Η ιστορία της σουηδικής metal μουσικής άλλαξε οριστικά τον Απρίλιο του 1994, όταν κυκλοφόρησε το “Lunar Strain” από τους In Flames. Το συγκεκριμένο ντεμπούτο αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο για την ανάπτυξη του μελωδικού death metal, στρέφοντας παράλληλα τα βλέμματα της παγκόσμιας μουσικής βιομηχανίας στην πόλη του Γκέτεμποργκ.
Εκείνη την περίοδο, η τοπική σκηνή βρισκόταν σε συνεχή αναβρασμό και αναζητούσε τη δική της ταυτότητα απέναντι στις ήδη καθιερωμένες αμερικανικές κυκλοφορίες που κυριαρχούσαν στις προτιμήσεις του κοινού. Μέσα σε αυτό το κλίμα δημιουργικής αναζήτησης, η μπάντα ξεκίνησε την πορεία της καταγράφοντας έναν ήχο που συνδύαζε την απόλυτη ακραία επιθετικότητα με τις παραδοσιακές σκανδιναβικές μελωδίες.
Εξαιτίας αυτής της πρωτοπορίας, η επιρροή του δίσκου παραμένει τεράστια δεκαετίες μετά την αρχική του κυκλοφορία, αποτελώντας σταθερό σημείο αναφοράς για τους οπαδούς του ακραίου ήχου. Φυσικά, η δημιουργία του συνοδεύεται από αρκετές ιδιαιτερότητες και παρασκηνιακές ιστορίες που προσδίδουν στο τελικό αποτέλεσμα έναν σχεδόν μυθικό χαρακτήρα.
Το περιβάλλον της πόλης
Αν και πολλοί οπαδοί του ακραίου ήχου φαντάζονται το Γκέτεμποργκ ως ένα παγωμένο και αφιλόξενο μέρος κρυμμένο στον σκανδιναβικό βορρά, η πραγματικότητα αποκαλύπτει μια πόλη-λιμάνι με αρκετά φιλικό κλίμα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Αυτό ακριβώς το βατό περιβάλλον ευνόησε εξαιρετικά την ανάπτυξη μιας μουσικής κοινότητας, όπου τα μέλη διαφόρων συγκροτημάτων γνωρίζονταν καλά μεταξύ τους και αντάλλασσαν ιδέες σε καθημερινή βάση στα τοπικά στέκια.
Σε ένα τέτοιο ιδιότυπο οικοσύστημα, η επιτυχία της μίας μπάντας εξαρτιόταν άμεσα από την πορεία της άλλης, δημιουργώντας ένα αίσθημα κοινής προσπάθειας. Κάπως έτσι, το 1993, ο Jesper Strömblad αποφάσισε να αποχωρήσει οριστικά από τους Ceremonial Oath, έχοντας ως πρωταρχικό στόχο να δημιουργήσει ένα νέο σχήμα εστιασμένο αποκλειστικά στη μελωδία. Αφού συγκέντρωσε γρήγορα μερικούς διαθέσιμους μουσικούς από τον ευρύτερο κύκλο του, μπήκε στο ιστορικό Studio Fredman για να ηχογραφήσει τα πρώτα δείγματα αυτής της νέας και φιλόδοξης προσπάθειας.
Η συμφωνία πίσω από τις λέξεις
Η επίσημη είσοδός τους στη δισκογραφία προέκυψε μέσα από μια αρκετά παράτολμη και ταυτόχρονα ιδιοφυή κίνηση. Θέλοντας να εξασφαλίσουν γρήγορα ένα πολυπόθητο συμβόλαιο, τα μέλη των νεοσύστατων In Flames προσέγγισαν με θάρρος την ανεξάρτητη εταιρεία Wrong Again Records. Κατά τη διάρκεια των αρχικών συζητήσεων με τους ιθύνοντες, ισχυρίστηκαν με τεράστια σιγουριά πως είχαν ήδη δεκατρία έτοιμα και πλήρως ηχογραφημένα τραγούδια στο συρτάρι τους.
