Με μία ματιά...
Τα δυσανάγνωστα logos είναι η οπτική υπογραφή του black metal, μια γραφή με αιχμές και συμμετρία που ξεχωρίζει τους μυημένους από όλους τους άλλους. Η αισθητική αυτή εξελίχθηκε από τα ονόματα της πρώτης γενιάς στα πυκνά σχέδια της Νορβηγίας. Κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας είναι ένας Βέλγος σχεδιαστής που ξεκίνησε από τα fanzines και κατέληξε να δουλεύει για αστέρες της pop. Η μεγαλύτερη ειρωνεία κρύβεται στις προτιμήσεις του ίδιου του δημιουργού.
- Το 2016 ο Szpajdel σχεδίασε logo για την εμφάνιση της Rihanna στα MTV Video Music Awards, σε ύφος βγαλμένο από το death metal.
- Το logo των Emperor σχεδιάστηκε το 1991, σύμφωνα με τον Christophe Szpajdel, και θεωρείται από τα πιο επιδραστικά σχέδια της ακραίας μουσικής.
- Ο εκδοτικός οίκος Gestalten συγκέντρωσε τη δουλειά του στο βιβλίο “Lord Of The Logos: Designing The Metal Underground” το 2010, με συνέχεια το “Archaic Modernism” το 2020.
Κάθε fan του black metal έχει ζήσει την ίδια σκηνή. Κοιτάς την αφίσα ενός φεστιβάλ με είκοσι ονόματα και καταλαβαίνεις μόνο τα τρία. Τα υπόλοιπα μοιάζουν με θάμνους, με ρίζες ή με κάτι που ξέβρασε η θάλασσα. Τα black metal logos έχουν γίνει ολόκληρο meme στο ίντερνετ, με κόσμο να μαντεύει τι γράφουν και να αποτυγχάνει πανηγυρικά. Για όσους ζουν μέσα στη σκηνή, όλο αυτό ήταν πάντα μέρος του παιχνιδιού.
Γιατί τα black metal logos μοιάζουν με ρίζες δέντρων;
Οι πρώτες μπάντες του ακραίου ήχου στα ‘80s έγραφαν το όνομά τους καθαρά. Venom, Bathory και Slayer είχαν μυτερά γράμματα και καμιά πεντάλφα για να προκαλέσουν. Το όνομα το διάβαζες με την πρώτη. Με την άνοδο του death metal τα γράμματα άρχισαν να στάζουν και να μπλέκονται μεταξύ τους. Στις αρχές των ‘90s η νορβηγική σκηνή κράτησε τις αιχμές και πρόσθεσε συμμετρία και μια παγωμένη ατμόσφαιρα. Τα κουβάρια που δεν διαβάζονται ήρθαν λίγο αργότερα, από χιλιάδες underground μπάντες που προσπαθούσαν να ξεπεράσουν η μία την άλλη σε πολυπλοκότητα.
Η λογική πίσω από αυτό ήταν απλή. Ένα logo που δεν διαβάζεται κρατάει μακριά τον περαστικό. Αν καταφέρεις να το αποκρυπτογραφήσεις, έχεις ήδη ένα πόδι μέσα στη σκηνή. Η συμμετρία, τα αγκάθια και οι γραμμές που κρέμονται προς τα κάτω κάνουν κάθε όνομα να μοιάζει με κάτι παλιό και απειλητικό, σαν χαραγμένο σε κορμό δέντρου. Τυπωμένο σε φωτοτυπημένα fanzines και σε κασέτες του tape trading, ένα τέτοιο σχέδιο έλεγε αμέσως σε ποιον κόσμο ανήκει η μπάντα.
Ποιος είναι ο Lord Of The Logos;
Ο άνθρωπος πίσω από πολλά από τα πιο γνωστά σχέδια του χώρου είναι ο Christophe Szpajdel, ένας Βέλγος που ζει σήμερα στο Exeter της Αγγλίας. Στις αρχές των ‘90s συνεργαζόταν με ένα τοπικό fanzine ακραίου metal, το Septicore. Μέσα από το fanzine του Samoth έμαθε ότι ο Νορβηγός στήνει νέα μπάντα μαζί με τον Ihsahn. Ο Szpajdel σχεδίασε ένα logo και το έστειλε στον Samoth και στον Mortiis, όταν οι Emperor μόλις έκαναν τα πρώτα τους βήματα.
Το σχέδιο, με τις συμμετρικές αιχμές του, έγινε σημείο αναφοράς για όλη τη σκηνή. Οι Emperor το χρησιμοποιούν από την πρώτη μέρα μέχρι σήμερα. Ακολούθησαν logos για Arcturus, Old Man’s Child, Enthroned, Borknagar και Moonspell. Ο ίδιος έχει σχεδιάσει πάνω από 6.000, κερδίζοντας το παρατσούκλι Lord Of The Logos. Τη μεγαλύτερη έμπνευση τη βρίσκει στη φύση, εκεί όπου ρίζες, δέντρα και νυχτερίδες μετατρέπονται σε γράμματα.
Ειρωνικά, ο άνθρωπος που έδωσε στο black metal τα πιο μπερδεμένα του γράμματα δηλώνει λάτρης της απλότητας. Σε συνέντευξή του είπε ότι του αρέσουν τα logos που «διαβάζονται αμέσως». Η δουλειά του έφτασε πολύ μακριά από το underground, με σχέδια για τους Metallica, τους Foo Fighters, τη Rihanna και την ταινία “Mandy” με τον Nicolas Cage. Το black metal logo βγήκε από το δάσος και μπήκε στην pop κουλτούρα, κρατώντας όλα του τα αγκάθια.
