Με μία ματιά...
Έσσεν, στα μέσα της δεκαετίας του ‘80. Τρία παιδιά με κιθάρα, μπάσο και τύμπανα ανεβάζουν την ταχύτητα εκεί που κανείς δεν είχε τολμήσει. Δώδεκα χρόνια μετά, οι Kreator είχαν γυρίσει όλο τον χάρτη του metal.
- Οι Kreator παραμένουν μέτρο σύγκρισης για κάθε ακραία μπάντα που θέλει να εξελιχθεί χωρίς να χάσει την ταυτότητά της.
- Χωρίς τους Kreator των ‘80, το death και το black metal θα είχαν πάρει πολύ πιο αργό δρόμο.
- Τα “Pleasure To Kill”, “Coma Of Souls” και “Renewal” ξεχωρίζουν γιατί το καθένα άλλαξε τον ήχο του σχήματος.
Οι Kreator ξεκίνησαν στο Έσσεν ως παρέα εφήβων και μέσα σε δώδεκα χρόνια έβγαλαν οκτώ δίσκους που δύσκολα μπαίνουν στο ίδιο ράφι. Στους πέντε πρώτους έστησαν το γερμανικό thrash metal όπως το ξέρουμε, και στους επόμενους τρεις δοκίμασαν πράγματα που οι περισσότεροι συνομήλικοί τους δεν τόλμησαν. Σε αυτή τη διαδρομή φαίνεται γιατί μιλάμε για μία από τις πιο σημαντικές μπάντες του ακραίου ήχου, αφού κάθε κυκλοφορία απαντά σε ένα διαφορετικό ερώτημα για το πού μπορεί να φτάσει το είδος. Πάμε να τους δούμε με τη σειρά, από το 1985 μέχρι το 1997.
Πρώτος δίσκος Kreator: Πόσο χρονών ήταν όταν έγραψαν το “Endless Pain”;
Κανένας από τους τρεις δεν είχε κλείσει τα είκοσι. Ο Mille Petrozza στην κιθάρα, ο Jürgen Reil, γνωστός ως Ventor, στα τύμπανα και ο Rob Fioretti στο μπάσο έπαιζαν μέχρι λίγο πριν ως Tormentor, και αρκετά κομμάτια του “Endless Pain” έρχονται από εκείνη την περίοδο. Γι’ αυτό οι στίχοι μιλούν για δαίμονες και πόλεμο, κάτι που η μπάντα άφησε πίσω της σχεδόν αμέσως. Ο δίσκος γράφτηκε σε δέκα μέρες, με παραγωγό τον Horst Müller και τη Noise Records από πίσω. Το συμβόλαιο είχε έρθει λίγο αργότερα από εκείνα των Sodom και των Destruction, και οι Kreator μπήκαν στο στούντιο σαν να είχαν κάτι να προλάβουν.
Αυτό που τον ξεχωρίζει από τα άλλα ντεμπούτα της εποχής είναι το μοίρασμα των φωνητικών. Ο Ventor τραγουδά στα μονά κομμάτια και ο Mille στα ζυγά, με τον πρώτο να φωνάζει σαν θυμωμένος άνθρωπος και τον δεύτερο να βγάζει ένα στρίγκλισμα που αργότερα θα ακούγαμε στο νορβηγικό black metal. Γι’ αυτό πολλοί βάζουν το “Endless Pain” στο πρώτο κύμα του είδους, δίπλα στους Bathory και τους Hellhammer. Από εδώ βγήκε και το “Flag Of Hate”, που παίζεται ακόμα στις συναυλίες. Η μπάντα δεν κάθισε να το χαρεί, αφού σε λίγους μήνες ήταν ξανά στο στούντιο με στόχο να παίξει ακόμα πιο γρήγορα.
