Με μία ματιά...
Δευτέρα βράδυ, παγωμένο Riverside, εισιτήρια που δεν πουλήθηκαν. Οι Nirvana στο Νιούκαστλ ανέβηκαν σε μια μισοάδεια σκηνή και κατέβηκαν έχοντας αλλάξει σιωπηλά τον χάρτη του ροκ.
- Μια εμφάνιση του 1989 μπροστά σε λίγες δεκάδες κόσμο άλλαξε την πορεία τους.
- Στο σετ ακούστηκαν κομμάτια που θα έβγαιναν δύο χρόνια μετά στο “Nevermind”.
Όσο η μουσική ιστορία θα μιλάει για όσα άφησαν πίσω τους οι Nirvana, εκείνη η παγωμένη βραδιά των Nirvana στο Νιούκαστλ θα στέκεται ως κομβικό σημείο, γραμμένο με ανεξίτηλα γράμματα στις σελίδες του rock ’n’ roll. Έμεινε ως η στιγμή που μια μπάντα από το Σιάτλ έκανε το πρώτο της βήμα προς την παγκόσμια κυριαρχία. Στη μουσική διαδρομή υπάρχουν βραδιές που αλλάζουν τα δεδομένα και φέρνουν μαζί τους μια νέα εποχή. Μια τέτοια ιστορική στιγμή γράφτηκε στις 23 Οκτωβρίου 1989.
Πότε έγινε η πρώτη συναυλία των Nirvana στη Βρετανία;
Ο βρετανικός Τύπος είχε ήδη αρχίσει να ψιθυρίζει το όνομά τους αν και οι Nirvana βρίσκονταν ακόμα έτη φωτός μακριά από το μεγαθήριο των εκατομμυρίων πωλήσεων που έφερε αργότερα το “Nevermind”. Με συμβόλαιο στη μικρή ανεξάρτητη Sub Pop, ο δίσκος “Bleach” είχε βγει στα αμερικανικά δισκοπωλεία τον Ιούνιο του 1989. Η βρετανική κυκλοφορία ακολούθησε δύο μήνες αργότερα.
Βρισκόμαστε σε μια εποχή που το “Smells Like Teen Spirit” δεν έπαιζε ακόμα ασταμάτητα στο MTV. Ο δίσκος “Bleach” σύστηνε στο κοινό μια μπάντα με γυμνό ήχο, φτιαγμένο με ελάχιστες ώρες στούντιο και ακόμα λιγότερα χρήματα. Κανείς δεν μιλούσε ακόμα για γενιά.
Οι Nirvana, που τότε αποτελούνταν από τους Kurt Cobain, Krist Novoselic και Chad Channing, παρέμεναν άγνωστοι στο ευρύ κοινό το 1989. Είχαν βγάλει τον πρώτο τους δίσκο λίγους μήνες πριν, έχοντας ήδη κερδίσει την προσοχή του underground. Η εμφάνιση των Nirvana στο Νιούκαστλ αποτέλεσε το καθοριστικό βήμα στην πορεία τους για να γίνουν η πιο επιδραστική ροκ μπάντα των ’90s. Τίποτα από όλα αυτά δεν φαινόταν εκείνο το βράδυ.
Περιοδεία Heavier Than Heaven: Πώς έφτασαν οι Nirvana στο Νιούκαστλ;
Το τρίο πάτησε σε βρετανικό έδαφος για να ξεκινήσει την περιοδεία Heavier Than Heaven, ένα εξοντωτικό πρόγραμμα με 37 συναυλίες στριμωγμένες σε 42 μέρες. Είχαν μόλις διώξει τον κιθαρίστα Jason Everman, οπότε οι Cobain, Novoselic και Channing γύρισαν όλη τη Βρετανία και την Ευρώπη μαζί με τους Tad, αλλάζοντας κάθε βράδυ τη σειρά με την οποία έβγαιναν στη σκηνή.
«Έμοιαζαν με αυτό που ήταν, μια ατημέλητη, άφραγκη αμερικανική μπάντα με punk επιρροές», λέει ο Carl Taylor, ένας 23χρονος τότε θαμώνας του Riverside. «Οι Nirvana μού έκαναν πραγματικά μεγάλη εντύπωση και ήμασταν ανυποψίαστοι πως σύντομα θα μιλούσε για αυτούς ολόκληρος ο πλανήτης».
Πόσος κόσμος βρέθηκε στο Riverside;
Η συναυλία των Nirvana στο Νιούκαστλ έγινε στο Riverside, ένα μικρό και αγαπημένο κλαμπ στο Newcastle Upon Tyne. Η ζεστή ατμόσφαιρα ενός χώρου που χωρούσε γύρω στα 400 άτομα χάρισε μια μοναδική εμπειρία σε όσους βρέθηκαν εκεί. Το κοινό παρακολουθούσε αμέριμνο μια στιγμή που έμελλε να γραφτεί στην ιστορία.