Παρόλο που αυτό αποτελούσε ένα μεγάλο ψέμα που ειπώθηκε πάνω στον ενθουσιασμό της στιγμής, η δισκογραφική τούς πίστεψε απόλυτα και προσέφερε άμεσα τη συνεργασία. Ως αποτέλεσμα αυτής της μπλόφας, το συγκρότημα βρέθηκε ξαφνικά με την επιτακτική υποχρέωση να παραδώσει έναν ολοκληρωμένο δίσκο μέσα σε εξαιρετικά ασφυκτικά χρονικά πλαίσια. Η ασύλληπτη πίεση του χρόνου οδήγησε αναπόφευκτα στη σύνθεση ενός άλμπουμ γεμάτου αυθορμητισμό, ενώ ταυτόχρονα δικαιολογεί την ύπαρξη αρκετών ορχηστρικών περασμάτων, τα οποία επιστρατεύτηκαν ως έξυπνες λύσεις για να συμπληρωθεί η απαιτούμενη διάρκεια του δίσκου.
Τα πρόσωπα της αρχής
Εξετάζοντας τα πρόσωπα που συμμετείχαν στην ιστορική αυτή ηχογράφηση, προκαλεί τεράστια έκπληξη το γεγονός ότι κανένα από τα μέλη εκείνης της σύνθεσης δεν βρίσκεται στη σημερινή μορφή του συγκροτήματος. Για παράδειγμα, ο εμπνευστής Jesper Strömblad ανέλαβε τον απαιτητικό ρόλο του ντράμερ, προκειμένου να καλύψει προσωρινά τα λειτουργικά κενά της μπάντας μέσα στο στούντιο. Παράλληλα, το μπάσο ανέλαβε ο Johan Larsson με ένα αρκετά σταθερό παίξιμο που έδενε τη ρυθμική βάση, ενώ τις ρυθμικές κιθάρες ηχογράφησε ο Carl Näslund προσφέροντας τον απαραίτητο όγκο.
Σε ό,τι αφορά τα περίπλοκα lead μέρη της κιθάρας, αυτά γράφτηκαν εξ ολοκλήρου από τον αείμνηστο Glenn Ljungström, ο οποίος ενσωμάτωσε ένα εντελώς απρόσμενο blues rock ύφος στα κιθαριστικά του σόλο. Παρόλο που το συγκεκριμένο παικτικό στυλ ξένισε αρχικά αρκετούς οπαδούς του σκληρού ήχου που περίμεναν κάτι πιο παραδοσιακό, η επιλογή του αποδεικνύει την απόλυτη ελευθερία έκφρασης που χαρακτήριζε τις ηχογραφήσεις της σκηνής του Γκέτεμποργκ στα πρώτα και πιο δημιουργικά της βήματα.
Η ιδιότυπη ανταλλαγή τραγουδιστών
Ίσως η πιο ενδιαφέρουσα επιλογή της μπάντας να αφορά τα φωνητικά, καθώς πίσω από το μικρόφωνο βρέθηκε ο εμβληματικός πλέον Mikael Stanne από τους Dark Tranquillity. Ο Stanne λειτούργησε αποκλειστικά ως session τραγουδιστής και στιχουργός για τις ανάγκες αυτής της παρθενικής κυκλοφορίας, συμμετέχοντας στην προσπάθεια των φίλων του. Την ίδια ακριβώς περίοδο, η θέση του βασικού ερμηνευτή στους Dark Tranquillity ανήκε στον Anders Fridén.
Σε μια από τις πιο παράξενες και πολυσυζητημένες συμπτώσεις της παγκόσμιας μουσικής ιστορίας, λίγο καιρό μετά την κυκλοφορία του δίσκου, οι δύο ταλαντούχοι τραγουδιστές άλλαξαν ουσιαστικά θέσεις μεταξύ τους στα δύο συγκροτήματα. Στο “Lunar Strain”, πάντως, η χαρακτηριστική φωνή του Stanne πρόσθεσε μια απόκοσμη και άκρως απειλητική χροιά που ταίριαξε απόλυτα με το καλλιτεχνικό όραμα της μπάντας. Οι ερμηνείες του ξεχειλίζουν από διάχυτο πόνο και μια βαθιά υπαρξιακή αγωνία που καταφέρνει να σε στοιχειώσει μέχρι την τελευταία νότα.
