Ο Chuck Schuldiner ένιωθε εγκλωβισμένος μέσα στο ίδιο του το δημιούργημα. Το ημερολόγιο έδειχνε αρχές του 1995 και ο άνθρωπος που με τους Death είχε θέσει τα θεμέλια του ακραίου ήχου στη Φλόριντα παρακολουθούσε τη σκηνή να παίρνει μια κατεύθυνση με την οποία δεν είχε καμία απολύτως σύνδεση. Για τον ίδιο, η μουσική αποτελούσε ανέκαθεν το προσωπικό του καταφύγιο και κυκλοφορώντας το “Symbolic“, αποφάσισε να τραβήξει μια διαχωριστική γραμμή στην πορεία του. Σκοπός του ήταν να αποτινάξει την ταμπέλα της τυποποιημένης μουσικής βαρβαρότητας, χτίζοντας ένα νέο μουσικό οικοδόμημα βασισμένο στην εξέλιξη, μακριά από τις επιταγές της βιομηχανίας.
Η αποστροφή προς την τυποποίηση
Εκείνες οι μέρες στο υπόγειο του πατρικού του, όπου έγραφε τραγούδια εμπνευσμένα από ταινίες τρόμου, με επιρροές από συγκροτήματα όπως οι Venom, φάνταζαν πια τελείως μακρινές. Ο Schuldiner ένιωθε τεράστια απογοήτευση από τους αυστηρούς κανόνες που προσπαθούσαν να επιβάλουν στο ιδίωμα. Η ενόχλησή του αυτή γινόταν συχνά εμφανής μέσα από μικρές, σχεδόν ειρωνικές πράξεις επανάστασης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η τηλεοπτική του εμφάνιση στην εκπομπή Headbangers Ball του MTV το 1993. Την ώρα που όλοι οι συνάδελφοί του φορούσαν μπλούζες με δυσανάγνωστα λογότυπα, εκείνος επέλεξε να εμφανιστεί με ένα απλό μπλουζάκι που απεικόνιζε μικρά γατάκια. Αυτή η φαινομενικά απλή κίνηση υποδήλωνε την ξεκάθαρη άρνησή του να συμμορφωθεί με τα στερεότυπα της σκληρής εικόνας. Η εσωτερική του ανάγκη για ελεύθερη έκφραση τον οδήγησε στην απόφαση να αναδομήσει πλήρως τον ήχο των Death, οραματιζόμενος συνθέσεις όπου η τεχνική πολυπλοκότητα θα συμβάδιζε απολύτως αρμονικά με καθαρές μελωδίες.
Για να υλοποιήσει αυτό το περίπλοκο όραμα, προχώρησε στη στελέχωση του συγκροτήματος με μουσικούς που διέθεταν τεράστιο εύρος επιρροών. Στη θέση του ντράμερ διατήρησε τον Gene Hoglan, έναν μουσικό που έφερε μαζί του μια εντελώς διαφορετική φιλοσοφία γύρω από τον ρυθμό. Ο Hoglan προσέγγιζε τα τύμπανα με μια ιδιάζουσα λογική, συνδυάζοντας την ταχύτητα του ιδιώματος με τεχνικές δανεισμένες από άλλα μουσικά φάσματα.
Συχνά μάλιστα περιέγραφε αστειευόμενος τον εαυτό του ως παίκτη που αναλαμβάνει τα lead τύμπανα στις ηχογραφήσεις. Σχολιάζοντας την απόδοσή του σε εκείνον τον δίσκο, ο ίδιος ανέφερε χαρακτηριστικά, «Τα χέρια μου είναι τζαζ και τα πόδια μου μέταλ». Έτσι, δημιουργήθηκε μια μοναδική αντίθεση ανάμεσα στα καταιγιστικά χτυπήματα και στην αέρινη χρήση των πιατινιών, προσφέροντας έναν ρυθμικό πλούτο σπάνιο για τον σκληρό ήχο.
