Για να αντιληφθούμε πλήρως γιατί ο Alex Turner είναι σημαντικός, πρέπει να απομακρυνθούμε λίγο από τον μύθο που συχνά περιβάλλει τους frontmen πετυχημένων μπαντών και να εστιάσουμε στην παραγωγή, τις αποφάσεις και τον αντίκτυπο. Ο Turner, ασχέτως αν αρέσει σε κάποιον ή όχι, δεν είναι σημαντικός επειδή ταιριάζει με τη ρομαντική εικόνα του βασανισμένου τραγουδοποιού, ούτε επειδή έγινε διάσημος σε νεαρή ηλικία. Είναι σημαντικός επειδή, για πάνω από δύο δεκαετίες, έχει επαναπροσδιορίσει επανειλημμένα τον ήχο στον οποίο κινείται, τα θέματα και την καλλιτεχνική ελευθερία ενός mainstream rock συνθέτη, χωρίς να ρίχνει νερό στο κρασί του.
Ο Turner εμφανίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 2000 ως η φωνή μιας πολύ συγκεκριμένης εποχής. Με τους Arctic Monkeys, αποτύπωσε την καθημερινή βρετανική ζωή με μια λεπτομέρεια που φαινόταν ασυνήθιστα έντονη για ένα ντεμπούτο. Η πρώιμη επιτυχία της μπάντας δεν οφειλόταν μόνο στην ταχύτητα, τις κιθάρες ή τον συγχρονισμό, αλλά και στη γλώσσα. Ο Turner έγραψε στίχους που ακούγονταν σαν να μιλούσε και όχι σαν να τραγουδούσε, βασισμένους σε τοπικές παρατηρήσεις και κοινωνικές τριβές. Αυτό και μόνο τον ξεχώριζε από τους περισσότερους συγχρόνους του, πολλοί από τους οποίους βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό στην αφαίρεση ή δανείζονταν στοιχεία από την αμερικανική κουλτούρα.
Αυτό που διαφοροποιεί τον Alex Turner από άλλους «επιτυχημένους» τραγουδοποιούς της εποχής του είναι ότι αρνήθηκε να παραμείνει σε αυτό το μονοπάτι. Αντί να τελειοποιεί την ίδια προοπτική άλμπουμ μετά το άλμπουμ, την αποσυναρμολόγησε. Καθώς οι Arctic Monkeys εξελίσσονταν, κάθε δίσκος επανατοποθετούσε την ταυτότητα της μπάντας. Η αλλαγή δεν ήταν επιφανειακή. Επηρέασε τη δομή των τραγουδιών, τον ρυθμό, τα θέματα και ακόμη και την ερμηνεία των φωνητικών. Ο Turner σταδιακά απομακρύνθηκε από τη γρήγορη αφήγηση προς μια πιο χαλαρή και ρυθμική προσέγγιση, και όλο λιγότερο ενδιαφερόμενη για «ατάκες».
Αυτή η εξέλιξη έγινε ιδιαίτερα εμφανής όταν άρχισε να αντιμετωπίζει τη φωνή του ως όργανο και όχι ως μέσο για τους στίχους. Τα πρώτα τραγούδια του Alex Turner βασίζονταν στην πυκνότητα, ενώ τα μεταγενέστερα στον χώρο. Αυτή η απόφαση από μόνη της αναδιαμόρφωσε τον ήχο των Arctic Monkeys στη δεκαετία του 2010 και συνέβαλε στην προώθηση της σκηνής τους σε μια πιο σκόπιμη κατεύθυνση, την ίδια εποχή που πολλά συγκροτήματα είχαν κολλήσει στην αναζήτηση της άμεσης επιτυχίας.
Η παράλληλη δουλειά του με τους The Last Shadow Puppets υπογράμμισε περαιτέρω το εύρος του. Αυτό το πρότζεκτ επέτρεψε στον Turner να εξερευνήσει την ενορχήστρωση, το μελόδραμα και τις κλασικές ποπ δομές χωρίς να φιλτράρει αυτές τις ιδέες μέσα από τις προσδοκίες που συνδέονται με τους Arctic Monkeys. Το σημαντικό είναι ότι δεν το αντιμετώπισε ως καινοτομία ή στυλιστική άσκηση. Η σύνθεση παρέμεινε πειθαρχημένη, ελεγχόμενη και δομικά ακριβής. Αυτό έδειξε ότι η σύνθεση των τραγουδιών του δεν εξαρτάται από μία μόνο αισθητική ή από τη δυναμική μίας μπάντας.
Ένας άλλος λόγος για τον οποίο ο Alex Turner ξεχωρίζει είναι η σχέση του με τις επιρροές. Τις απορροφά οργανικά, χωρίς να τις κοπιάρει. Το desert rock, το lounge pop, οι ψυχεδελικές υφές και ο κινηματογραφικός σχεδιασμός ήχου μπήκαν όλα στο «λεξιλόγιό» του με την πάροδο του χρόνου, αλλά κανένα από αυτά δεν αντικατέστησε την ταυτότητά του. Αντίθετα, ενσωματώθηκαν σε αυτήν. Αυτή η ικανότητα να ενσωματώνει επιρροές διατηρώντας παράλληλα μια έναν αναγνωρίσιμο ήχο είναι σπάνια, ειδικά σε καλλιτέχνες που πέτυχαν σχετικά νωρίς.
