Η χαρακτηριστική κίνηση με τον δείκτη και το μικρό δάχτυλο τεντωμένα κυριαρχεί σε κάθε συναυλία του σκληρού ήχου. Αυτός ο αυθόρμητος χαιρετισμός λειτουργεί ως ένας κοινός κώδικας επικοινωνίας για χιλιάδες οπαδούς κάτω από τη σκηνή. Το devil horns κρύβει μια αρκετά πολύπλοκη ιστορία, καθώς πολλοί διαφορετικοί μουσικοί έχουν προσπαθήσει να πιστωθούν τη δημιουργία του.
Η πραγματική προέλευση του συμβόλου μπλέκει την ιταλική λαογραφία με τον αποκρυφισμό της δεκαετίας του ’60 και τις εσωτερικές κόντρες θρυλικών συγκροτημάτων. Τελικά, ο συγκεκριμένος τρόπος έκφρασης κατάφερε να ξεφύγει από τις προσωπικές φιλοδοξίες των καλλιτεχνών και να γίνει απόλυτο κτήμα του κοινού.
Ο Ronnie James Dio θεωρείται ο άνθρωπος που έβαλε τη συγκεκριμένη κίνηση στα σπίτια εκατομμυρίων ακροατών. Η έμπνευση του προήλθε από την ιταλική καταγωγή του και πιο συγκεκριμένα από τη γιαγιά του. Εκείνη συνήθιζε να κάνει αυτή τη χειρονομία όταν περπατούσαν μαζί στον δρόμο για να απομακρύνει το κακό μάτι.
Πρόκειται για μια παλιά μεσογειακή παράδοση που ονομάζεται malocchio και λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στην αρνητική ενέργεια. Ο διάσημος τραγουδιστής ενσωμάτωσε αυτό το στοιχείο της κληρονομιάς του στη σκηνική του παρουσία. Η λαογραφική πρακτική μιας ηλικιωμένης γυναίκας από την Ιταλία μετατράπηκε τελικά στο πιο αναγνωρίσιμο σήμα της παγκόσμιας μουσικής βιομηχανίας.
Η ένταξη του Dio στους Black Sabbath το 1979 έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη. Ο προκάτοχος του στο μικρόφωνο συνήθιζε να χαιρετάει το κοινό σχηματίζοντας το σήμα της ειρήνης με τα δάχτυλα του. Ο νέος τραγουδιστής ήθελε να καθιερώσει κάτι εντελώς διαφορετικό για να αποφύγει τις συγκρίσεις με τον Ozzy Osbourne. Η κίνηση με τον δείκτη και το μικρό δάχτυλο ταίριαζε ιδανικά με τη σκοτεινή αισθητική του συγκροτήματος. Οι οπαδοί ανταποκρίθηκαν άμεσα και άρχισαν να επαναλαμβάνουν τη χειρονομία σε κάθε ζωντανή εμφάνιση.
Ένας διαδεδομένος αστικός μύθος συνδέει τη χειρονομία με τον τρόπο παιξίματος της ηλεκτρικής κιθάρας σε κλασικά heavy metal κομμάτια. Πολλοί υποθέτουν πως για να ακουστεί το περίφημο “diabolus in musica“, το χαρακτηριστικό μουσικό διάστημα του τρίτονου, ο κιθαρίστας παίρνει υποχρεωτικά αυτή τη στάση με τα δάχτυλα. Η θεωρία αυτή καταρρίπτεται εύκολα αν κάποιος πιάσει το όργανο, καθώς υπάρχουν πολλοί πιο ξεκούραστοι τρόποι για να το αποδώσεις.
Οι διαφωνίες και οι εναλλακτικές θεωρίες
Ο Geezer Butler έχει δώσει μια εντελώς διαφορετική διάσταση στην ιστορία του διάσημου συμβόλου. Ο μπασίστας έχει δηλώσει πως χρησιμοποιούσε τη συγκεκριμένη κίνηση πολλά χρόνια πριν την έλευση του Dio στο σχήμα. Υπάρχει φωτογραφικό υλικό από το 1971 που δείχνει τον μουσικό να σχηματίζει το devil horns με το χέρι του προς το κοινό. Ο ίδιος εξήγησε πως έκανε αυτή τη χειρονομία στο γρήγορο μέρος του κομματιού “Black Sabbath” κατά τη διάρκεια των συναυλιών.
