Με μία ματιά...
Η Zanias, η τραγουδίστρια, DJ και παραγωγός που ζει στο Βερολίνο, μιλά στο DEPART για το “Chrysalis”, τον δίσκο που θεωρεί το πιο προσωπικό της βήμα. Εξηγεί πώς η κριτική στον καπιταλισμό και η μοναξιά μετά από ένα τραύμα περνούν στα νέα της κομμάτια. Περιγράφει την πίεση που δέχηθηκαν οι ανεξάρτητοι καλλιτέχνες και τα labels μετά την πανδημία.
- Κατά τη Zanias, το κόστος του βινυλίου, οι ακριβές περιοδείες και η εκμετάλλευση από τις πλατφόρμες streaming βάζουν σε κίνδυνο τη μουσική.
- Το “Chrysalis” είναι το τελευταίο άλμπουμ της Zanias, με τα “Metrics” και “Simulation” ως πρώτα δείγματα και ένα πιο πειραματικό άλμπουμ να ακολουθεί.
- Η Zanias έχει τραγουδήσει στους Linea Aspera και στους Keluar, ενώ τρέχει την Fleisch Records, το label της ομώνυμης κολεκτίβας του Βερολίνου.
Γνωστή ως η φωνή των Linea Aspera (με τον Ryan Ambridge) και των Keluar (με τον Sid Lamar των Schwefelgelb), η Zanias έχει και το προσωπικό της project με το ίδιο όνομα. Είναι επίσης DJ και παραγωγός, συνιδρύτρια της κολεκτίβας Fleisch στο Βερολίνο, και σήμερα διευθύνει τη δισκογραφική εταιρεία με το ίδιο όνομα. Μιλήσαμε μαζί της για το καλλιτεχνικό της παρόν, το παρελθόν και το μέλλον της, και όχι μόνο.
Αρχικά, θα ήθελα να σε ευχαριστήσω για τη συνέντευξη. Πώς ήταν η τελευταία σου εμπειρία στη χώρα μας το 2022, όταν έπαιξες με τους Linea Aspera;
Zanias: Η Ελλάδα είναι μία από τις αγαπημένες μου χώρες, τόσο για συναυλίες όσο και σαν προορισμός γενικότερα. Η τελευταία μας επίσκεψη ήταν πολύ σύντομη και ταυτόχρονα πολύ έντονη σαν εμπειρία. Το κοινό στην Ελλάδα έχει μια από τις καλύτερες ενέργειες που έχω νιώσει. Στην εμφάνιση των Linea Aspera ο κόσμος τραγουδούσε τόσο δυνατά που μετά βίας ακούγαμε τους εαυτούς μας πάνω στη σκηνή.
Αυτό συνέβη ακόμα και στο νέο τραγούδι, που δεν το είχε ακούσει κανείς. Το βρήκα φοβερά αξιαγάπητο, αφού κανείς δεν θα μπορούσε να ξέρει ήδη τους στίχους.
Πρόκειται να κυκλοφορήσεις σύντομα ένα νέο άλμπουμ με τίτλο “Chrysalis”. Έχουμε ήδη πάρει μια γεύση με δύο κομμάτια που ανεβάσατε πρόσφατα, το “Metrics” και το “Simulation”. Είναι αντιπροσωπευτικά της κατεύθυνσης που ακολουθεί το άλμπουμ ή να περιμένουμε περισσότερες εκπλήξεις;
Αυτά που αποκάλυψα δίνουν τη γενικότερη αίσθηση, με τα υπόλοιπα κομμάτια να είναι το καθένα ένα δικό του, μοναδικό σύμπαν. Έχω ετοιμάσει επίσης ένα πιο πειραματικό άλμπουμ, που θα κυκλοφορήσει σύντομα μετά από αυτό. Εκεί είναι που ίσως ακούσει κανείς τις περισσότερες εκπλήξεις.
Νιώθεις πως το “Chrysalis” θα είναι ένα πάτημα για κάτι μεγαλύτερο για τους Zanias στο μέλλον;
Η αλήθεια είναι πως νιώθω έναν άνεμο αλλαγής. Δεν έχω αγαπήσει ποτέ ξανά κάτι που έχω φτιάξει σε τέτοιο βαθμό. Θέλω να πιστεύω ότι αυτό σημαίνει πως θα το νιώσει έτσι και ο υπόλοιπος κόσμος.
Στο παρελθόν έχεις αγγίξει μέσα από τους στίχους σου πολιτικά και κοινωνικά θέματα. Συμβαίνει κάτι ανάλογο και στο “Chrysalis”;
Έμμεσα, ναι. Το “Metrics” είναι μια κριτική για το πώς μας κάνει να νιώθουμε ο καπιταλισμός. Ένα άλλο κομμάτι του δίσκου, το “Closing”, εξερευνά τη μοναξιά που κουβαλάμε όταν έχουμε ζήσει κάτι τραυματικό. Είναι ένα συναίσθημα που πολλοί από εμάς βιώνουμε εξαιτίας κοινωνικών ζητημάτων που, ως είδος, θα έπρεπε να έχουμε λύσει και αφήσει πίσω μας εδώ και καιρό.

