Η σχέση του κινηματογράφου με τη μουσική ήταν ανέκαθεν στενή. Πολλοί γνωστοί σκηνοθέτες έκαναν τα πρώτα τους βήματα γυρίζοντας μουσικά βίντεο για αγαπημένα συγκροτήματα. Άλλοι πάλι επέστρεψαν σε αυτή τη φόρμα αργότερα στην καριέρα τους για να πειραματιστούν ελεύθερα. Το να χωρέσεις μια ολόκληρη αφήγηση μέσα σε τρία ή τέσσερα λεπτά αποτελεί μια ιδιαίτερη πρόκληση που απαιτεί όραμα. Παρακάτω θα βρεις δέκα χαρακτηριστικά παραδείγματα όπου η σκηνοθετική ματιά συναντά τον ρυθμό, δημιουργώντας μικρά οπτικοακουστικά διαμάντια.
Fatboy Slim: Weapon of Choice | Spike Jonze
Ο Spike Jonze έχει τεράστια ιστορία στα μουσικά βίντεο και εδώ δίνει ρέστα. Βάζει τον Christopher Walken, έναν ηθοποιό με γνωστό παρελθόν στον χορό, να χορεύει μόνος του σε ένα άδειο ξενοδοχείο. Η εικόνα του Walken να πετάει κυριολεκτικά στους διαδρόμους αψηφώντας τη βαρύτητα ταιριάζει απόλυτα με τον ρυθμό του κομματιού. Είναι μια ιδιοφυής ιδέα που στηρίζεται εξ ολοκλήρου στο χάρισμα του πρωταγωνιστή της και στη χορογραφία. Το αποτέλεσμα σε κρατάει κολλημένο στην οθόνη από το πρώτο μέχρι το τελευταίο δευτερόλεπτο και σου φτιάχνει αμέσως τη διάθεση, αποδεικνύοντας πως μια απλή ιδέα μπορεί να απογειωθεί στα σωστά χέρια.
Fiona Apple: Across the Universe | Paul Thomas Anderson
Ο Paul Thomas Anderson συνεργάστηκε στενά με τη Fiona Apple στα τέλη της δεκαετίας του ενενήντα. Σε αυτή τη διασκευή στο κλασικό κομμάτι των The Beatles, βλέπουμε την τραγουδίστρια σε ένα εστιατόριο που έχει καταστραφεί από χούλιγκανς. Η κάμερα κινείται αργά, τα πάντα γύρω της συμβαίνουν σε αργή κίνηση, ενώ η ίδια τραγουδάει γαλήνια και εντελώς ανεπηρέαστη από το χάος που την περιβάλλει. Ο σκηνοθέτης καταφέρνει να δημιουργήσει μια ονειρική και κάπως σουρεαλιστική ατμόσφαιρα, η οποία ταιριάζει γάντι με τη μελαγχολική χροιά της φωνής της, προσφέροντας μια οπτική εμπειρία που μένει στο μυαλό.
Radiohead: Karma Police | Jonathan Glazer
Πριν μας δώσει κινηματογραφικά αριστουργήματα, ο Jonathan Glazer υπέγραψε μερικά από τα πιο εμβληματικά μουσικά βίντεο της εποχής. Εδώ βάζει τον Thom Yorke στο πίσω κάθισμα ενός αυτοκινήτου που κινείται μέσα στη νύχτα σε έναν σκοτεινό δρόμο. Το όχημα καταδιώκει έναν άνδρα που τρέχει πανικόβλητος. Η κλειστοφοβική αίσθηση και η απουσία φωτισμού χτίζουν μια αφόρητη ένταση που κορυφώνεται με την ανάφλεξη του αυτοκινήτου στο τέλος. Το βίντεο αποτυπώνει με κινηματογραφική ακρίβεια την αλλοτρίωση και το άγχος που εκπέμπει ο δίσκος “Ok Computer”, δίνοντας στο τραγούδι μια εντελώς νέα και κάπως τρομακτική διάσταση.
The Killers: Bones | Tim Burton
Ο Tim Burton φέρνει όλη τη σκοτεινή και παραμυθένια αισθητική του στο σύμπαν των The Killers. Το βίντεο αποτελεί έναν φόρο τιμής στις παλιές ταινίες τρόμου του Hollywood και στα drive-in σινεμά. Βλέπουμε τον τραγουδιστή Brandon Flowers και τα υπόλοιπα μέλη της μπάντας να μεταμορφώνονται σε σκελετούς, ενώ ένα ζευγάρι παρακολουθεί από το αυτοκίνητό του. Η χρήση των πρακτικών εφέ σε συνδυασμό με το χαρακτηριστικό animation του Burton δημιουργούν μια μακάβρια και ταυτόχρονα ρομαντική ιστορία. Είναι ένα κλιπ που ξεχειλίζει από νοσταλγία και διαθέτει την απόλυτη σκηνοθετική σφραγίδα του δημιουργού του σε κάθε καρέ.
R.E.M.: Losing My Religion | Tarsem Singh
Ο Tarsem Singh έφτιαξε ένα βίντεο που μοιάζει με αναγεννησιακό πίνακα ζωγραφικής που ζωντάνεψε. Εμπνευσμένος από το έργο του ζωγράφου Καραβάτζιο και τις ταινίες του Αντρέι Ταρκόφσκι, γεμίζει το κάδρο με έντονα χρώματα, δραματικό φωτισμό και συμβολικές εικόνες. Ο Michael Stipe κινείται σπασμωδικά σε ένα σκοτεινό δωμάτιο, ενώ γύρω του εξελίσσονται σκηνές που θυμίζουν θρησκευτικές αναπαραστάσεις. Η οπτική γλώσσα είναι τόσο δυνατή που έκανε το κομμάτι παγκόσμια επιτυχία. Η προσοχή στη λεπτομέρεια και ο τρόπος που το φως πέφτει στα πρόσωπα κάνουν αυτό το κλιπ να μοιάζει με αληθινό έργο τέχνης της ιταλικής αναγέννησης.