Κοσμικός τρόμος και άστρα
Περνώντας στον στιχουργικό προσανατολισμό, η κατεύθυνση που ακολουθήθηκε έφυγε εντελώς από τα συνηθισμένα κλισέ της τότε εποχής. Ξεφεύγοντας από τα παραδοσιακά μοτίβα του αμερικανικού death metal που εστίαζαν σχεδόν αποκλειστικά στη βία και στο αίμα, ο Stanne επέλεξε να εξερευνήσει βαθιές θεματολογίες κοσμικού τρόμου και σκοτεινής φαντασίας. Μέσα από τους ευρηματικούς του στίχους, περιέγραψε την ανθρώπινη απόγνωση κάτω από το απέραντο πρίσμα του αχανούς διαστήματος.
Το ομώνυμο τραγούδι του δίσκου, για παράδειγμα, αναφέρεται σε έναν άγνωστο θανατηφόρο ιό που ταξιδεύει στο σύμπαν μολύνοντας ανυπεράσπιστους πλανήτες και καταστρέφοντας κάθε μορφή ζωής. Για να αποδώσει καλύτερα αυτή την απελπισία, ο τραγουδιστής επινόησε τη λέξη “Starforsaken”, περιγράφοντας με ανατριχιαστική ακρίβεια την τραγική κατάσταση όσων έχουν εγκαταλειφθεί από τα ίδια τα άστρα της δημιουργίας.
Ο ήχος μιας νέας εποχής
Σε καθαρά μουσικό επίπεδο, η συνολική κατεύθυνση άνοιξε εντελώς νέους δρόμους για τον σύγχρονο σκληρό ήχο. Η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε σε κούρδισμα D standard, μια συγκεκριμένη τεχνική επιλογή που προσέδωσε έναν πολύ οξύ, διαπεραστικό και ξηρό ήχο στις κιθάρες των μουσικών.
Λόγω αυτής της παραγωγής, το ηχητικό αποτέλεσμα ακούγεται αρκετά πιο επιθετικό και ωμό σε σχέση με τις γυαλισμένες υπερπαραγωγές των μετέπειτα δουλειών τους. Μέσα σε αυτό το καταιγιστικό πλαίσιο, η μπάντα κατάφερε να ενσωματώσει εμφανείς επιρροές από το κλασικό βρετανικό heavy metal. Η μεγαλύτερη καινοτομία της κυκλοφορίας, όμως, αφορούσε τη χρήση της παραδοσιακής σκανδιναβικής folk μουσικής.
Η απρόσμενη προσθήκη ακουστικών κιθαρών και παραδοσιακών βιολιών δίπλα στα βαριά παραμορφωμένα όργανα δημιούργησε μια εντελώς πρωτόγνωρη ατμόσφαιρα. Το εναρκτήριο κομμάτι “Behind Space” αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της προσέγγισης, καθώς ενώ ξεκινάει με ασυγκράτητη ορμή, επιλέγει να κλείσει με έναν εξαιρετικά γαλήνιο ακουστικό τρόπο.
Οι ρίζες της παράδοσης
Αυτή η οργανική ενσωμάτωση των παραδοσιακών στοιχείων φτάνει στο απόλυτο αποκορύφωμα σε συγκεκριμένα κομβικά σημεία καθ’ όλη τη διάρκεια του δίσκου. Ενδεικτική είναι η έμπνευση του συγκροτήματος να διασκευάσει το “Hårgalåten“, ένα ιδιαίτερα γνωστό παραδοσιακό σουηδικό τραγούδι που κρύβει πίσω του μια πολύ σκοτεινή ιστορία.
Ο μύθος μιλάει για τον ίδιο τον διάβολο, ο οποίος με τη μορφή ενός περιπλανώμενου μουσικού παρασύρει ανύποπτους χωρικούς να χορεύουν ασταμάτητα μέχρι θανάτου υπό τους ήχους του βιολιού του. Η τολμηρή απόφαση να συμπεριληφθεί ένα τέτοιο φολκλορικό κομμάτι σε έναν death metal δίσκο αναδεικνύει περίτρανα την καλλιτεχνική ελευθερία των νεαρών δημιουργών του.
Σε ένα αντίστοιχο παράδειγμα, το δεύτερο μέρος του τραγουδιού “Everlost” βασίζεται αποκλειστικά σε ακουστικές κιθάρες και απογειώνεται με τη συνοδεία της μαγευτικής φωνής της Jennica Johansson. Τέτοιες απροσδόκητες ενορχηστρωτικές αποφάσεις έδωσαν στον “Lunar Strain” μια σχεδόν πνευματική διάσταση, κάνοντάς τον να ξεχωρίσει αμέσως από τον σωρό των κυκλοφοριών της εποχής.