Για τον Carl, που είχε πάει για τους Tad, οι Nirvana ήταν το δεύτερο όνομα της βραδιάς και τελικά τον κέρδισαν από το πρώτο λεπτό. Αφού αγόρασε τον πρώτο δίσκο των Tad, “God’s Balls”, πήρε εισιτήριο και για το live. «Η συναυλία ήταν Δευτέρα βράδυ και θυμάμαι ότι έκανε αρκετό κρύο. Θα πρέπει να ήταν 100 με 150 άτομα εκεί. Το Riverside χωρούσε 400 περίπου άτομα εκείνη την εποχή, οπότε το κλαμπ είχε γεμίσει μόλις κατά το ένα τρίτο».
«Θυμάμαι να βλέπω τον Kurt και τα φουντωτά ξανθά μαλλιά του γύρω από το μπαρ πριν το σετ των Nirvana. Έδινε το χέρι του στον κόσμο και τους μιλούσε αφού έβγαινε από τα παρασκήνια. Έμοιαζε με όλους τους άλλους θαμώνες εκεί μέσα, ατημέλητα ντυμένος με ένα σκισμένο τζιν».
Τη βραδιά άνοιξαν οι The Cateran και αμέσως μετά η ορμή της μπάντας σάρωσε τα πάντα. «Είχαν πολύ συσσωρευμένο θυμό να εκτονώσουν», θυμάται ο Carl. «Έμοιαζαν σαν να ήθελαν να εξορκίσουν τους δαίμονές τους πάνω στη σκηνή».
«Έπαιξαν περίπου 13 τραγούδια. Είχαν σαφώς αρκετά ισχυρό χαρακτήρα και συμπεριφορά. Μου φάνηκε ότι έμοιαζαν λίγο με τους Husker Du, με μια πολύ πιο ελεύθερη και χαλαρή δομή στα κομμάτια τους».
Εκείνο το βράδυ βρισκόταν στο κλαμπ με την παρέα του και ο 23χρονος Jim Mawdsley. Πρώην εργαζόμενος του Riverside και μετέπειτα διοργανωτής συναυλιών και εκδότης του περιοδικού Boiling Point, θυμάται κι αυτός ένα μικρό και φανατικό κοινό. «Το κοινό μπορεί να μην χοροπηδούσε μπροστά στη σκηνή, ωστόσο ο κόσμος το γούσταρε με την ψυχή του. Ήταν μια πραγματική συναυλία για τους οπαδούς της μουσικής».
«Θυμάμαι ότι σκεφτόμουν ότι ήταν κάτι το ιδιαίτερο. Ήταν απλά καταπληκτικοί. Είχε περάσει πολύς καιρός από τότε που είχα δει μια μπάντα να βγάζει τέτοια ενέργεια στη σκηνή», λέει ο Jim, ο οποίος σήμερα είναι διευθύνων σύμβουλος του οργανισμού μουσικής ανάπτυξης Generator και υπεύθυνος για το Evolution Festival του Tyneside.
Setlist των Nirvana στο Νιούκαστλ: Τι τραγούδια έπαιξαν στο Riverside
Ελάχιστοι από όσους είδαν τους Nirvana στο Νιούκαστλ εκείνο το βράδυ μπορούσαν να φανταστούν τον τυφώνα που θα σάρωνε τη μπάντα ενάμιση χρόνο αργότερα. Τα κομμάτια που έπαιξαν συνδύαζαν υλικό από το “Bleach” με τις πρώτες εκτελέσεις τραγουδιών που μπήκαν αργότερα στον δίσκο “Nevermind” του 1991. Η ενέργειά τους καθήλωσε όσους είχαν την τύχη να βρίσκονται από κάτω.
Οι κιθάρες και η φωνή του Cobain, το βαρύ μπάσο του Novoselic και το δυνατό παίξιμο του Channing στα τύμπανα έφτιαξαν έναν ήχο που σκέπασε τα πάντα. Όσο κυκλοφορούσε από στόμα σε στόμα η φήμη για την εμφάνιση των Nirvana στο Νιούκαστλ, η μπάντα κέρδιζε συνεχώς νέο έδαφος σε Βρετανία και Ευρώπη. Το “Smells Like Teen Spirit” αργούσε ακόμα να έρθει, και ήδη αυτή η πρώτη συναυλία είχε φυτέψει τον σπόρο για την παγκόσμια κυριαρχία τους.
Ο πλανήτης έμαθε τη μπάντα μέσα από την έκρηξη του grunge στις αρχές της δεκαετίας του ’90. Η βραδιά των Nirvana στο Νιούκαστλ φανέρωσε τις καθαρές punk ρίζες τους, πριν προλάβει κανείς να τους κολλήσει ετικέτα. Ήταν η ζωντανή απόδειξη πως μπορούσαν να ενώσουν διαφορετικούς ροκ ήχους, φτιάχνοντας τελικά τη μουσική που μίλησε στην καρδιά μιας ολόκληρης γενιάς.