Pleasure To Kill: ΟΠώς ένας thrash δίσκος άνοιξε τον δρόμο για το death metal;
Τον άνοιξε πηγαίνοντας την ταχύτητα και τη βία του ντεμπούτου ακόμα πιο μακριά, μέσα σε έναν μόλις χρόνο. Το “Pleasure To Kill” βγήκε την ίδια χρονιά με το “Reign In Blood” των Slayer και το “Darkness Descends” των Dark Angel, και στέκεται δίπλα τους χωρίς να δανείζεται από κανέναν. Τα tremolo riffs του “Ripping Corpse” και του “Death Is Your Saviour” είναι υλικό που λίγα χρόνια αργότερα θα χρησιμοποιούσαν οι death και black metal μπάντες. Εδώ οι Kreator έδωσαν στον ακραίο ήχο ένα blueprint που δεν υπήρχε πριν.
Πίσω από τον θόρυβο υπάρχει περισσότερη σκέψη απ’ όση φαίνεται με την πρώτη ακρόαση. Τα κομμάτια έχουν μεγάλα μεσαία μέρη με πολλές αλλαγές, πέρα από το συνηθισμένο κουπλέ και ρεφρέν, και το “Riot Of Violence” έδειξε ότι η μπάντα μπορούσε να κόψει ταχύτητα και να γράψει κάτι που το τραγουδά όλο το κοινό. Ο Mille ανέλαβε πέντε τραγούδια και ο Ventor τρία, σημάδι για το ποιος θα γινόταν η φωνή του σχήματος. Έγραψε επίσης μόνος του όλες τις κιθάρες, αφού ο Michael Wulf πέρασε για λίγο από τη σύνθεση χωρίς να παίξει στον δίσκο. Το επόμενο βήμα ήταν λογικό, η μπάντα χρειαζόταν μόνιμο δεύτερο κιθαρίστα.
Οι Kreator ως κουαρτέτο: Τι έφερε ο Jörg Tritze στο “Terrible Certainty”;
Έφερε δύο κιθάρες που συνομιλούν, και μαζί έναν άλλο τρόπο να γράφονται τα κομμάτια. Το “Terrible Certainty” κυκλοφόρησε το 1987, πάλι μέσα σε έναν χρόνο από το προηγούμενο, με μεγαλύτερο μπάτζετ και πιο απλωμένες συνθέσεις. Τα riffs του “Toxic Trace” ή του “Storming With Menace” ζητούν ακρίβεια που το τρίο του 1986 δεν είχε. Η μπάντα κράτησε την ένταση και έμαθε να την ελέγχει, κάτι που συνήθως παίρνει σε ένα γκρουπ πολύ περισσότερο από δώδεκα μήνες.
Μαζί με τον ήχο άλλαξαν και οι στίχοι. Ο Mille άφησε τα μακάβρια θέματα και στο “Blind Faith” τα βάζει με τη θρησκευτική υποταγή, ανοίγοντας μια θεματολογία για την κοινωνία και την πολιτική που κρατά μέχρι σήμερα. Ο Ventor τραγουδά πια μόνο στο “As The World Burns”. Ο δίσκος συχνά χάνεται ανάμεσα στους δύο πιο διάσημους γείτονές του. Ωστόσο, αυτός έπεισε την Epic να αναλάβει τη διανομή των Kreator στις ΗΠΑ. Το μόνο που του έλειπε ήταν μια παραγωγή στο ύψος των συνθέσεων, αφού ο ήχος βγήκε κάπως πνιγμένος, και αυτό ακριβώς ήρθε να διορθώσει η συνέχεια.
Πώς το “Extreme Aggression” τους έβγαλε από το underground;
Τους έβγαλε χάρη στη συμφωνία της Noise με την Epic, που έβαλε το “Extreme Aggression” στα αμερικανικά δισκοπωλεία το 1989. Για πρώτη φορά πέρασαν δύο χρόνια ανάμεσα σε δύο δίσκους, και η μπάντα δούλεψε με τον Randy Burns, τον παραγωγό που είχε ήδη υπογράψει δουλειές των Megadeth και των Death. Το αποτέλεσμα είναι ο πρώτος δίσκος των Kreator όπου ακούς καθαρά κάθε νότα, με κιθάρες κοφτές και τύμπανα που βροντούν. Ακόμα και το εξώφυλλο πήγε αλλού, με μια απλή φωτογραφία των τεσσάρων σε κόκκινο φόντο στη θέση του δαίμονα που είχαν οι προηγούμενοι.