Την ίδια στιγμή, τις κιθάρες ανέλαβε ο Bobby Koelble, ένας μουσικός με ισχυρό ακαδημαϊκό υπόβαθρο στην κλασική μουσική και έντονη τριβή με την τζαζ. Η άφιξή του άλλαξε καθοριστικά τη δυναμική των συνθέσεων, εισάγοντας περίπλοκα αρπέζ και καθαρούς ήχους που διεύρυναν τον ηχητικό ορίζοντα του δίσκου.
Την τετράδα συμπλήρωσε ο μπασίστας Kelly Conlon, ο οποίος είχε το δύσκολο έργο να διαδεχθεί τον Steve DiGiorgio, ο οποίος δεν μπορούσε να ολοκληρώσει την ηχογράφηση λόγω της γέννησης του γιου του. Ο Conlon κλήθηκε να υποστηρίξει ρυθμικά τον καταιγισμό των ιδεών και τα κατάφερε περίφημα, διατηρώντας το χαμηλό φάσμα συμπαγές, προσφέροντας παράλληλα εντυπωσιακά γεμίσματα που ακούγονται έντονα σε τραγούδια όπως το “Sacred Serenity“.
Οι δυσκολίες κατά την ηχογράφηση
Έχοντας πλέον την κατάλληλη σύνθεση, οι ηχογραφήσεις ξεκίνησαν στα φημισμένα Morrisound Recording στην Τάμπα της Φλόριντα, το απόλυτο επίκεντρο της παραγωγής ακραίας μουσικής. Η διαδικασία διήρκεσε έξι εβδομάδες και περιλάμβανε τη βοήθεια του έμπειρου παραγωγού Jim Morris μαζί με εξοπλισμό αιχμής, όπως η κονσόλα Solid State Logic Duality.
Το συγκρότημα ακολούθησε μια πρωτόγνωρη για τα δεδομένα του μεθοδολογία, χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά ένα οκτακάναλο μηχάνημα για να γράψει δοκιμαστικές εκδοχές των τραγουδιών πριν την τελική αποτύπωση. Αυτό το βήμα τους έδωσε την πολύτιμη ευκαιρία να εξετάσουν σχολαστικά κάθε λεπτομέρεια και να τελειοποιήσουν τις ενορχηστρώσεις τους.
Παρά την άρτια μουσική προετοιμασία, ο Chuck Schuldiner αντιμετώπιζε μια τεράστια εσωτερική σύγκρουση σχετικά με τις φωνητικές του ικανότητες. Έχοντας μεγαλώσει με είδωλα της παραδοσιακής σχολής, όπως ο Ronnie James Dio, ένιωθε συχνά πως ο τρόπος ερμηνείας του αδικούσε τις ίδιες του τις συνθέσεις. Αυτή η τελειομανία τον οδηγούσε σε στιγμές έντονης αμφισβήτησης στο στούντιο. Εξέφραζε συχνά την απογοήτευσή του στους συνεργάτες του λέγοντας, «Όλη η μουσική έχει τελειώσει, τώρα πρέπει να την καταστρέψω με τα φωνητικά μου».
Ο προβληματισμός του ήταν τόσο βαθύς που τον ώθησε σε πειραματισμούς μακριά από τα βασικά μικρόφωνα. Όπως έχει περιγράψει ο Jim Morris σε ντοκιμαντέρ, υπήρξαν στιγμές όπου ο Schuldiner δοκίμασε να τραγουδήσει με εντελώς καθαρό και μελωδικό ύφος. Η πραγματική του ικανότητα εξέπληξε τους παρευρισκόμενους, με τον Morris να θυμάται να αναφωνεί με ενθουσιασμό, «Του είπα, Θεέ μου, μπορείς να τραγουδήσεις».
