Όταν το “Breaking Bad” προβλήθηκε για πρώτη φορά στο AMC το 2008, μετέτρεψε τον Bryan Cranston από τον άτυχο πατέρα του “Malcolm in the Middle” στον Walter White, έναν ήσυχο καθηγητή χημείας, του οποίου η διάγνωση και η απελπισία γίνονται το σπίρτο για μια αλλαγή που ο Vince Gilligan είχε περιγράψει κάποτε στον Cranston ως μία πορεία από “Mr. Chips” σε “Scarface”. Και αυτή η φράση συνοψίζει την καρδιά της σειράς: τη σταδιακή μετατόπιση του τι είναι διατεθειμένο να συγχωρήσει το κοινό, επεισόδιο με επεισόδιο, μέχρι που η γραμμή ανάμεσα στη συμπάθεια και τη φρίκη αρχίζει να μοιάζει σαν να μετακινείται συνεχώς.
Η ίδια η υπόθεση πατούσε γερά και στον πραγματικό κόσμο. Ο Vince Gilligan έχει αναφέρει ότι μια είδηση για κάποιον που έφτιαχνε μεθαμφεταμίνη μέσα σε ένα τροχόσπιτο βοήθησε να γεννηθεί η αρχική ιδέα, ενώ έχει μιλήσει και για το “Ikiru” ως βασική επιρροή στη διαμόρφωση μιας ιστορίας γύρω από τη θνητότητα, την ελεύθερη βούληση και το τι κάνουν οι άνθρωποι όταν ο χρόνος μετατρέπεται σε μετρήσιμο εχθρό. Ακόμη και το ψευδώνυμο του Walt, Heisenberg, λειτουργεί ως ξεκάθαρη αναφορά στον βραβευμένο με Nobel φυσικό Werner Heisenberg και στην αρχή της αβεβαιότητας, κάτι που μοιάζει με το κρυφό μήνυμα της σειράς: από τη στιγμή που ο Walt αρχίζει να κινείται, γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να οριστεί ποιος είναι, προς τα πού κατευθύνεται και πόσο από αυτή την πορεία οφείλεται σε συνειδητή επιλογή ή στην ίδια τη δυναμική των γεγονότων.
Η σειρά θα μπορούσε εύκολα να είχε πάρει εντελώς διαφορετική μορφή. Αρχικά η ιστορία τοποθετούνταν στο Riverside της California, με γενικότερες αναφορές στην Central Valley. Τελικά, όμως, κατέληξε στο Albuquerque του New Mexico για καθαρά πρακτικούς λόγους, όπως οι φορολογικές ελαφρύνσεις και τα οικονομικά κίνητρα. Η ειρωνεία είναι ότι αυτή η «αυστηρά οικονομική» επιλογή διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό την ίδια την ουσία του “Breaking Bad”. Η εγγύτητα με τα σύνορα του Μεξικό επηρέασε τις εξελίξεις της πλοκής στις επόμενες σεζόν, ενώ το άγονο τοπίο του New Mexico χάρισε στη σειρά μια ξεχωριστή οπτική γλώσσα, γεμάτη ζέστη και αίσθηση απομόνωσης. Παράλληλα, η συγκεκριμένη απόφαση άφησε το αποτύπωμά της και εκτός οθόνης: η οικονομία και ο τουρισμός του Albuquerque γνώρισαν αισθητή άνοδο, καθώς οι fans άρχισαν να αντιμετωπίζουν την πόλη σαν τόπο προσκυνήματος, αναζητώντας τα σημεία των γυρισμάτων, αγοράζοντας αναμνηστικά με “blue meth” και περιμένοντας στην ουρά στο “Twisters”, το εστιατόριο που χρησιμοποιήθηκε ως “Los Pollos Hermanos”.