Μουσικά συνεχίζει από εκεί που σταμάτησε το “Terrible Certainty”, με περισσότερη τεχνική και λιγότερο χάος. Το “Betrayer” μαζεύει σε τέσσερα λεπτά όλα όσα ήξερε να κάνει η μπάντα, δηλαδή ταχύτητα, ρεφρέν που μένει και σόλο με αρχή και τέλος, και το βίντεό του γυρίστηκε στην Ακρόπολη. Στο “Love Us Or Hate Us” ο Mille δηλώνει ότι δεν τον νοιάζει η γνώμη κανενός. Με αυτόν τον δίσκο οι Kreator έπαψαν να είναι υπόθεση του underground και μπήκαν στη συζήτηση με τα μεγάλα ονόματα του είδους. Έμενε να φανεί πού πηγαίνεις μετά από κάτι τέτοιο, και η απάντηση ήρθε έναν χρόνο αργότερα μαζί με μια μεταγραφή από τους Sodom.
Ο καλύτερος δίσκος των Kreator: Γιατί σχεδόν όλοι διαλέγουν το “Coma Of Souls”;
Το διαλέγουν γιατί ενώνει τη βία των πρώτων χρόνων με τη μελωδία και την ακρίβεια που ήρθαν στην πορεία. Η μεταγραφή ήταν ο Frank Blackfire, ο κιθαρίστας που είχε μόλις γράψει με τους Sodom το “Agent Orange” και πήρε τη θέση του Tritze. Με εκείνον στη σύνθεση και τον Randy Burns ξανά στην κονσόλα, το “Coma Of Souls” του 1990 ακούγεται σαν σύνοψη όλων των προηγούμενων. Τα σόλο θυμίζουν περισσότερο κλασικό βρετανικό heavy metal παρά thrash, και το “When The Sun Burns Red” ανοίγει με ακουστική κιθάρα, κάτι που η μπάντα δεν είχε δοκιμάσει ποτέ.
Στιχουργικά ο Mille πιάνει θέματα που το 1990 σπάνια ακούγονταν σε τέτοιο ήχο. Το εναρκτήριο κομμάτι μιλά για την υπερθέρμανση του πλανήτη και το “People Of The Lie” είναι ευθεία επίθεση στους νεοναζί, γραμμένη από Γερμανό τη χρονιά της επανένωσης. Το thrash είχε ήδη αρχίσει να χάνει το κοινό του και ο δίσκος δεν πούλησε στην Αμερική όσο του άξιζε. Για πολλούς παραμένει η κορυφή των Kreator και το κλείσιμο της πρώτης τους εποχής. Τότε, πάντως, αρκετοί τον βρήκαν υπερβολικά κοντά στον προκάτοχό του, και ο Mille δεν το ξέχασε.
Αλλαγή ήχου Kreator: Γιατί το “Renewal” δίχασε τους οπαδούς το 1992;
Τους δίχασε γιατί πέταξε σχεδόν όλα όσα περίμεναν από την μπάντα. Ο Mille είχε κουραστεί από το ασταμάτητο γρήγορο παίξιμο και δεν ήθελε να ακούσει ξανά ότι επαναλαμβάνεται, οπότε το “Renewal” κράτησε την ίδια τετράδα και άλλαξε τα υπόλοιπα. Οι ταχύτητες έπεσαν, μπήκαν industrial ήχοι και samples, η παραγωγή έγινε βρόμικη και τα τύμπανα του Ventor ανέβηκαν πάνω από τις κιθάρες. Ο Mille άρχισε να φωνάζει πιο χαμηλά και πιο μονότονα, σαν άλλος τραγουδιστής. Λέγεται ότι οι ηχογραφήσεις έγιναν μέσα σε σύννεφο καπνού, και το οπισθόφυλλο ζητούσε ανοιχτά τη νομιμοποίηση της μαριχουάνας.