Παρόλα αυτά, η συγκεκριμένη προσέγγιση παρέμεινε στο στάδιο του πειραματισμού και δεν αποτυπώθηκε ποτέ στις ταινίες. Τελικά, επιλέχθηκε μια πιο υψίφωνη φωνητική τοποθέτηση που απομακρυνόταν από τα βαθιά growls του παρελθόντος, επιτρέποντας στους στίχους να ακούγονται με μεγαλύτερη ευκρίνεια.
Οι ακόμα βαθύτερες στιχουργικές αναζητήσεις
Η ίδια εξέλιξη παρατηρήθηκε και στο στιχουργικό κομμάτι, αποδεικνύοντας την πνευματική ωρίμανση του δημιουργού. Αφήνοντας πίσω τη φαντασία, η νέα δουλειά των Death εστίαζε πλέον στις σκοτεινές πτυχές της πραγματικής ζωής. Η παρακολούθηση από το κράτος, η υποκρισία των θεσμών και η ηθική κατάπτωση βρέθηκαν στο επίκεντρο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το “1,000 Eyes“, το οποίο προσφέρει μια ματιά σε μια κοινωνία υπό συνεχή επιτήρηση, επηρεασμένο από ένα ντοκιμαντέρ για τη ραγδαία αύξηση της εγκληματικότητας και των μέτρων ασφαλείας στην πολιτεία της Φλόριντα.
Συνεχίζοντας στο ίδιο μοτίβο, κομμάτια όπως τα “Without Judgement” και “Misanthrope” προσέγγισαν την ψυχική συμμόρφωση και τις εσωτερικές διαμάχες, δίνοντας έμφαση στην προσωπική απομόνωση. Η αποστροφή προς την τυφλή πίστη και τα οργανωμένα συστήματα πεποιθήσεων βρήκε την τέλεια έκφρασή της μέσα από τις γραμμές του “Crystal Mountain“. Εξηγώντας τη βάση της σκέψης του για το ομώνυμο τραγούδι του δίσκου, ο Schuldiner ανέφερε, «Έχει να κάνει με το πώς ένα αθώο παιδί βλέπει τον κόσμο, πώς παρακολουθείται από έναν ενήλικα, πώς έχω αλλάξει τις απόψεις μου, πώς ξεκίνησα να παίζω μουσική, πώς αυτή η μουσική έχει εξελιχθεί».
Αυτή η ειλικρίνεια αντικατοπτριζόταν πλήρως στον τρόπο με τον οποίο εκτυλίσσονταν οι συνθέσεις. Χαρακτηριστική είναι η ενσωμάτωση καθαρών ακουστικών κιθαρών στο φινάλε κομματιών όπως το “Perennial Quest“, μια καλλιτεχνική επιλογή που ο δημιουργός απέδιδε στην αγάπη του για τα παιδικά του είδωλα, τους Kiss. Η βαθιά του επιθυμία για άμεση επικοινωνία με τον ακροατή περνούσε φυσικά και στις ζωντανές του εμφανίσεις. Απέφευγε συστηματικά να κρύβει το πρόσωπό του πίσω από τα μαλλιά του κατά την καθιερωμένη πρακτική του είδους, επιλέγοντας να κοιτάζει το κοινό κατευθείαν στα μάτια για να χτίσει έναν άμεσο δεσμό.
Η εικαστική προσέγγιση του εξωφύλλου
Η ανάγκη για απομάκρυνση από τα στερεότυπα επηρέασε εξίσου το οπτικό κομμάτι του δίσκου. Σε μια εποχή που οι ψηφιακές τέχνες άρχιζαν να κυριαρχούν στον σχεδιασμό των εξωφύλλων, το συγκρότημα προτίμησε τη συνεργασία με τον εικαστικό René Miville.
