Με μία ματιά...
Η έκτη θέση στη λίστα των δίσκων με τις μεγαλύτερες πωλήσεις στον πλανήτη άλλαξε ιδιοκτήτη. Το άλμπουμ που άνοιξε τη δεκαετία του ‘90 βρίσκεται πλέον μπροστά από δύο ιερά τέρατα του σκληρού ήχου, με διαφορά που χωράει σε ένα μικρό club. Η εταιρεία ανάλυσης δεδομένων Chartmasters μετράει πια πωλήσεις, αγορές και ακροάσεις μαζί, και η εικόνα του παρελθόντος αναπροσαρμόζεται. Ο λογαριασμός ευνοεί τα τραγούδια που ζουν μέσα σε playlists, όχι μόνο εκείνα που ζουν σε ράφια.
- Pink Floyd - “The Dark Side Of The Moon” 63.623.000 EAS, όγδοη θέση
- Nirvana - “Nevermind” 66.832.000 EAS, έκτη θέση παγκοσμίως
- AC/DC - “Back In Black” 66.831.000 EAS, έβδομη θέση με διαφορά χιλίων μονάδων
Είχαμε μια μικρή μετακίνηση στο τσαρτ με τους δίσκους με τις περισσότερες πωλήσεις. Το “Nevermind” των Nirvana πέρασε το “Back In Black” των AC/DC και κάθεται πλέον στην έκτη θέση. Η διαφορά ανάμεσα στους δύο δίσκους είναι χίλιες μονάδες, σε σύνολα που ξεπερνούν τα 66 εκατομμύρια. Στην ίδια λίστα, το άλμπουμ του 1991 αφήνει πίσω του και το “The Dark Side Of The Moon” των Pink Floyd. Τα στοιχεία έρχονται από την εταιρεία ανάλυσης δεδομένων Chartmasters.
Πώς προκύπτουν τελικά αυτά τα νούμερα;
Ο λογαριασμός δεν γίνεται με βάση τα αντίτυπα και μόνο. Η Chartmasters δουλεύει με έναν δείκτη που λέγεται Equivalent Album Sales (EAS), ο οποίος βάζει στο ίδιο καζάνι φυσικές πωλήσεις, ψηφιακές αγορές και streams. Μετράει ακόμα τα singles και τα κομμάτια των δίσκων που ταξίδεψαν σε συλλογές και σε greatest hits πακέτα. Με αυτή τη λογική, ένα τραγούδι που παίζει ασταμάτητα σε playlists ζυγίζει όσο και ένα βινύλιο στο ράφι.
Στο καθαρό φυσικό αντίτυπο η εικόνα αντιστρέφεται. Το “Back In Black” έχει πουλήσει 37 εκατομμύρια κομμάτια, όταν το “Nevermind” μένει στα 30. Αυτό που γυρίζει το αποτέλεσμα είναι τα streams, τα ψηφιακά singles και οι εμφανίσεις των τραγουδιών σε άλλους δίσκους. Το “Smells Like Teen Spirit” δουλεύει εδώ σαν μόνιμη μηχανή, καθώς μπαίνει σε λίστες κάθε γενιάς και μαζεύει ακροάσεις χωρίς σταματημό.
Τι δείχνει η δεκάδα της κορυφής;
Σε νούμερα, το “Nevermind” φτάνει τα 66.832.000 EAS και το “Back In Black” τα 66.831.000. Ο δίσκος των Pink Floyd, κυκλοφορίας του 1973, μένει στα 63.623.000. Δεκαοκτώ χρόνια μικρότερο, το άλμπουμ των Nirvana προσπέρασε δύο από τα μεγαλύτερα εμπορικά θηρία της ιστορίας του rock. Στη γενική κατάταξη μόνο δύο ροκ δίσκοι βρίσκονται πιο ψηλά, το “Hotel California” των Eagles και το “Rumours” των Fleetwood Mac.
Την κορυφή κρατάει το “Thriller” του Michael Jackson με νούμερα από άλλο πλανήτη, 131 εκατομμύρια και πλέον. Ακολουθούν οι Eagles, το soundtrack του “Saturday Night Fever”, οι Fleetwood Mac και το “Bad”. Μέσα στη δεκάδα, επτά θέσεις ανήκουν σε ροκ δίσκους, με το “Abbey Road” και το “Led Zeppelin IV” να κλείνουν τη λίστα.
Τι σχέση είχε ο Kurt Cobain με τους AC/DC;
Ο Kurt Cobain είχε πει κάποτε ότι πήρε μαθήματα κιθάρας για δύο μέρες στην όγδοη τάξη, με έναν σκοπό, να μάθει να παίζει το ομώνυμο κομμάτι του “Back In Black”. Η διαδρομή του τραγουδιστή που σάρωσε τα nineties ξεκινάει μέσα από ένα riff των Angus Young και της παρέας του. Ο μάνατζερ της μπάντας, Danny Goldberg, είπε αργότερα ότι ο Cobain άκουγε ευχαρίστως τους AC/DC, ωστόσο δεν ένιωθε ποτέ άνετα με τους στίχους τους.
Από την άλλη πλευρά, η συμπάθεια έμεινε μονόδρομη. Το 1992 ο Malcolm Young, όταν τον ρώτησε ο Mark Blake του Classic Rock για τους Nirvana, απάντησε «ξανθός τύπος ο τραγουδιστής, λίγο πόζερ». Τριάντα τέσσερα χρόνια μετά, ο δίσκος του «λίγο πόζερ» κάθεται μια θέση πάνω από τον δικό του. Το σχόλιο πέρασε στην ιστορία σαν ένα από τα πιο στεγνά της εποχής.
Γιατί έχει σημασία αυτή η αλλαγή;
Το streaming άλλαξε τον τρόπο που μετριέται η επιτυχία, και οι παλιές λίστες ξαναγράφονται με νέα κριτήρια. Δίσκοι που μπήκαν στη ζωή του κόσμου μέσα από ραδιόφωνο και βινύλιο τώρα κρίνονται από το πόσο αντέχουν σε playlists. Το “Nevermind” κερδίζει έδαφος επειδή το ακούν ξανά και ξανά παιδιά που δεν είχαν γεννηθεί το 1991. Η σκοτεινή, θορυβώδης πλευρά του ροκ βρήκε κοινό σε κάθε γενιά που ήρθε μετά.
| Καλλιτέχνης & Δίσκος | Πωλήσεις |
|---|---|
| Michael Jackson – “Thriller” | 131.253.000 |
| Eagles – “Hotel California” | 74.695.000 |
| Bee Gees & Various Artists – “Saturday Night Fever OST” | 73.267.000 |
| Fleetwood Mac – “Rumours” | 73.108.000 |
| Michael Jackson – “Bad” | 70.196.000 |
| Nirvana – “Nevermind” | 66.832.000 |
| AC/DC – “Back In Black” | 66.831.000 |
| Pink Floyd – “The Dark Side Of The Moon” | 63.623.000 |
| The Beatles – “Abbey Road” | 61.075.000 |
| Led Zeppelin – “Led Zeppelin IV” | 60.696.000 |
Καμία από τις δύο μπάντες δεν χάνει κάτι ουσιαστικό από αυτή τη μετακίνηση. Οι αριθμοί τους είναι τόσο κοντά που η επόμενη μέτρηση μπορεί να τους ξαναγυρίσει στη θέση που ήταν. Χίλιες μονάδες διαφορά σημαίνουν ότι η έκτη θέση αλλάζει χέρια με το παραμικρό. Μέχρι τότε, το grunge κρατάει το προβάδισμα απέναντι στο hard rock.