Κομμάτια όπως το “Karmic Wheel” πλησιάζουν το doom, και το “Europe After The Rain” πήρε τον τίτλο του από πίνακα του Max Ernst. Οι παλιοί οπαδοί ένιωσαν προδομένοι, το underground κοιτούσε πια το death metal και το ευρύ κοινό το Σιάτλ, οπότε ο δίσκος απέτυχε εμπορικά. Σήμερα το “Renewal” ερμηνεύεται ως η απόδειξη ότι οι Kreator προτίμησαν το ρίσκο από την ασφάλεια, τη στιγμή που άλλα σχήματα της γενιάς τους άλλαζαν ήχο με πολύ χειρότερα αποτελέσματα. Το κόστος φάνηκε αμέσως μετά, όταν έφυγαν ο Rob Fioretti και ο Ventor και ο Mille έμεινε με μισή μπάντα.
Kreator χωρίς Ventor: Ποιοι έπαιξαν στο “Cause For Conflict”;
Έπαιξαν ο Αμερικανός ντράμερ Joe Cangelosi και ο μπασίστας Christian Giesler, δίπλα στον Mille και τον Frank Blackfire. Το “Cause For Conflict” βγήκε το 1995 και είναι ο μοναδικός δίσκος των Kreator χωρίς τον Ventor, κάτι που ακούγεται από το πρώτο λεπτό. Ο Cangelosi παίζει πιο γρήγορα και με πολύ δίκαση, το μπάσο ακούγεται όσο ποτέ πριν και η μπάντα γυρίζει στην επιθετικότητα, κρατώντας τους groove ρυθμούς και τα industrial στοιχεία του “Renewal”.
Τα περισσότερα κομμάτια είναι σύντομα και θυμωμένα, με τον Mille να στρέφεται στο “Catholic Despot” κατά της Εκκλησίας και στο “Progressive Proletarians” κατά του κεφαλαίου. Η διασκευή στο “State Oppression” των Ιταλών Raw Power δείχνει από πού ερχόταν εκείνος ο θυμός, από το hardcore punk που η μπάντα άκουγε πάντα. Στην εποχή του ο δίσκος θάφτηκε ως αμήχανη επιστροφή. Τρεις δεκαετίες μετά, βλέπουμε ένα σχήμα που έχασε τη μισή του σύνθεση και απάντησε με το πιο βίαιο υλικό του από τη δεκαετία του ’80. Η οργή αυτή δεν κράτησε πολύ, γιατί δύο χρόνια αργότερα ο Mille άλλαξε ξανά κατεύθυνση και συνεργάτες.
Ο Tommy Vetterli στους Kreator: Γιατί το “Outcast” δεν έγινε τεχνικός thrash δίσκος;
Δεν έγινε γιατί ο Mille ήθελε απλά, σκοτεινά τραγούδια και όχι επίδειξη. Ο Tommy Vetterli ήρθε στη θέση του Frank Blackfire λίγο αφότου οι Coroner είχαν σταματήσει, και όλοι περίμεναν το αντίθετο. Στο “Outcast” του 1997 ο Ventor γύρισε στα τύμπανα και η μπάντα έγραψε δεκατρία κομμάτια σε μεσαίες ταχύτητες, με απλές δομές, ελάχιστα σόλο και μια ψυχρή ατμόσφαιρα που ακουμπά στο gothic metal της εποχής. Ένας από τους πιο ικανούς κιθαρίστες της Ευρώπης μπήκε στο γκρουπ για να παίξει λιγότερες νότες, και αυτό ήταν συνειδητή επιλογή.
Ακούγονται καθαρά φωνητικά στο “Black Sunrise”, ηχητικά εφέ για ατμόσφαιρα και κομμάτια όπως το “Phobia” που χρωστούν περισσότερα στο punk παρά στο thrash. Το 1997 κανείς δεν ήξερε αν το κλασικό metal θα γύριζε ποτέ, και ο Mille διάλεξε να ψάξει τι άλλο μπορεί να είναι οι Kreator αντί να περιμένει. Έτσι κλείνει και ο κύκλος που άνοιξε με τρεις εφήβους στο Έσσεν. Οκτώ δίσκοι σε δώδεκα χρόνια, και κανένας δεν επαναλαμβάνει τον προηγούμενο. Η συνέχεια, με το “Endorama” και την επιστροφή στο thrash, ανήκει στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος.
Kreator (OW) | Facebook | Instagram | X/Twitter | YouTube | Spotify | Deezer | Tidal | SoundCloud | Bandcamp