Ο Miville δούλευε με παραδοσιακές φωτογραφικές μεθόδους, αναμειγνύοντας χημικά στοιχεία πάνω στο φωτογραφικό χαρτί μέσα στον σκοτεινό θάλαμο. Αναλύοντας αυτή την αναλογική διαδικασία που δημιουργούσε εικόνες με έντονη υφή, ο καλλιτέχνης υποστήριζε, «Η προσθήκη των χημικών προσθέτει τη δική μου πραγματικότητα πάνω σε αυτή την πραγματικότητα». Το τελικό αποτέλεσμα ταίριαζε απόλυτα με τις υπαρξιακές αναζητήσεις των στίχων και έμελλε να αποκτήσει τεράστια αξία, με το πρωτότυπο έργο να πωλείται χρόνια αργότερα σε δημοπρασία για περισσότερα από δέκα χιλιάδες δολάρια.
Οι εμπορικές προκλήσεις και η απόρριψη
Παρά το υψηλό καλλιτεχνικό επίπεδο, η κυκλοφορία του δίσκου συνοδεύτηκε από μια σειρά απογοητεύσεων σε εμπορικό επίπεδο. Το συμβόλαιο με τη Roadrunner Records κάλυπτε αυστηρά τη συγκεκριμένη ηχογράφηση και η εταιρεία δεν έδειξε καμία διάθεση να επενδύσει ουσιαστικά στην προώθησή της.
Σε εποχές που προηγούμενες δουλειές τους είχαν υποστηριχθεί δυναμικά με μουσικά βίντεο, το “Symbolic” δεν είχε την ίδια τύχη, γεγονός που περιόρισε δραματικά την προβολή του. Ο εκνευρισμός του Chuck Schuldiner έφτασε στο αποκορύφωμά του όταν αντίκρισε διαφημιστικές καταχωρήσεις στον μουσικό τύπο που τοποθετούσαν τον δίσκο του σε κοινές καμπάνιες δίπλα σε τυπικές κυκλοφορίες του χώρου, κάτι που τον οδήγησε σε οργισμένες τηλεφωνικές διαμαρτυρίες προς τα στελέχη της δισκογραφικής.
Το μεγαλύτερο πλήγμα προήλθε παραδόξως από την αρχική αντίδραση του ίδιου του κοινού. Οι παλαιότεροι οπαδοί, όντας συνηθισμένοι στους πιο πρωτόγονους ήχους, αδυνατούσαν να αφομοιώσουν τις νέες μελωδικές κατευθύνσεις και την εξαιρετικά καθαρή παραγωγή. Η ενσωμάτωση προσβάσιμων δομών αντιμετωπίστηκε με έντονη δυσπιστία από τους ακροατές. Περιγράφοντας ξεκάθαρα το κλίμα εκείνων των ημερών, ο Gene Hoglan εξομολογήθηκε, «Όλοι το μίσησαν γιατί αναρωτιόντουσαν τι στο καλό κάναμε στην αγαπημένη τους μπάντα». Έτσι, παρά τις διθυραμβικές κριτικές από τον μουσικό τύπο, ο δίσκος δεν σημείωσε ιδιαίτερη εμπορική επιτυχία στα πρώτα του βήματα.
Το αναγκαστικό τέλος
Αυτή η συνεχής συσσώρευση πιέσεων και η επιθυμία για ολοκληρωτική καλλιτεχνική ελευθερία οδήγησαν τον Schuldiner στην οριστική απόφαση να κλείσει το κεφάλαιο των Death. Στο μυαλό του, το “Symbolic” αποτελούσε τον τέλειο επίλογο και παράλληλα το ιδανικό σκαλοπάτι για τη μετάβαση στο επόμενο μουσικό του όχημα, τους Control Denied, ένα σχήμα όπου θα μπορούσε επιτέλους να ενσωματώσει τραγουδιστές με μελωδική φωνή. Επικοινωνώντας ανοιχτά αυτή τη σκέψη στους οπαδούς, σημείωνε, «Πίστευα ότι το “Symbolic” ήταν ένας σπουδαίος δίσκος για να τον αφήσω στον κόσμο ώστε να προετοιμαστεί για το επόμενο ταξίδι».