Η σημασία του Turner έγκειται επίσης στην αντίστασή του στην επανάληψη. Πολλοί καλλιτέχνες που κάνουν το ντεμπούτο τους σε νεαρή ηλικία παγιδεύονται από τα πρώιμα έργα τους, αναγκασμένοι είτε να προσπαθούν να τα αναπαράξουν είτε να τα απορρίψουν δημοσίως. Ο Turner επέλεξε έναν τρίτο δρόμο: συμφιλιώθηκε με την εξέλιξη. Αυτό είναι εμφανές στον τρόπο με τον οποίο οι Arctic Monkeys προσεγγίζουν τις ζωντανές τους εμφανίσεις, αναδιαμορφώνοντας συχνά τις ενορχηστρώσεις ή παραμερίζοντας τραγούδια που δεν ταιριάζουν πλέον με τη δημιουργική πορεία της μπάντας. Αυτή η απόφαση έχει μπορεί να απογοητεύει ορισμένους, αλλά ενισχύει τη μακροπρόθεσμη αξιοπιστία του Alex Turner ως καλλιτέχνη που δίνει προτεραιότητα στη συνοχή έναντι των αντανακλαστικών του να ευχαριστήσει το κοινό.
Από καθαρά τεχνική άποψη, η σιχουργική ικανότητα του Turner, θα μπορούσαμε να πούμε ότι έχει γίνει πιο οικονομική με την πάροδο του χρόνου. Οι μεταγενέστεροι στίχοι του συχνά φαίνονται να μην ενδιαφέορνται ιδιαίτερα για την αναγνωρισιμότητα και να ρέπουν περισσότερο προς τη διάθεση, τους συνειρμούς και τον τόνο. Αυτή η αλλαγή είναι πολύ πιο γενναία από όσο μπορεί κάποιος να την εκλαμβάνει. Άλμπουμ όπως το “AM” «άνοιξαν» εμβέλεια της μπάντας, αλλά οι μεταγενέστεροι δίσκοι αμφισβήτησαν σκόπιμα αυτή την εμβέλεια, δοκιμάζοντας πόσο μακριά θα τον ακολουθούσε το mainstream κοινό.
Είναι σημαντικό ότι ο Turner τα έχει κάνει όλα αυτά χωρίς να χάνει την αστερόσκονη που τον λούζει από την πρώτη μέρα. Οι Arctic Monkeys παραμένουν μια μπάντα πρώτης γραμμής και οι δημιουργικές του αλλαγές γίνονται μπροστά στα μάτια του κοινού. Αυτή η ισορροπία – μεταξύ πειραματισμού και ορατότητας – είναι ένα από τα μεγαλύτερά του επιτεύγματα. Έχει αποδείξει ότι η καλλιτεχνική εξέλιξη δεν απαιτεί εμπορική εξαφάνιση, μία εξίσωση που λίγοι σύγχρονοι ροκ μουσικοί έχουν καταφέρει να λύσουν.
Υπάρχει επίσης μία πειθαρχία στη σιωπή του. Ο Turner δεν είναι πανταχού παρών στα μέσα ενημέρωσης, ούτε εξηγεί υπερβολικά το έργο του. Αυτή η στάση μεταφέρει την έμφαση στο ίδιο το υλικό, επιτρέποντας στα άλμπουμ να αξιολογούνται με βάση τα δικά τους κριτήρια και όχι μέσω μιας αφηγηματικής πλαισίωσης.
Τελικά, η σημασία του Alex Turner δεν συνδέεται με ένα μόνο άλμπουμ, μια εποχή ή ένα τραγούδι. Βρίσκεται στη συνέχεια. Έχει διατηρήσει μια καριέρα που χαρακτηρίζεται από κίνηση και όχι από επανάληψη, από περιέργεια και όχι από ασφάλεια. Έχει αναδιαμορφώσει τη μπάντα του πολλές φορές χωρίς να τη διαλύσει, έχει επεκτείνει το λεξιλόγιό του χωρίς να χάσει την ταυτότητά του και έχει διαχειριστεί τη δημοτικότητά του χωρίς να αφήσει αυτή να καθορίσει τις δημιουργικές του αποφάσεις. Αυτός ο συνδυασμός, μακροβιότητα, προσαρμοστικότητα και δημιουργικότητα, είναι που τοποθετεί τον Alex Turner μεταξύ των πιο σημαντικών μουσικών της γενιάς του. Όχι επειδή εκπροσωπεί μια σκηνή, αλλά επειδή ξεπέρασε κάθε σκηνή που προσπάθησε να τον διεκδικήσει.