Κάποιες φορές, αυτή η λατρεία μετατράπηκε σε βάρος. Το σπίτι της οικογένειας White, με την πλέον θρυλική διεύθυνση στη σειρά (308 Negra Arroyo Lane, που συχνά αποδίδεται ως “Black Canyon Lane”), είναι στην πραγματικότητα μια ιδιωτική κατοικία. Για χρόνια, επισκέπτες πετούσαν πίτσες στην οροφή, αναπαράγοντας τη διάσημη έκρηξη του Walt, κάτι που φαίνεται πως οδήγησε τους ιδιοκτήτες στην ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας και, τελικά, στην απόφαση να διαθέσουν το ακίνητο προς πώληση σε ιδιαίτερα υψηλή τιμή. Αυτό που κάνει τη σκηνή με την πίτσα ακόμη πιο μυθική είναι ο τρόπος που γυρίστηκε: ο Bryan Cranston πέτυχε το πέταγμα σε μία και μόνο λήψη. Η λεπτομέρεια της “ακοπής πίτσας” εξελίχθηκε σε μικρό μυστήριο, μέχρι που η σειρά έκλεισε πονηρά το μάτι στο κοινό, με τους Badger και Skinny Pete να σχολιάζουν ότι το μαγαζί δεν κόβει την πίτσα, κάτι που παρουσιάζεται ως μέρος της “φιλοσοφίας” του.
Αυτό το επίπεδο αυτογνωσίας πήγαινε μαζί με μια σχεδόν εμμονική ανάγκη να δείχνουν όλα αληθινά. Η DEA λειτούργησε ως σύμβουλος της σειράς, ενώ ο Bryan Cranston παρακολούθησε ακόμη και μαθήματα από καθηγητή χημείας, ώστε η ορολογία και η συμπεριφορά στο εργαστήριο να μοιάζουν όσο το δυνατόν πιο κοντά στην πραγματικότητα. Παρ’ όλα αυτά, η σειρά έβαλε σαφή όρια στο να γίνει εκπαιδευτική: η επιστημονική σύμβουλος Donna Nelson έχει εξηγήσει ότι βασικά στοιχεία αφαιρέθηκαν ή αλλοιώθηκαν επίτηδες, ώστε όσα φαίνονται στην οθόνη να μη λειτουργούν ως πραγματική συνταγή. Την ίδια στιγμή, η παραγωγή έδειχνε ξεκάθαρη αγάπη για την εικόνα, κάποιες φορές κυριολεκτικά, χρησιμοποιώντας καραμέλα στη θέση της μεθαμφεταμίνης.
Όταν οι χαρακτήρες καπνίζουν μεθαμφεταμίνη στην κάμερα, συνήθως χρησιμοποιούν καραμέλα χωρίς να εισπνέουν, ενώ το χαρακτηριστικό “μπλε” προϊόν της σειράς είναι στην ουσία ένα γλυκό από τοπική επιχείρηση του Albuquerque, την “The Candy Lady”. Ακόμη και οι τίτλοι αρχής παίζουν ένα πονηρό επιστημονικό παιχνίδι: ο χημικός τύπος της μεθαμφεταμίνης (C10H15N) και το μοριακό της βάρος (149,24) εμφανίζονται πριν από τον τίτλο, ενώ τα “Br” και “Ba” στο λογότυπο παραπέμπουν στο bromine και το barium, στοιχεία που δεν σχετίζονται με την παραγωγή μεθαμφεταμίνης. Η σειρά αγαπούσε αυτού του είδους την παραπλάνηση, δίνοντας επιστημονική υφή χωρίς να προσφέρει οδηγίες.
Επιπλέον, η σειρά συνήθιζε να κάνει την οπτική της γλώσσα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά της γνωρίσματα είναι οι συχνές λήψεις από το εσωτερικό περιορισμένων χώρων, μπαούλα, ψυγεία, τσάντες, εργαστηριακός εξοπλισμός, σαν το κοινό να παραμένει διαρκώς παγιδευμένο μέσα στον ίδιο τον μηχανισμό της αφήγησης. Η ίδια προσοχή στη λεπτομέρεια φαίνεται και στα κοστούμια και στη χρήση των χρωμάτων. Το μωβ της Marie Schrader κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι. Ο Vince Gilligan έχει εξηγήσει ότι η σειρά σκεφτόταν προσεκτικά τι θα φορούσαν οι χαρακτήρες, ως αντανάκλαση της ψυχολογίας και των προθέσεών τους, με το μωβ να εκφράζει την εικόνα που είχε η Marie για τον εαυτό της και το κύρος που ήθελε να προβάλλει. Ακόμη και το επώνυμο “White” επιλέχθηκε για την αίσθηση απλότητας και ουδετερότητας που αποπνέει, ως αφετηρία που κάνει την τελική κηλίδα να δείχνει ακόμη πιο έντονη.
