«Taste me, you will see, more is all you need…» Η φράση αυτή δεν ανήκει σε κάποιον θρύλο του παρελθόντος, αλλά στους Metallica, και στις 3 Μαρτίου 1986 μετατράπηκε από έναν απλό στίχο σε ιστορική πραγματικότητα. Εκείνη τη μέρα, τα δισκοπωλεία σε όλο τον κόσμο βίωσαν στιγμές που θύμιζαν περισσότερο συναυλία παρά την απλή κυκλοφορία ενός άλμπουμ. Εκατοντάδες οπαδοί περίμεναν υπομονετικά έξω από τα καταστήματα δίσκων, με την προσμονή να ξεχειλίζει στα πρόσωπά τους. Ο λόγος; Το “Master of Puppets”, ο τρίτος δίσκος των Metallica.
3 Μαρτίου 1986: Η παγκόσμια φρενίτιδα για τους Metallica
Ο Mike Shannon, ιδιοκτήτης ενός δισκοπωλείου στο Λονδίνο, είχε λάβει ειδοποίηση από τη Music For Nations, τη βρετανική δισκογραφική των Metallica, πως η ζήτηση για αυτόν τον δίσκο θα ήταν μοναδική. Παρόλα αυτά, δεν φανταζόταν τέτοια κοσμοσυρροή. Το Σαββατοκύριακο πριν από την πρεμιέρα, το προσωπικό είχε προετοιμάσει 1.000 αντίτυπα, μαζί με τις αποδείξεις, για να κερδίσει χρόνο.
Μέχρι το μεσημέρι, τα ράφια είχαν αδειάσει. Ο κόσμος κατέκλυσε το υπόγειο κατάστημα, αφήνοντας τσαλακωμένα χαρτονομίσματα στο ταμείο και αρπάζοντας το δικό τους κομμάτι από αυτό που χαρακτηρίστηκε ως «πάνω από 50 λεπτά metal τελειότητας».
Παρατηρώντας τη φρενίτιδα να εκτυλίσσεται μπροστά του, ο Martin Hooker, διευθυντής της Music For Nations, έμεινε άφωνος. Ο Kirk Hammett αργότερα ανακάλεσε εκείνη τη στιγμή, λέγοντας πως ήδη από τη φάση της σύνθεσης ένιωθαν ότι το “Master of Puppets” ήταν κάτι ξεχωριστό.
«Μπορούσαμε να το νιώσουμε. Υπήρχε μια μοναδική ενέργεια στο δωμάτιο όταν δουλεύαμε αυτά τα τραγούδια, σαν να είχαμε βρει κάτι που θα άλλαζε τα πάντα», είπε. «Απλά πουλάγαμε χιλιάδες αντίτυπα όλη μέρα», θυμήθηκε. «Κοιτούσα τα νούμερα και το σαγόνι μου άγγιζε το πάτωμα. Ήταν απίστευτο».
Ίσως σήμερα όλα αυτά να μοιάζουν αυτονόητα για τους Metallica, όμως τότε ήταν ένα συγκρότημα που, αν και είχε καταξιωθεί στην Αμερική, στην Ευρώπη παρέμενε underground. Ο Marty Friedman αργότερα αναφέρθηκε σε αυτό, λέγοντας: «Ήμουν οπαδός των Metallica από τη στιγμή που άκουσε το πρώτο τους demo. Όμως, όταν βγήκε το “Master of Puppets”, κατάλαβα ότι το metal μπορούσε να φτάσει στη “μεγάλη κατηγορία”. Μπορεί να μπει στο mainstream, χωρίς να χάσει τον underground χαρακτήρα του. Γεφύρωσε αυτό το χάσμα και απέδειξε πως η heavy μουσική δεν χρειάζεται να μειώσει την έντασή της για να προσεγγίσει περισσότερο κόσμο».
3132 Carlson Boulevard: Η γέννηση των riff στο γκαράζ
Παρά τα αποτελέσματά του, η γέννηση του “Master of Puppets” ξεκίνησε σε ένα από τα πιο ταπεινά σημεία: το γκαράζ του 3132 Carlson Boulevard. Ένας μικρός, γεμάτος μπύρες, χώρος δοκιμών, που μετατράπηκε στο σημείο μηδέν για μερικά από τα πιο εμβληματικά riff που γράφτηκαν ποτέ. Εκεί, οι Metallica –James Hetfield, Lars Ulrich, Kirk Hammett και Cliff Burton- εργάστηκαν πάνω σε έναν δίσκο που θα άλλαζε ριζικά τη μουσική. Ζούσαν και ανέπνεαν μέσα σε αυτό το γκαράζ, πειραματιζόμενοι με μια σχολαστικότητα που πλησίαζε την εμμονή.
Το συγκρότημα είχε έναν ξεκάθαρο στόχο: να ξεπεράσει το “Ride the Lightning” σε κάθε επίπεδο. Επιθυμούσαν να το κάνουν πιο βαρύ και πιο γρήγορο, τελειοποιώντας ταυτόχρονα τη συνθετική τους δεινότητα. Τα τραγούδια έγιναν μεγαλύτερα, στιβαρά και πιο σκοτεινά, αγγίζοντας θέματα όπως ο εθισμός, ο πόλεμος και η τυφλή πίστη.
Ο James Hetfield το είχε εξηγήσει χαρακτηριστικά: «Το “Master of Puppets” ασχολείται λίγο-πολύ με τα ναρκωτικά. Πώς τα πράγματα αλλάζουν, και αντί να ελέγχεις εσύ τι παίρνεις και τι κάνεις, είναι τα ναρκωτικά που σε ελέγχουν». Τα λόγια του συμπύκνωσαν τον πυρήνα του δίσκου, που περιστρεφόταν γύρω από τη χειραγώγηση, κάνοντας το μήνυμα του “Master of Puppets” τόσο ισχυρό όσο και η μουσική του.
Όταν μπήκαν στα Sweet Silence Studios στην Κοπεγχάγη, τον Αύγουστο του 1985, με τον παραγωγό Flemming Rasmussen, το όραμά τους είχε ήδη πάρει την τελική του μορφή. Οι ηχογραφήσεις ήταν εξαντλητικές και διήρκεσαν τέσσερις μήνες. Ο Lars Ulrich επέμενε σε αμέτρητες λήψεις για τα τύμπανα, ενώ το χέρι του Hetfield από το ασταμάτητο downpicking δοκιμάστηκε στα άκρα. Έφτασε σε σημείο να το παγώνει κάθε βράδυ, ώστε να αντέχει την επόμενη μέρα, απόδειξη της σωματικής καταπόνησης από το παίξιμό του.
Το στιβαρό δεξί του χέρι επηρέασε αμέτρητους metal κιθαρίστες, ανάμεσά τους και τον Adam Dutkiewicz των Killswitch Engage. Ο ίδιος μάλιστα είχε αναφέρει κάποτε ότι η τεχνική του Hetfield ήταν «ένας από τους καλύτερους ήχους σε ολόκληρο τον γ@μημένο κόσμο». Παράλληλα, τα σόλο του Kirk Hammett λειτουργούσαν ως «θανατηφόρα όπλα», έτοιμα να απογειώσουν την ένταση του δίσκου.
Αργότερα, ο Ulrich αναφέρθηκε στη νοοτροπία τους κατά τη διάρκεια της δημιουργίας του δίσκου. «Θα ήθελα να πω ότι υπήρχε κάτι μαγικό στην ατμόσφαιρα εκείνο το καλοκαίρι, αλλά η αλήθεια είναι πως νιώθαμε απλά τεράστια σιγουριά. Γνωρίζαμε ότι είχαμε βρει κάτι σπουδαίο και πιέσαμε τους εαυτούς μας περισσότερο από κάθε άλλη φορά».
Ο Rasmussen είχε ήδη διαπιστώσει τις ικανότητες των Metallica στο “Ride the Lightning”, αλλά αυτή τη φορά ακόμη και εκείνος εντυπωσιάστηκε από την ένταση της προσέγγισής τους. «Είχαν αυτή τη νεανική αυτοπεποίθηση του “είμαστε καλύτεροι από οποιονδήποτε άλλον στον κόσμο” και ήθελαν απλά να τα σαρώσουν όλα», είπε χαρακτηριστικά.
Η σφραγίδα του Cliff Burton στον ήχο των Metallica
Η επιρροή του δεν περιορίστηκε αποκλειστικά στη μουσική. Διαμόρφωσε το ήθος, την αισθητική και τη στάση του συγκροτήματος, ενισχύοντας ένα επαναστατικό πνεύμα που αμφισβητούσε τους κανόνες του heavy metal. Η «υπαίτια» μορφή για αυτό ξεχώριζε από το τζιν καμπάνα μέχρι τον τρόπο σκέψης του.
Ξεχώριζε επίσης για τα ακούσματά του που ξεκινούσαν από την κλασική μουσική και έφταναν μέχρι τους R.E.M.. Ο λόγος για τον Burton ο οποίος έδειξε στους Metallica ότι δεν χρειάζεται να εγκλωβίζονται στα στερεότυπα του είδους. Τους ώθησε να αγκαλιάσουν τη μελωδία και να χαράξουν τη δική τους πορεία, αντί να ακολουθήσουν τις προσδοκίες του χώρου.
Η προσέγγιση του στη σύνθεση, σε συνδυασμό με την αγάπη του για περίπλοκες μελωδίες, ώθησε τους Metallica να διευρύνουν τον ήχο τους με τρόπους που καμία άλλη thrash μπάντα δεν είχε αποτολμήσει. Η παρουσία του στο “Master of Puppets” -ειδικά στο “Orion”, όπου οι μπασογραμμές του αγγίζουν ορχηστρικά επίπεδα- αποκαλύπτει έναν καλλιτέχνη που έβλεπε τη heavy μουσική ως κάτι πολύ περισσότερο από απλή επιθετικότητα. Η κληρονομιά του δεν είναι μόνο οι νότες που έπαιξε, αλλά και η ελευθερία που εμφύσησε στους Metallica.
Ο Derek Engemann των Cattle Decapitation θυμήθηκε την έκπληξη που ένιωσε όταν συνειδητοποίησε ότι ένα από τα σόλο στο “Orion” παιζόταν στο μπάσο και όχι στην κιθάρα. «Αυτό μου τίναξε το μυαλό στον αέρα. Η δουλειά του Cliff στο μπάσο είναι διαχρονική σε αυτόν τον δίσκο», είπε, τονίζοντας πόσο καθοριστικός ήταν ο Burton στην εξέλιξη των Metallica.
Ο ίδιος ο Burton είχε δηλώσει κάποτε: «Το αγαπημένο μου τραγούδι είναι το “Master of Puppets”. Νομίζω ότι είναι το καλύτερο τραγούδι των Metallica μέχρι σήμερα». Η αγάπη του για το άλμπουμ φανέρωνε τη βαθιά προσωπική του επένδυση στη δημιουργία του, κάνοντας τη συμβολή του ακόμα πιο συγκινητική.
Ούτως ή άλλως, αυτός ο δίσκος αποτελεί τον αποχαιρετισμό του Cliff. Στις 27 Σεπτεμβρίου 1986, το λεωφορείο των Metallica εξετράπη της πορείας του στη Σουηδία. Ο Cliff Burton εκτινάχθηκε από την κουκέτα του και καταπλακώθηκε από τα συντρίμμια. Ήταν μόλις 24 ετών. Η απώλειά του συγκλόνισε τα πάντα. Ο Burton ήταν η ψυχή των Metallica. Με πολλούς τρόπους, το “Master of Puppets” λειτούργησε ως το μνημείο του. Ήταν η τελευταία του προσφορά σε ένα είδος που είχε βοηθήσει να επαναπροσδιοριστεί.
Το εξώφυλλο και η αιώνια κληρονομιά του “Master of Puppets”
Ωστόσο, το “Master of Puppets” δεν χάθηκε μέσα στη θλίψη. Η ουσία του αποτυπώθηκε όχι μόνο στη μουσική, αλλά και στην εντυπωσιακή οπτική του ταυτότητα. Το εξώφυλλο, σχεδιασμένο από τον Don Brautigam, παραμένει ένα από τα πιο εμβληματικά στην ιστορία του metal. Ένα απέραντο πεδίο από λευκούς σταυρούς, ο καθένας δεμένος με σχοινιά σε έναν αόρατο μαριονετοπαίχτη, εκτείνεται στο βάθος. Μια εικόνα τόσο σκληρή όσο και ασφυκτική, που συμπυκνώνει απόλυτα το μήνυμα του δίσκου.
Ο James Hetfield συνέλαβε την αρχική ιδέα: μια απεικόνιση του ελέγχου και της χειραγώγησης. Οι σταυροί, που φέρνουν στο μυαλό στρατιωτικά νεκροταφεία, συνδέονται άμεσα με τα “Disposable Heroes” και “Damage, Inc.”. Εκεί, οι στρατιώτες μετατρέπονται σε πιόνια, παγιδευμένοι σε ένα παιχνίδι που κατευθύνουν απρόσωπα κέντρα εξουσίας. Πάνω από το πεδίο των σταυρών, ο βαθύς κόκκινος ουρανός εντείνει το αίσθημα της απειλής, υποδηλώνοντας πως ο κύκλος του ελέγχου παραμένει αέναος.
Ο Brautigam, που είχε φιλοτεχνήσει εξώφυλλα βιβλίων για τον Stephen King, ολοκλήρωσε το έργο σε μόλις τρεις ημέρες. Επιστράτευσε τεχνικές αερογράφου και ακρυλικά χρώματα για να αποδώσει το απόκοσμο βάθος που ταίριαζε απόλυτα στον δίσκο. Το τελικό αποτέλεσμα στάθηκε τόσο εμβληματικό όσο και η μουσική του “Master of Puppets”. Μια οπτική προειδοποίηση και παράλληλα ένα κάλεσμα για να βουτήξεις στο περιεχόμενό του.
Με την πάροδο των ετών, αντί να ατονήσει, το “Master of Puppets” γιγαντώθηκε. Κατέστη σημείο αναφοράς στην ιστορία του metal, ξεπερνώντας κατά πολύ την εποχή του. Δεν διέθετε μουσικά βίντεο. Δεν είχε ραδιοφωνικά singles. Κανέναν συμβιβασμό. Κι όμως, έφτασε σε εκατομμύρια χέρια. Όχι εξαιτίας επιθετικής προώθησης, αλλά επειδή το κοινό το είχε ανάγκη. Από στόμα σε στόμα, βρήκε την πορεία του σε κάθε γωνιά.
Η κληρονομιά του “Master of Puppets” παραμένει αδιαμφισβήτητη. Μόνο το 2015 πούλησε 202.000 αντίτυπα — 29 χρόνια μετά την αρχική του κυκλοφορία. Το 2022 βίωσε μια νέα αναγέννηση, όταν το Stranger Things το σύστησε σε μια ολόκληρη γενιά, στέλνοντάς το ξανά στα charts. Αλλά ακόμη και πριν από αυτά, ο δίσκος ήταν αθάνατος. Οι Metallica προχώρησαν, όμως το “Master of Puppets” έμεινε εδώ. Ποτέ δεν πάλιωσε, ποτέ δεν έχασε την ορμή του.
Ο Mike Portnoy, αναφερόμενος στην κληρονομιά των Metallica και τη διασκευή του δίσκου από τους Dream Theater, υπογράμμισε το πόσο σημαντικός παραμένει. Τον χαρακτήρισε σημείο αναφοράς για κάθε metalhead, έναν δίσκο που σε αιχμαλωτίζει και δεν σε αφήνει ποτέ.
The puppeteer still pulls the strings. And we still obey.
Artist: Sober On Tuxedos
Album: Good Intentions
Label: Heaven Music
Release Date: 11/12/2020
Genre: Nu Metal, Metalcore
Artist: Metallica
Album: Master of Puppets
Label: Elektra
Release Date: 03/03/1986
Genre: Thrash Metal
1. Battery
2. Master of Puppets
3. The Thing That Should Not Be
4. Welcome Home (Sanitarium)
5. Disposable Heroes
6. Leper Messiah
7. Orion
8. Damage, Inc.
Producer: Flemming Rasmussen, Metallica
Metallica: James Hetfield (Φωνή, κιθάρα), Kirk Hummett (Κιθάρα), Cliff Burton (Μπάσο), Lars Ulrich (Τύμπανα)
Metallica (OW) | Deezer | