Με μία ματιά...
Το "The Shadowthrone" αναδύθηκε μέσα από το χάος του νορβηγικού βορρά ως ένα παγωμένο ορόσημο. Οι Satyricon άφησαν πίσω τον εφηβικό θόρυβο και επένδυσαν στο χτίσιμο της ατμόσφαιρας, καθορίζοντας τον σκοτεινό, συμφωνικό ήχο μιας ολόκληρης γενιάς.
- Το κομβικό δίδυμο των Satyr και Frost, με τη βοήθεια του Samoth, πάντρεψε την επιθετικότητα με την επική αισθητική.
- Αποτελεί το τέλειο μεταβατικό έργο που βρήκε τη χρυσή τομή ανάμεσα στην πρωτόγονη ενέργεια και την επαγγελματική αρτιότητα.
- Η κυκλοφορία απέδειξε πώς η έμφαση στη δομή και τον μεσαίο ρυθμό μπορεί να παράγει ακραίο ήχο.
Καθώς τα χρόνια περνούν και η σκόνη κάθεται πάνω από τη χρυσή εποχή της Νορβηγικής σκηνής, η επιστροφή στα κλασικά έργα γίνεται σχεδόν αντανακλαστική. Μία από τις πιο χαρακτηριστικές κυκλοφορίες της δεκαετίας του ενενήντα είναι η δεύτερη δισκογραφική δουλειά μιας πολύ συγκεκριμένης νορβηγικής μπάντας. Ο δίσκος κυκλοφόρησε το 1994 και ήταν το τέλειο μεταβατικό στάδιο, δείχνοντας ότι η νεαρή ηλικία δεν αποτελεί εμπόδιο για τη δημιουργία σοβαρής μουσικής. Αντί να αναλωθούν στην ακραία εικόνα της εποχής, οι Satyricon αποφάσισαν με το “The Shadowthrone” να δώσουν προτεραιότητα στη δομή και το όραμά τους.
Πίσω στο 1994, το κλίμα στο Όσλο ήταν γεμάτο ένταση και το περιβάλλον έμοιαζε να βράζει από δημιουργικότητα αλλά και από διαφόρων ειδών ακρότητες. Εκείνη ακριβώς την περίοδο, το συγκρότημα βρήκε τα πατήματά του μέσα από την ένωση δύο βασικών πυλώνων, του Satyr και του Frost. «Όταν μπήκα στο σχήμα, δεν ήμουν καν σίγουρος αν ήθελα να παίξω τύμπανα γενικότερα, αλλά ήθελα να νιώσω αυτήν την ενέργεια» είχε δηλώσει ο Frost για εκείνες τις πρώτες μέρες. Η χημεία μεταξύ τους αποδείχθηκε καταλυτική, καθώς βρήκαν τον τρόπο να αντλήσουν έμπνευση από το χάος της εποχής χωρίς να αφήσουν να τους καταπιεί. Αυτή η σταθερότητα τους επέτρεψε να κλειστούν στα Waterfall Studios και να δουλέψουν με χαρακτηριστική προσήλωση.
Εκτός από το καλλιτεχνικό κομμάτι, η επιχειρηματική οπτική έπαιξε τεράστιο ρόλο στην εξέλιξη του συγκροτήματος. Ο Satyr είχε ήδη στήσει τη δική του εταιρεία, την Moonfog Productions, η οποία ξεκίνησε δειλά ως μια μικρή διανομή για μπλουζάκια και demo. Αυτή η κίνηση εξασφάλισε στο σχήμα τον απαραίτητο έλεγχο του υλικού του. Η συμφωνία με την Tatra Records έδωσε στη Moonfog την ώθηση που χρειαζόταν, μετατρέποντάς την σε ένα δυνατό όχημα για τις κυκλοφορίες της μπάντας. Αυτό το επίπεδο οργάνωσης έδειξε από νωρίς ότι δεν είχαμε να κάνουμε με ερασιτέχνες που απλώς έκαναν φασαρία σε κάποιο γκαράζ.
