο μπαίνουν στην ίδια εικόνα, και αυτό είναι όλο το νόημα του “Mið”. Ο Kjellson έχει πει ότι μπροστά σε τέτοια ευρήματα «νιώθεις ακόμα μια παρουσία», και ο δίσκος προσπαθεί να εξηγήσει τι σήμαιναν για όσους τα έφτιαξαν.
Πού σκοντάφτει το “Mið”;
Η δουλειά χωρίς έτοιμο υλικό αφήνει και κάποια σημάδια. Το πέρασμα από το ήρεμο “Non-Being” στο ξέσπασμα του “I Am Ice” είναι απότομο, και λίγο μετά τη μέση του δεύτερου εμφανίζονται πλήκτρα που μοιάζουν βγαλμένα από έναν άσχετο prog δίσκο. Τέτοιες επιλογές στα πλήκτρα επανέρχονται σε όλη τη διάρκεια και κάποιες φορές σε βγάζουν από τη ροή. Μοιάζουν με ιδέες που κρατήθηκαν επειδή δούλεψαν τη στιγμή της ηχογράφησης.
Το “Mountain” είναι ακόμα μία τέτοια περίπτωση. Το πρώτο μισό είναι αργό και μελωδικό, με όμορφα καθαρά φωνητικά, και στη μέση το κομμάτι κόβεται με ένα βαρύ riff με κοφτό παίξιμο που μοιάζει κάπως με groove death metal. Το δεύτερο μισό ανεβαίνει σταθερά σε όγκο και ικανοποιεί, και η ένωση των δύο μερών μοιάζει σαν να έχεις ενώσει δύο διαφορετικές ιδέες με συρραπτικό. Χωριστά, και τα δύο κομμάτια του τραγουδιού στέκονται μια χαρά.
Τελευταίο ζήτημα είναι η διάρκεια των δύο μεγαλύτερων κομματιών. Το “Parting” και το επτάλεπτο “I Miðju” έχουν δυνατές στιγμές, με το πρώτο να ανοίγει με μία από τις πιο ωραίες ενορχηστρώσεις της μπάντας, με synths, πιάνο και ακουστικές κιθάρες. Και τα δύο περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου τους στο ίδιο μοτίβο πριν κάνουν την κίνηση που περιμένεις. Το “I Miðju” έχει πολλές αλλαγές στο tempo και αρκετό prog χαρακτήρα για να ευχαριστήσει τους παλιούς fans, αλλά μεταξύ μας, και δύο λεπτά λιγότερα να διαρκούσε, πάλι όλοι χαρούμενοι θα ήμασταν.
Πού στέκεται το “Mið” στη δισκογραφία των Enslaved;
Στο “Tales Of Trees” ο δίσκος θυμίζει περισσότερο τους Enslaved της τελευταίας δεκαετίας. Folk ρυθμοί σε περίεργα μέτρα, prog διάθεση από τα ‘70s και black metal συνυπάρχουν επιτυχώς. Εδώ φαίνεται και η δουλειά του Kjellson ως στιχουργού, που χρησιμοποιεί τα δέντρα ως εικόνα για το ανθρώπινο μυαλό, ένα μυαλό που ανθίζει ή σαπίζει ανάλογα με τη φροντίδα που δέχεται. Στο “Solar Will” κάνει κάτι παρόμοιο, στήνοντας μια σύγκρουση ανάμεσα σε δύο μορφές του σκανδιναβικού πανθέου χωρίς να τις κατονομάζει.
Συνολικά, το “Mið” μαζεύει όσα έχτισαν οι Enslaved από το “Mardraum – Beyond The Within” μέχρι το “Heimdal” και τα περνάει από ένα πιο αυστηρό φίλτρο. Οι φανφάρες στολίδια λιγοστεύουν, τα riffs βγαίνουν μπροστά και κανένα κομμάτι δεν φτάνει τα οκτώ λεπτά. Είναι ο πιο ισορροπημένος δίσκος τους από το “E” του 2017 και στέκεται άνετα ανάμεσα στις καλύτερες κυκλοφορίες της ύστερης περιόδου τους. Οι μικρές αστοχίες στη δομή είναι το τίμημα μιας δουλειάς που έγινε γρήγορα και με το ένστικτο.
Για μια μπάντα στον δέκατο έβδομο δίσκο της, η ικανότητα να αλλάζει τρόπο δουλειάς και να βγάζει κάτι τόσο ζωντανό είναι σπάνια. Οι Enslaved έδειξαν με το “Mið” ότι το να πετάξεις το σχέδιο μπορεί να σε φέρει πιο κοντά στην ουσία της ύπαρξης σου. Όποιος τους είχε αφήσει στην άκρη τα τελευταία χρόνια έχει εδώ έναν καλό λόγο να γυρίσει.
Artist: Enslaved
Album: Mið
Label: Nuclear Blast
Genre: Progressive Black Metal
Release Date: 30/10/2026
1. Non-Being
2. I Am Ice (feat. Johan Sara Jr.)
3. Solar Will
4. Mountain
5. Spirit Helper (feat. Kevin Kicking Woman)
6. Parting
7. Tales Of Trees
8. I Miðju
Producer: Ivar Bjørnson, Grutle Kjellson, Iver Sandøy
Enslaved: Grutle Kjellson (Φωνή, μπάσο), Ivar Bjørnson (Κιθάρα), Arve Isdal (Κιθάρα), Håkon Vinje (Πλήκτρα, καθαρά φωνητικά), Iver Sandøy (Τύμπανα, καθαρά φωνητικά)
Featuring: Johan Sara Jr. (Φωνή), Kevin Kicking Woman (Φωνή)
Enslaved: Mið
Ένας δίσκος που γεννήθηκε μέσα στο στούντιο και φέρνει τους Enslaved πιο κοντά στις ρίζες τους χωρίς να χάνουν τα prog στοιχεία τους. Λίγες άβολες ενώσεις και δύο φλύαρα φινάλε κρατούν τον βαθμό χαμηλότερα από το ταβάνι του.