Προσπαθώ να αφήνω τη μουσική ανοιχτή σε ερμηνείες. Η προσωπική μου αποστολή μέσα από όλο αυτό είναι να δίνω ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον. Όταν γαληνεύουμε την ψυχή, δίνουμε στους εαυτούς μας τη δύναμη να πολεμήσουμε τις δομές που εκπροσωπούν την άκρατη απληστία και συμβάλλουν στην περιβαλλοντική καταστροφή που απειλεί την ίδια μας την ύπαρξη. Μπορούμε και πρέπει να αντισταθούμε.
Από τη στιγμή που έχετε το δικό σας label, τη Fleisch Records, μπορείτε να μας δώσετε μια εικόνα για την κατάσταση στη μουσική βιομηχανία, τώρα που σχεδόν έχουμε αφήσει πίσω μας την πανδημία;
Είναι χάος! Το βινύλιο έχει γίνει ένα ακριβό βάρος που καθυστερεί τις προγραμματισμένες κυκλοφορίες και είναι όλο και λιγότερο βιώσιμο λόγω του αυξημένου κόστους παραγωγής και διανομής. Οι περιοδείες γίνονται απαγορευτικά ακριβές. Το κοινό απλά δεν έχει πια την οικονομική δυνατότητα να αγοράσει εισιτήρια και merch. Οι πλατφόρμες που φιλοξενούν μουσική συνεχίζουν να εκμεταλλεύονται τη δουλειά των καλλιτεχνών και δεν καταφέρνουν να βγάλουν ούτε το ελάχιστο κέρδος εξαιτίας της κακής τους διαχείρισης.
Ο καπιταλισμός αποτυγχάνει και η μουσική είναι από τις πρώτες βιομηχανίες που πέφτουν θύματα, επειδή η σημασία της είναι πολύ βαθιά για να την καταλάβει μια κουλτούρα που βάζει στο κέντρο το κέρδος. Βαδίζουμε προς μια κρίση που θα επηρεάσει τους πάντες. Γι’ αυτό προσπαθώ η μουσική να μην είναι το μόνο πράγμα που με απασχολεί. Σε αυτό που έρχεται, θα είμαστε όλοι στην ίδια μοίρα.
Ως DJ, έχω προσέξει πως τα τελευταία τρία χρόνια υπάρχει μια μεγάλη στροφή των ακροατών προς το darkwave, το EBM, τη σκοτεινή ηλεκτρονική pop, το post-punk και γενικότερα τα σκοτεινά, κρύα και μινιμαλιστικά είδη. Νιώθεις πως αυτό είναι σημάδι των καιρών που ζούμε ή πως αυτά τα είδη είναι απλά ο ήχος των '20s;
Οι σκοτεινές εποχές συνήθως φέρνουν και σκοτεινή μουσική. Το μόνο που μπορώ να υποθέσω είναι πως αυτή η τάση έχει ακόμα μέλλον.
Έχω παρακολουθήσει κάποια σετ σου στο HÖR Berlin, τα οποία βρήκα αρκετά ενδιαφέροντα και ανεβαστικά, χωρίς να χάνουν τη χαρακτηριστική σκοτεινή μουσική σου προσέγγιση. Πιστεύεις πως η παρουσία σου εκεί βοήθησε ώστε περισσότεροι άνθρωποι να ανακαλύψουν τα προσωπικά σου projects;
Ναι, σίγουρα. Έχω γνωρίσει πολλούς ανθρώπους που μου είπαν πως ανακάλυψαν τη μουσική μου στο HÖR. Είναι μια υπέροχη πλατφόρμα που μοιράζεται τη μουσική σκηνή του Βερολίνου με όλο τον κόσμο και λειτούργησε πολύ καλά ειδικά στην πανδημία. Είναι λίγο περίεργο να γράφεις ένα DJ set σε ένα μικροσκοπικό δωμάτιο χωρίς κοινό. Γίνεται διασκεδαστικό αν φανταστώ ότι είμαι απλά σπίτι και απολαμβάνω τα αγαπημένα μου κομμάτια.
Το ότι ασχολείσαι με τόσα projects (Linea Aspera, Zanias και Keluar στο παρελθόν) σημαίνει πως το καθένα, κατά κάποιο τρόπο, ικανοποιεί ένα διαφορετικό κομμάτι του εαυτού σου. Θα ήθελες να μας πεις πώς σε «γεμίζει» το καθένα σαν άνθρωπο;
Ειλικρινά, πρόκειται απλά για διαφορετικά projects που έστησα με διαφορετικούς ανθρώπους. Οι Linea Aspera και οι Keluar προέκυψαν επειδή δεν μπορούσα να κάνω παραγωγή μόνη μου. Δεν εξέφραζαν ολόκληρο το ποια είμαι. Ήταν μια ευκαιρία για μένα να τραγουδήσω και να κάνω αυτό που αγαπώ. Τώρα πια φτιάχνω τη δική μου μουσική και μπορώ να εκφραστώ πλήρως μέσα από τους Zanias. Είχα μάλιστα την πολυτέλεια να βρω έναν μουσικό συνεργάτη, τον Neu-Romancer, που είναι η τέλεια επιλογή γι’ αυτό που κάνω.