The Shadowthrone: Ποια είναι η ιστορία πίσω από τον δίσκο;
Σε αυτό το δεύτερο βήμα, οι Satyricon ενισχύθηκαν με την παρουσία του Samoth από τους Emperor στο μπάσο, ενώ στα πλήκτρα βοήθησε ο Steinar Sverd Johnsen των Arcturus. Ο ίδιος ο Satyr ξεκαθάρισε τις ισορροπίες λέγοντας: «Γράφω τις συνθέσεις μας, το concept και τους στίχους, αλλά τι θα έκανα χωρίς έναν ντράμερ σαν τον Frost; Η στάση του μου ταιριάζει και γι’ αυτό τον επέλεξα». Η συνεργασία αυτών των μουσικών δημιούργησε ένα συμπαγές άλμπουμ που πάντρεψε την επιθετικότητα με μια επική αισθητική. Ο δίσκος άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά, χτίζοντας μια γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το μεγαλεπήβολο μέλλον της μπάντας.
Μια τεράστια αλλαγή σε σχέση με το “Dark Medieval Times” εντοπίζεται με την πρώτη “ματιά” στην παραγωγή. Ο πρώτος δίσκος είχε μια χύμα ποιότητα, με τις κιθάρες να χάνονται συχνά μέσα σε έναν θόρυβο. Αντίθετα, το “The Shadowthrone” παρουσίασε έναν αξιοσημείωτα πιο καθαρό ήχο, πηγαίνοντας κόντρα στη μόδα της εποχής που απαιτούσε τα πάντα να ακούγονται σαν να γράφτηκαν σε υπόγειο. Ο Frost έκανε άλματα στην τεχνική του, βάζοντας στην άκρη τα μονότονα χτυπήματα και εισάγοντας ενδιαφέρουσες ρυθμικές εναλλαγές που έδωσαν πνοή στα κομμάτια. Αυτή η αναβαθμισμένη ηχητική εικόνα βοήθησε τις συνθέσεις να αναπνεύσουν και να αναδείξουν τις λεπτομέρειές τους.
Τα στοιχεία της σκανδιναβικής παράδοσης παρέμειναν βασικό συστατικό, ωστόσο η προσέγγιση έγινε πολύ πιο στοχευμένη. Αντί για σκόρπιες ακουστικές κιθάρες, η μπάντα επέλεξε να ενσωματώσει χορωδιακά μέρη και επιβλητικά συνθεσάιζερ που έδιναν βάθος χωρίς να κλέβουν την παράσταση.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το “Vikingland“, όπου τα φωνητικά του Satyr φέρνουν στο μυαλό κάτι αρχαίο και απειλητικό. Οι παραδοσιακές μελωδίες σταμάτησαν να λειτουργούν ως απλά διαλείμματα και ενσωματώθηκαν οργανικά στον κορμό των τραγουδιών, δίνοντας ουσία στην ατμόσφαιρα. Έτσι, η νορβηγική ταυτότητα του συγκροτήματος βρήκε έναν νέο, πιο ώριμο τρόπο έκφρασης.
Satyricon: Πώς διαμόρφωσαν τον ήχο του black metal με “The Shadowthrone”;
Μέσα από αυτές τις συνθέσεις μπήκαν τα θεμέλια για τον ρυθμικό, σχεδόν συναυλιακό χαρακτήρα που χαρακτήρισε τη μπάντα τα επόμενα χρόνια. Κομμάτια όπως το “Dominions Of Satyricon” έδειξαν ότι δεν χρειάζεται να παίζεις απαραίτητα γρήγορα σε όλη τη διάρκεια για να κρατήσεις τον ακροατή σε εγρήγορση. Εκεί βλέπουμε τη λογική μιας μίνι όπερας να ξεδιπλώνεται, με τα τύμπανα να δίνουν τον βηματισμό σαν ένας αργός, σταθερός στρατός που πλησιάζει. Αυτή η έμφαση στον μεσαίο ρυθμό και το groove αποτέλεσε τη μαγιά για τον χαρακτηριστικό ήχο που έκανε το σχήμα να ξεχωρίσει από τον ανταγωνισμό. Η μουσική άρχισε να αποκτά σώμα και να στηρίζεται περισσότερο στο χτίσιμο της έντασης.
Αυτή η διαφοροποίηση δεν προέκυψε τυχαία, αλλά πήγαζε από μια συγκεκριμένη νοοτροπία που είχαν τα μέλη της μπάντας. Οι δύο βασικοί πυρήνες του σχήματος αντιμετώπιζαν τη δουλειά τους με τεράστια σοβαρότητα. Ο Satyr είχε περιγράψει ξεκάθαρα τη φιλοσοφία τους το 1994, σημειώνοντας: «Η μουσική μας είναι ελίτ και χρησιμοποιούμε τους πόρους μας με τον τρόπο που πρέπει. Είμαστε επίσης πολεμιστές της αληθινής ορδής του δάσους». Η απόφαση να μείνουν μακριά από τα φθηνά κόλπα εντυπωσιασμού και να ρίξουν όλο το βάρος τους στη σύνθεση, τους προσέδωσε το κύρος που διατηρούν μέχρι σήμερα.
Κάνοντας έναν απολογισμό της πορείας τους, γίνεται κατανοητό γιατί αυτός ο δίσκος θεωρείται ο μεγάλος συνδετικός κρίκος της δισκογραφίας τους. Παίρνει τις εφηβικές ιδέες του ντεμπούτου και τους δίνει σχήμα, χρώμα και δομή, προετοιμάζοντας το έδαφος για το αριστούργημα του “Nemesis Divina” που ακολούθησε λίγο αργότερα. Παρόλα αυτά, διαθέτει μια δική του, αυθύπαρκτη αξία που δεν επιτρέπει να τον δούμε απλώς ως ένα σκαλοπάτι. Κατάφερε να βρει τη χρυσή τομή ανάμεσα στην πρωτόγονη ενέργεια και στην επαγγελματική αρτιότητα ενός σχήματος που ήξερε ακριβώς πού ήθελε να φτάσει. Γι’ αυτόν τον λόγο, αρκετοί τον θεωρούν ακόμα και σήμερα το πιο ολοκληρωμένο τους έργο.
Γιατί άλλαξαν το εξώφυλλο του άλμπουμ;
Σήμερα, η αξία αυτού του υλικού παραμένει αδιαπραγμάτευτη, γεγονός που οδήγησε στις πρόσφατες επανεκδόσεις του. Ο Satyr ανέλαβε προσωπικά το remastering, καθώς οι παλιές αυθεντικές ηχογραφήσεις δεν ήταν σε ιδανική κατάσταση για να γίνει ένα πλήρες remix. Ο στόχος δεν ήταν να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας της εποχής, αλλά να δοθεί μια απαραίτητη ηχητική ανάσα στα κομμάτια. Ο Frost σχολίασε σχετικά με το αποτέλεσμα: «Υπάρχει περισσότερος τόνος σε αυτά τα άλμπουμ τώρα, κάτι που τα κάνει να ακούγονται πιο αναλογικά και φυσικά». Οι μικρές αλλά ουσιαστικές παρεμβάσεις στον ήχο κατάφεραν να αναδείξουν συχνότητες που ήταν θαμμένες στο αρχικό υλικό.
Ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο που έκλεισε με αυτές τις επανεκδόσεις αφορούσε την οπτική παρουσίαση του δίσκου. Ήταν γνωστό ότι ο Satyr δεν ένιωθε ποτέ ικανοποιημένος με το αρχικό εξώφυλλο, θεωρώντας το υπερβολικά ασαφές και χωρίς ξεκάθαρο στίγμα. Η μπάντα ήθελε εξ αρχής να έχει μια πολύ συγκεκριμένη εικόνα που θα έχτιζε την ταυτότητά της, αλλά οι συνθήκες του 1994 δεν τους το επέτρεψαν. Η απόφαση να αλλάξει το εικαστικό κομμάτι έδωσε επιτέλους στο άλμπουμ την εμφάνιση που ταίριαζε στο αρχικό όραμα των δημιουργών του.
Κλείνοντας, γίνεται σαφές ότι μιλάμε για μια δουλειά που άντεξε τη δοκιμασία του χρόνου. Δεν έχει σημασία αν έχουν περάσει δεκαετίες από τη στιγμή που πρωτοβγήκε στα ράφια των δισκοπωλείων. Η συνθετική του ευφυΐα και η παγωμένη του ατμόσφαιρα συνεχίζουν να λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για όσους αναζητούν την ουσία αυτού του κύματος. Τελικά, αυτό γίνεται σαφές είναι πως όταν η αυθεντικότητα συναντά την ξεκάθαρη κατεύθυνση, το αποτέλεσμα δεν παλιώνει ποτέ, αλλά μετατρέπεται σε έναν μόνιμο οδηγό για τις επόμενες γενιές. Αρκεί μόνο το πάτημα του play για να μεταφερθείς κατευθείαν στα χιονισμένα, σκοτεινά δάση του βορρά, χωρίς ίχνος νοσταλγικής υπερβολής.