Bruce Springsteen: Dancing in the Dark | Brian De Palma
Ο Brian De Palma άφησε για λίγο τα αγωνιώδη θρίλερ και σκηνοθέτησε αυτό το πολύ απλό αλλά ιστορικό βίντεο. Βρισκόμαστε σε μια συναυλία του Bruce Springsteen, όπου ο μουσικός παίζει με την μπάντα του μπροστά στο κοινό. Το αποκορύφωμα έρχεται όταν καλεί μια νεαρή κοπέλα από την πρώτη σειρά για να χορέψουν μαζί στη σκηνή. Η κοπέλα αυτή είναι η Courteney Cox στα πρώτα της υποκριτικά βήματα. Η σκηνοθεσία συλλαμβάνει την αληθινή ενέργεια μιας ζωντανής εμφάνισης και την αμεσότητα του καλλιτέχνη με τον κόσμο του, κάνοντας το κομμάτι ύμνο μιας ολόκληρης γενιάς.
Nirvana: Heart-Shaped Box | Anton Corbijn
Ο Ολλανδός Anton Corbijn είναι γνωστός για την ωμή και φωτογραφική του ματιά. Στο βίντεο για το κομμάτι από τον δίσκο “In Utero”, δημιουργεί έναν πολύχρωμο αλλά και εφιαλτικό κόσμο που βασίστηκε στις προσωπικές ιδέες του Kurt Cobain. Ένας ηλικιωμένος άνδρας σε ένα κρεβάτι νοσοκομείου, ένα πεδίο με ψεύτικες παπαρούνες και ένα μικρό κορίτσι με στολή συνθέτουν ένα παζλ εικόνων που σε στοιχειώνει. Η χρωματική παλέτα που χρησιμοποίησε ο Corbijn έχει μια ξεθωριασμένη αίσθηση που κάνει το αποτέλεσμα να μοιάζει με παραίσθηση και ταιριάζει απόλυτα με τον βαρύ ήχο του συγκροτήματος.
The White Stripes: The Hardest Button to Button | Michel Gondry
Ο Michel Gondry έχει ένα μοναδικό ταλέντο να παίζει με την οπτική ψευδαίσθηση και τον ρυθμό. Εδώ χρησιμοποιεί την τεχνική του stop-motion με τρόπο που ζαλίζει. Βλέπουμε τον Jack και τη Meg White να πολλαπλασιάζονται σε δρόμους, σταθμούς τρένων και πάρκα κάθε φορά που χτυπάει το τύμπανο ή η κιθάρα. Για να γυριστεί αυτό το κλιπ χρειάστηκαν δεκάδες ντραμς και ενισχυτές, τα οποία μετακινούνταν ελάχιστα σε κάθε λήψη. Το αποτέλεσμα είναι ένας οπτικός παλμός που ακολουθεί με απόλυτη ακρίβεια τη μουσική, επιβεβαιώνοντας τη φήμη του Gondry ως ενός από τους πιο ευρηματικούς σκηνοθέτες.
Jamiroquai: Virtual Insanity | Jonathan Glazer
Άλλη μια καταπληκτική δουλειά από τον Jonathan Glazer που άφησε εποχή στα μέσα της δεκαετίας του ενενήντα. Το βίντεο διαδραματίζεται σε ένα λευκό δωμάτιο όπου το πάτωμα μοιάζει να κινείται μόνο του, κάνοντας τον τραγουδιστή Jay Kay να γλιστράει στον χώρο ενώ τα έπιπλα μετακινούνται διαρκώς. Το κόλπο ήταν πρακτικό και επιτεύχθηκε με την κίνηση των τοίχων αντί του πατώματος. Η χορογραφία προσαρμόστηκε πάνω σε αυτή την ψευδαίσθηση, δημιουργώντας ένα κλιπ που έμοιαζε εντελώς φουτουριστικό για την εποχή του και κατάφερε να αποτυπώσει τέλεια το μήνυμα του τραγουδιού για την τεχνολογική απομόνωση.
Nine Inch Nails: Closer | Mark Romanek
Ο Mark Romanek έχει δημιουργήσει πολλά σκοτεινά βίντεο, αλλά αυτό παραμένει ίσως το πιο αμφιλεγόμενο έργο του. Εμπνευσμένο από τη δουλειά πρωτοποριακών φωτογράφων, το κλιπ μοιάζει να γυρίστηκε σε κάποιο ξεχασμένο εργαστήριο του δέκατου ένατου αιώνα. Μακάβρια σκηνικά, περίεργα μηχανήματα, αιωρούμενες καρδιές και η απομονωμένη φιγούρα του Trent Reznor συνθέτουν μια τρομακτική εμπειρία. Πολλά πλάνα λογοκρίθηκαν από τα τηλεοπτικά δίκτυα, όμως το βίντεο κατάφερε να γίνει ένα αναπόσπαστο κομμάτι της βιομηχανικής αισθητικής των Nine Inch Nails, παντρεύοντας τον κινηματογραφικό τρόμο με την απόλυτη μουσική ένταση.