Οι επανεκδόσεις στον χρόνο
Η εμπορική αλλά κυρίως καλλιτεχνική αξία του άλμπουμ αποδεικνύεται περίτρανα μέσα από τις πολυάριθμες επανεκδόσεις του στο πέρασμα των ετών, διατηρώντας το ενδιαφέρον του κοινού ζωντανό. Ήδη από το 1999, κυκλοφόρησε ξανά στην αγορά υπό τον διευρυμένο τίτλο “Lunar Strain – Subterranean“, περιλαμβάνοντας στο ίδιο πακέτο όλα τα κομμάτια από το επόμενο πολύ επιτυχημένο EP της μπάντας. Αργότερα, το 2003, η ευρωπαϊκή έκδοση μέσω της Regain Records εμφάνισε ένα σοβαρό τυπογραφικό λάθος στην αναγραφόμενη σειρά των τραγουδιών, ανακατεύοντας τους τίτλους και αφήνοντας το κοινό σε προσωρινή σύγχυση.
Τα αμέσως επόμενα χρόνια ακολούθησαν νέες πολυτελείς και ηχητικά βελτιωμένες εκδόσεις που περιείχαν τα τραγούδια του αρχικού demo του 1993 ως πολύτιμο επιπλέον υλικό για τους συλλέκτες, έχοντας μάλιστα ένα σαφώς πιο σύγχρονο λογότυπο στο εξώφυλλο για λόγους εμπορικής αναγνωρισιμότητας. Τέλος, ο τεράστιος σεβασμός των μουσικών προς το ίδιο τους το παρελθόν επιβεβαιώθηκε όταν η εξελιγμένη πλέον μπάντα ηχογράφησε ξανά τα τραγούδια “Behind Space” και “Clad In Shadows” για τις ανάγκες του μνημειώδους δίσκου “Colony“, δίνοντάς τους μια νέα πνοή.
Το σημείο μηδέν
Το “Lunar Strain” προέκυψε τελικά μέσα από ένα παράδοξο συνονθύλευμα συμπτώσεων και βιαστικών αποφάσεων. Μια παρέα μουσικών που υποσχέθηκε ανύπαρκτα τραγούδια για να πάρει συμβόλαιο, δανείστηκε έναν τραγουδιστή από άλλο συγκρότημα και έβαλε τον κιθαρίστα της να παίξει τύμπανα, κατάφερε να γράψει ένα νέο εγχειρίδιο για τον ακραίο ήχο.
Η κυκλοφορία του αποτέλεσε αφετηρία για τη σκηνή του Γκέτεμποργκ, κάνοντας δεκάδες νέες μπάντες να προσπαθούν να προσεγγίσουν αυτή τη φόρμουλα των In Flames. Η απρόσμενη αποδοχή του δίσκου ανάγκασε τη μουσική βιομηχανία να στρέψει την προσοχή της στη Σουηδία και να επενδύσει σε ένα κίνημα που μόλις γεννιόταν. Ακόμα και αν η μπάντα άλλαξε δραματικά τη σύνθεση και τη μουσική της κατεύθυνση στη συνέχεια, το συγκεκριμένο άλμπουμ καταγράφει τη στιγμή που οι κανόνες του παιχνιδιού γράφτηκαν από την αρχή.
Artist: Sober On Tuxedos
Album: Good Intentions
Label: Heaven Music
Release Date: 11/12/2020
Genre: Nu Metal, Metalcore
Artist: In Flames
Album: Lunar Strain
Label: Wrong Again Records
Release Date: 01/04/1994
Genre: Melodic death metal
1. Behind Space
2. Lunar Strain
3. Starforsaken
4. Dreamscape
5. Everlost (Part I)
6. Everlost (Part II)
7. Hårgalåten
8. In Flames
9. Upon an Oaken Throne
10. Clad in Shadows
In Flames: Mikael Stanne (Φωνή), Jesper Strömblad (Κιθάρα, πλήκτρα, τύμπανα), Carl Näslund (Κιθάρα), Johan Larsson (Μπάσο)