Τα σχέδια καθυστέρησαν αναγκαστικά λόγω συμβατικών υποχρεώσεων, οι οποίες τον πίεσαν να κυκλοφορήσει τον δίσκο “The Sound of Perseverance” υπό το παλιό όνομα, πριν καταφέρει τελικά να αφοσιωθεί στους Control Denied. Η τραγική εξέλιξη της υγείας του και ο πρόωρος θάνατός του από καρκίνο το 2001 στέρησαν από τον μουσικό κόσμο τη δυνατότητα να παρακολουθήσει τη φυσική συνέχεια της τόσο δημιουργικής καλλιτεχνικής του πορείας.
Η διαχρονική του σπουδαιότητα
Η αξία του δίσκου εκτοξεύτηκε με την πάροδο του χρόνου, οδηγώντας τη δισκογραφική εταιρεία σε μια προσεγμένη επανακυκλοφορία τον Απρίλιο του 2008. Η νέα αυτή έκδοση έφερε στο φως σπάνιο υλικό, συμπεριλαμβανομένων ντέμο από τις αρχές του 1994. Σε εκείνες τις πρώιμες ηχογραφήσεις συμμετείχε ακόμα ο Steve DiGiorgio, προσφέροντας μια πολύ ενδιαφέρουσα οπτική στην εξέλιξη των συνθέσεων. Μέσα από αυτά τα αρχεία αποκαλύφθηκε μάλιστα ότι το ομώνυμο τραγούδι του δίσκου είχε αρχικά τον τίτλο “Symbolic Acts“, αναδεικνύοντας τη διαρκή εξέλιξη των ιδεών μέχρι την τελική τους μορφή στο στούντιο.
Τα χρόνια που ακολούθησαν αποδείχθηκαν άκρως αποκαλυπτικά για την πραγματική αξία των ηχογραφήσεων του 1995. Η αρχική εχθρότητα έδωσε σταδιακά τη θέση της στην καθολική αναγνώριση. Σήμερα θεωρείται ευρέως ότι το συγκρότημα έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία τριών διαφορετικών μουσικών ρευμάτων, θέτοντας γερά τις βάσεις για τον ακραίο, τον τεχνικό και τον μελωδικό ήχο. Οι νεότερες γενιές ανακάλυψαν στο “Symbolic” έναν ανεξάντλητο πλούτο ιδεών, επηρεάζοντας βαθιά συγκροτήματα όπως οι Gojira και οι Blood Incantation.
Ολόκληρη η ιστορία αυτού του δημιουργήματος και του ανθρώπου πίσω από αυτό αποτυπώθηκε με κάθε λεπτομέρεια στη βιογραφία “Born Human” του David E. Gehlke. Το βιβλίο προσέφερε επιτέλους τη ματιά της ίδιας του της οικογένειας, μέσα από συγκινητικές διηγήσεις της αδερφής του Beth και του ανιψιού του Chris. Παράλληλα, η κληρονομιά των Death διατηρείται ολοζώντανη στις συναυλιακές σκηνές μέσα από το σχήμα Death To All, όπου βετεράνοι μουσικοί όπως ο Hoglan και ο Koelble ενώνονται ξανά για να αποτίσουν φόρο τιμής στο έργο του.
Το “Symbolic” παραμένει μέχρι σήμερα ένα αξεπέραστο μνημείο για τον σκληρό ήχο. Αποδεικνύει περίτρανα πως η αληθινή τέχνη επιβιώνει ορίζοντας η ίδια τους κανόνες της. Ο Chuck Schuldiner τόλμησε να κοιτάξει βαθιά μέσα του και μετέτρεψε τις προσωπικές του ανησυχίες σε ένα διαχρονικό αριστούργημα. Ακούγοντας τον δίσκο, νιώθεις το πάθος ενός δημιουργού που αρνήθηκε κατηγορηματικά να συμβιβαστεί. Η μουσική του κληρονομιά στέκει περήφανη στον χρόνο, υπενθυμίζοντας σε κάθε νέα γενιά τη δύναμη της απόλυτης δημιουργικής ελευθερίας.
