Με μία ματιά...
Το umlaut είναι δύο τελείες που μπαίνουν πάνω από τα φωνήεντα στα ονόματα των μπαντών μόνο για την εμφάνιση. Η συνήθεια ξεκίνησε από την Αμερική στις αρχές των ‘70s, πέρασε στη Βρετανία και έγινε μόδα στο glam metal των ‘80s. Οι μπάντες που τις υιοθέτησαν ήθελαν να θυμίζουν κάτι σκοτεινό και κανείς τους δεν σκέφτηκε τι θα άκουγε από ένα κοινό που ξέρει να τις διαβάζει.
- Η τάση πέρασε στο punk, στο thrash και στο black metal, και έγινε αντικείμενο σάτιρας από τη μία από τις πιο γνωστές φανταστικές μπάντες του σινεμά.
- Στο metal τα umlauts είναι διακοσμητικά, μια μορφή «ξενόφερτου» branding που παραπέμπει στην αισθητική του gothic τρόμου.
- Οι Blue Öyster Cult, οι Motörhead και οι Mötley Crüe είναι οι τρεις μπάντες που καθιέρωσαν τη μόδα μέσα σε μία δεκαετία.
Στα ελληνικά τα λέμε διαλυτικά και τα μαθαίνουμε στο δημοτικό. Μπαίνουν πάνω από το ι και το υ για να μη διαβάσουμε τη λέξη λάθος, όπως στο κοροϊδεύω. Στα γερμανικά το umlaut κάνει κάτι παρόμοιο και αλλάζει τον ήχο του φωνήεντος. Στο metal οι δύο τελείες μπαίνουν για έναν μόνο λόγο, για να δείχνει το όνομα πιο σκοτεινό. Η συνήθεια έχει και όνομα, metal umlaut, ενώ στην αγγλόφωνη αργκό τη λένε και röck döts.
Ποια μπάντα έβαλε πρώτη umlaut στο όνομά της;
Ο πρώτος σταθμός είναι η Νέα Υόρκη στις αρχές των ‘70s. Οι Blue Öyster Cult είχαν στίχους γεμάτους απειλή και ένα logo με ένα μυστηριώδες σύμβολο, σχέδιο του Bill Gawlik. Σύμφωνα με την επίσημη ιστορία της μπάντας, τις δύο τελείες τις πρόσθεσε ο κιθαρίστας και πληκτράς Allen Lanier. Δύο τελείες πάνω από το O ήταν αρκετές για να δώσουν στο όνομα μια αίσθηση μυστηρίου.
Λίγα χρόνια αργότερα στο Λονδίνο, ο Lemmy έστησε τους Motörhead και πήρε την ιδέα έτοιμη. «Την έκλεψα από τους Blue Öyster Cult. Μετά οι Mötley Crüe την έκλεψαν από εμάς και συνεχίζει έτσι», παραδέχτηκε το 2011. Σε άλλη συνέντευξη ήταν ακόμα πιο ευθύς και είπε ότι την έβαλε «μόνο για να δείχνει κακό». Με το logo του Joe Petagno και τον θόρυβο της μπάντας, η τελεία πάνω από το ο έμοιαζε για πρώτη φορά πραγματικά επικίνδυνη.
Τι έγινε όταν οι Mötley Crüe έπαιξαν στη Γερμανία;
Στο Los Angeles του 1980, μια καινούργια μπάντα έψαχνε όνομα με μπίρες Löwenbräu στο τραπέζι. «Βάλαμε μερικά umlauts γιατί νομίζαμε ότι μας έκαναν να δείχνουμε Ευρωπαίοι. Δεν είχαμε ιδέα ότι είχε να κάνει με την προφορά», θυμάται ο Vince Neil. Οι Mötley Crüe έβαλαν δύο umlauts στο όνομα και ένα ακόμα στη δισκογραφική τους, τη Leathür Records.
Το λογαριασμό τον πλήρωσαν στις περιοδείες. Στη Γερμανία το κοινό διάβαζε το όνομα όπως γράφεται και φώναζε κάτι σαν «Mutley Cruh». Η μπάντα στεκόταν στη σκηνή και δεν καταλάβαινε γιατί χιλιάδες άνθρωποι φώναζαν λάθος το όνομά της. Ο Geoff Tate των Queensrÿche είχε δικό του πονοκέφαλο και δήλωσε ότι το umlaut πάνω από το y «τους στοίχειωνε για χρόνια».
Η μόδα δεν άργησε να γίνει αστείο. Οι Spinal Tap, η φανταστική μπάντα της ταινίας του 1984, έβαλαν τις δύο τελείες πάνω στο n, ένα σύμφωνο που δεν προφέρεται με κανένα umlaut. Ήταν η πιο εύστοχη πλάκα που δέχτηκε ποτέ το metal για την αγάπη του στα σκοτεινά στολίδια. Οι Voivod έδωσαν στον δίσκο τους του 1986 τον τίτλο “Rrröööaaarrr” και η λίστα μεγάλωσε με Hüsker Dü, The Accüsed και Green Jellÿ.
Σαράντα χρόνια μετά, οι δύο τελείες εμφανίζονται ακόμα, μέχρι και στο black metal με τους Γάλλους Mütiilation. Σήμερα είναι κομμάτι της γραφής του metal, όσο τα αγκάθια στα logos και οι πεντάλφες στα εξώφυλλα.