Η επιλογή των ηθοποιών παραλίγο να πάρει διαφορετική κατεύθυνση. Η AMC και η Sony δίσταζαν, καθώς ο Bryan Cranston ήταν έντονα ταυτισμένος με την κωμωδία, ενώ από νωρίς άρχισαν να πέφτουν στο τραπέζι και άλλα ονόματα. Κυκλοφόρησαν φήμες ότι προσεγγίστηκαν οι Matthew Broderick και John Cusack. Αργότερα, πάντως, ο Cusack δήλωσε δημόσια ότι δεν έλαβε ποτέ επίσημη πρόταση μέσω, περιπλέκοντας ακόμη περισσότερο την ιστορία. Αυτό που μένει σταθερό σε όλες τις εκδοχές είναι η πεποίθηση του Vince Gilligan: είχε δει το εύρος των δυνατοτήτων του Cranston σε ένα επεισόδιο του “The X-Files” και χρησιμοποίησε εκείνη την ερμηνεία για να πείσει τους υπεύθυνους ότι ήταν ο κατάλληλος άνθρωπος για να συνδυάσει απειλή και ευαισθησία στο ίδιο πρόσωπο.
Αυτή η φιλοσοφία επεκτάθηκε και στο υπόλοιπο καστ. Πολλοί θεατές εξέφρασαν έκπληξη όταν συνειδητοποίησαν ότι οι βασικοί πρωταγωνιστές της σειράς δεν ήταν ιδιαίτερα γνωστοί στην αρχή, με τον Vince Gilligan να αφήνει να εννοηθεί πως αυτό ήταν συνειδητή επιλογή. Ήθελε ο κόσμος της σειράς να δείχνει αληθινός και όχι σαν μια διαδοχή από γνωστά ονόματα. Παράλληλα, ορισμένες επιλογές προέκυψαν σχεδόν τυχαία: ο RJ Mitte έχει εγκεφαλική παράλυση στην πραγματική ζωή, αν και σε πιο ήπια μορφή από εκείνη του Walt Jr., και προσαρμόζει την κίνησή του και την ομιλία του για να υποδυθεί τον Flynn. Ο Marius Stan, που ενσαρκώνει τον Bogdan, έχει διδακτορικό στη χημεία και συνεχίζει να εργάζεται στον χώρο, δίνοντας στη μυθολογία του «ιδιοφυούς χημικού» του Walt μια παράξενη, σχεδόν ειρωνική αντήχηση.
Στη συνέχεια έρχονται οι ανατροπές της ιστορίας που μοιάζουν σχεδόν μοιραίες. Ο Jesse Pinkman αρχικά προοριζόταν να αποχωρήσει από τη σειρά στο ένατο επεισόδιο, όμως η απεργία των σεναριογράφων το 2007 συντόμευσε την πρώτη σεζόν, δημιουργώντας μια παύση που τελικά λειτούργησε ως ευκαιρία. Ο Vince Gilligan έχει ξεκαθαρίσει από τότε ότι η απεργία δεν “έσωσε” τον Jesse με τον απλοϊκό τρόπο που συχνά επαναλαμβάνεται. Ήδη από το δεύτερο επεισόδιο, η ερμηνεία του Aaron Paul είχε δείξει ξεκάθαρα πως η απομάκρυνσή του θα ήταν ένα τεράστιο λάθος. Παρ’ όλα αυτά, η απεργία επηρέασε τον ρυθμό, με τον Gilligan να παραδέχεται ότι τελικά λειτούργησε υπέρ της σειράς, καθώς ανάγκασε την ηθική παρακμή του Walt να εξελιχθεί πιο αργά και μεθοδικά, αντί να ξεσπάσει σε ένα πρόωρο και εντυπωσιακό φινάλε.