Μια απρόσμενη νομική διαμάχη ξέσπασε γύρω από το θέμα τον Ιούνιο του 2017. Ο Gene Simmons των Kiss κατέθεσε επίσημη αίτηση για να κατοχυρώσει το σύμβολο ως εμπορικό σήμα. Ο ίδιος ισχυρίστηκε πως χρησιμοποίησε την κίνηση για πρώτη φορά στην περιοδεία “Hotter Than Hell” τον Νοέμβριο του 1974. Η κίνηση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τον μουσικό τύπο και χιλιάδες ακροατές σε όλο τον κόσμο. Η μαζική κατακραυγή ανάγκασε τον μπασίστα να αποσύρει το αίτημα του μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες.
Προγενέστερες καταγραφές και αποκρυφισμός
Αξίζει να σημειωθεί πως η εκδοχή του Simmons είχε μια βασική διαφορά από την καθιερωμένη. Ο μουσικός κρατούσε τον αντίχειρα του ανοιχτό, κάτι που στην αμερικανική νοηματική γλώσσα μεταφράζεται ως «σ’ αγαπώ». Οι αναζητήσεις για την πρώτη καταγραφή μας πηγαίνουν ακόμα πιο πίσω στον χρόνο και σε διαφορετικά μουσικά είδη. Το αμερικανικό συγκρότημα Coven προσέφερε ίσως την πιο ισχυρή απόδειξη με τον δίσκο “Witchcraft Destroys Minds And Reaps Souls” το 1969. Τα μέλη της μπάντας πόζαραν στο οπισθόφυλλο σχηματίζοντας το σήμα με τα χέρια τους.
Η σύνδεση γίνεται ακόμα πιο έντονη αν παρατηρήσει κανείς την tracklist του συγκεκριμένου δίσκου των Coven. Το εναρκτήριο κομμάτι φέρει ακριβώς τον τίτλο “Black Sabbath” και προηγείται χρονικά της δημιουργίας του βρετανικού σχήματος. Το συγκρότημα απείλησε μάλιστα να κινηθεί νομικά ενάντια στον Gene Simmons όταν εκείνος προσπάθησε να κατοχυρώσει το σήμα. Παράλληλα, υπάρχει ακόμα μια πρώιμη καταγραφή σε έναν δίσκο που κανείς δεν θα περίμενε. Το εξώφυλλο του “Yellow Submarine” των The Beatles από το 1969 δείχνει τον χαρακτήρα του John Lennon να κάνει την ίδια ακριβώς κίνηση με τα δάχτυλα.
Το φαινόμενο της τεράστιας δημοφιλίας της χειρονομίας άρχισε σταδιακά να ενοχλεί τον άνθρωπο που την έκανε γνωστή. Ο Dio εξέφρασε την απογοήτευση του σε συνεντεύξεις όταν είδε καλλιτέχνες της pop μουσικής να υιοθετούν το σύμβολο. Θεωρούσε πως η κίνηση έχασε το πραγματικό της νόημα και έγινε μια επιφανειακή μόδα της εποχής. Ο ίδιος εξήγησε πως το έκανε πάντα με συγκεκριμένο συναίσθημα για να τονίσει τα σκοτεινά σημεία των τραγουδιών του. Το σήμα μετατράπηκε με τα χρόνια σε ένα μαζικό φαινόμενο χωρίς καμία σύνδεση με τις αρχικές του ρίζες.
Μια χειρονομία χωρίς σύνορα
Αυτό το σύμβολο συνεχίζει να ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο και να παίρνει νέες μορφές. Η ασιατική μουσική βιομηχανία παρουσίασε τη δική της εκδοχή μέσα από την μπάντα Babymetal τα τελευταία χρόνια. Τα κορίτσια του συγκροτήματος χρησιμοποιούν το λεγόμενο kitsune sign που μοιάζει αρκετά με το κλασικό devil horns. Τα μεσαία δάχτυλα ενώνονται με τον αντίχειρα και δημιουργούν το σχήμα της αλεπούς από την ιαπωνική μυθολογία.
Η αναζήτηση για τον αρχικό δημιουργό αυτής της χαρακτηριστικής κίνησης παραμένει πρακτικά αδύνατη. Τα ιστορικά στοιχεία δείχνουν πως η καθιέρωση του σήματος απαιτεί τη συμβολή πολλών διαφορετικών ανθρώπων σε διάφορες περιόδους. Σημασία έχει τελικά ο τρόπος που μια απλή κίνηση των δαχτύλων καταφέρνει να ενώνει χιλιάδες άτομα κάτω από τον ίδιο ήχο.