Έχεις γεννηθεί στην Αυστραλία και πλέον ζεις στο Βερολίνο. Η απόφασή σου να μετακομίσεις εκεί μάλλον φαίνεται σήμερα σωτήρια. Τι δυσκολίες συνάντησες στην αρχή; Έφτασες ποτέ στο σημείο να πεις «δεν θα τα καταφέρω εδώ»;
(Γέλια) Ειλικρινά, τις περισσότερες φορές το νιώθω περισσότερο σαν κατάρα. Είναι ένα περιβάλλον εκ διαμέτρου αντίθετο από αυτό που με τραβάει: λιακάδα, παραλίες, τροπικά δάση, φιλικοί άνθρωποι με τους οποίους μπορείς εύκολα να κάνεις χιούμορ. Το μόνο που με δένει με το Βερολίνο είναι η κοινότητα των φίλων και των συνεργατών μου εκεί. Τους αγαπώ υπερβολικά για να φύγω, και αν έφευγαν εκείνοι, σίγουρα δεν θα έμενα ούτε εγώ.
Δεν θέλω να ακουστώ αχάριστη, γιατί η Γερμανία είναι μια υπέροχη χώρα για τον τρόπο που επιτρέπει στους καλλιτέχνες να μένουν εκεί με επαγγελματική βίζα. Μου λείπουν απλά ο ήλιος και ο ωκεανός. Ούτε οι γερμανικές αρχές μού φέρθηκαν με τον καλύτερο τρόπο. Έχω περάσει πολλές δυσκολίες και νιώθω πως αυτές ήταν που με έφεραν τόσο κοντά με τους φίλους μου. Ο αγώνας είναι μέρος της όλης διαδικασίας. Ίσως δεν είναι η πιο υγιής διαδικασία, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο αποδίδει.
Εκτός από τη μουσική, ποιες άλλες μορφές τέχνης σε εμπνέουν ως μουσικό και ως άνθρωπο;
Όσον αφορά τη μουσική, δεν εμπνέομαι τόσο από άλλες μορφές τέχνης όσο από άμεσα, αληθινά βιώματα, κυρίως αυτά που έχουν σχέση με τη φύση και ειδικά όσα εμπλέκουν την κίνηση του σώματος. Λατρεύω να δουλεύω με visual artists στο οπτικό κομμάτι της δουλειάς μου. Όταν γράφω μουσική, μου δίνει πολύ περισσότερα ένα surfing στην αγαπημένη μου παραλία από μια επίσκεψη σε γκαλερί.
Για να είμαι ειλικρινής, μου είναι εξαιρετικά δύσκολο να συγκεντρωθώ σε άλλες μορφές τέχνης και βαριέμαι πολύ γρήγορα, ειδικά όταν περιμένουν από μένα να «ενθουσιαστώ» με κάτι που προφανώς κόστισε πολλά χρήματα. Στη φύση μπορώ να μπω σε μια φυσική ροή και εκεί γεννιούνται οι καλύτερές μου ιδέες.
Linea Aspera στη σκηνή vs Zanias στη σκηνή. Ποιες είναι οι διαφορές που θα πρόσεχε κάποιος από την πρώτη στιγμή;
Η Laura φαίνεται αρκετά διαφορετική από τον Ryan και, εκτός από synths, παίζει και μπάσο. Εγώ έχω drum pads που λατρεύω να χτυπάω, είμαι πολύ λιγότερο συγκρατημένη και πολύ πιο κινητική. Είναι γενικά μια πολύ βαθύτερη κάθαρση.
Πες μας λίγα πράγματα παραπάνω για τα μελλοντικά σου σχέδια και τα μουσικά σου projects. Τι να περιμένουμε από εσένα στο προσεχές μέλλον;
Για να κρατήσω την ψυχική μου υγεία, υπάρχει μόνο ένα project: οι Zanias. Ένα κομμάτι μου θα κυκλοφορήσει από το νέο label του Pablo Bozzi, Second Sight, στις 24 Φεβρουαρίου (μέρα 242, για τους φαν του EBM). Τον Απρίλιο θα κυκλοφορήσω το “Chrysalis” και ελπίζω λίγο αργότερα να βγάλω και το πιο πειραματικό μου άλμπουμ. Μετά θα είμαστε σε παγκόσμια περιοδεία, από τη Νότια Αμερική μέχρι την Κεντρική Ασία και την Αυστραλία, και όταν βρούμε χρόνο θα δουλέψουμε και σε κάτι καινούριο. Ελπίζουμε να βρούμε κάποια στιγμή και λίγο χρόνο για ξεκούραση.