Η ίδια αίσθηση των «πραγματικών συνεπειών» έφτασε κάποιες φορές και στους ίδιους τους ηθοποιούς, ακόμη και σε σωματικό επίπεδο. Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης ανάμεσα στον Jesse και τον Tuco, ο Aaron Paul τραυματίστηκε πραγματικά και υπέστη διάσειση, ενώ η λήψη που χρησιμοποιήθηκε στο επεισόδιο, σύμφωνα με μαρτυρίες, καταγράφει τη στιγμή που η κατάσταση ξέφυγε. Ο Raymond Cruz έχει δώσει μια ελαφρώς διαφορετική εκδοχή σε μεταγενέστερες συνεντεύξεις, ωστόσο το κοινό συμπέρασμα παραμένει ότι η βία στην οθόνη είχε, κατά καιρούς, πραγματικό κόστος. Παράλληλα, υπήρχε και το συναισθηματικό βάρος. Ο Bryan Cranston έχει αναφέρει ότι η σκηνή όπου ο Walt παρακολουθεί τη Jane να πεθαίνει τον άφησε συντετριμμένο, περιέγραψε πως, μετά το τέλος της σκηνής, ξέσπασε σε κλάματα, αντλώντας έμπνευση από προσωπικές εικόνες για να αποδώσει τον τρόμο του να μην μπορείς να κάνεις απολύτως τίποτα.
Η ομάδα ειδικών εφέ της σειράς χρειάστηκε κι αυτή να αντιμετωπίσει το τραύμα με ειλικρίνεια. Όταν ο Gus Fring φτάνει στο αξέχαστο τέλος του, το εφέ του μισοκατεστραμμένου προσώπου συνδύαζε προσθετικά και VFX, με καθοριστική συνδρομή από την ομάδα ειδικών εφέ του “The Walking Dead”. Ο ίδιος ο Gus παραλίγο να παραμείνει δευτερεύων χαρακτήρας. Ο Giancarlo Esposito είχε αρχικά συμφωνήσει για λίγα μόνο επεισόδια, όμως οι διαπραγματεύσεις διεύρυναν την παρουσία του, καθώς η ερμηνεία του μετατόπισε το κέντρο βάρους της σειράς. Ο Esposito έχει μιλήσει ανοιχτά και για το πόσο επισφαλής ήταν η οικονομική του κατάσταση πριν από το “Breaking Bad”, περιγράφοντας μια σκοτεινή περίοδο που κάνει την τελική του άνοδο να μοιάζει με προσωπική εξιλέωση εκτός οθόνης.
Ακόμη και μετά το φινάλε, το σύμπαν της σειράς αρνήθηκε να σβήσει. Το “Better Call Saul” και το “El Camino” διεύρυναν τη γοητεία του, ενώ παράξενα κειμήλια κράτησαν το “Breaking Bad” ζωντανό σε πραγματικό χρόνο: το “SaveWalterWhite.com” του Walt Jr. παραμένει ένας υπαρκτός ιστότοπος που διατηρείται από την AMC, ενώ ο Bryan Cranston σφράγισε το τέλος με ένα μικρό τατουάζ “Br/Ba” στο εσωτερικό του δεξιού του δαχτύλου. Παράλληλα, ο Aaron Paul, πιστός στο χαοτικό πνεύμα του Jesse, έχει αναφέρει ότι πήρε διάφορα αναμνηστικά από το σετ, ανάμεσά τους ένα καπέλο Heisenberg και ακόμη κι ένα μακάβριο αντικείμενο από τον θάνατο του Gus. Η μυθολογία της σειράς απέκτησε τέτοια δυναμική ώστε, σύμφωνα με μαρτυρίες, ακόμη και ο Samuel L. Jackson επιχείρησε να εμφανιστεί στο Los Pollos Hermanos ως Nick Fury, την περίοδο των γυρισμάτων του “The Avengers” στο New Mexico, μια ιδέα που οι παραγωγοί απέρριψαν ευγενικά, θεωρώντας πως αυτός ο κόσμος είχε ήδη αρκετά σύμπαντα να διαχειριστεί.
Τελικά, η πιο “Breaking Bad” λεπτομέρεια ίσως να είναι και η πιο απλή: ο Vince Gilligan επέλεξε να σταματήσει. Αποφάσισε ότι η πέμπτη σεζόν θα ήταν η τελική γραμμή, έχοντας επίγνωση ότι ακόμη και οι μεγάλες σειρές κινδυνεύουν να χάσουν τη δύναμή τους όταν τραβούν σε μάκρος. Αυτή η απόφαση προστάτευσε ό,τι η σειρά έκανε καλύτερα: κλιμάκωση με ξεκάθαρο στόχο, δεξιοτεχνία και μια ιστορία που, χρόνια αργότερα, συνεχίζει να μοιάζει με μια χημική αντίδραση: επικίνδυνη, ακριβής και αδύνατον να ξεχαστεί.
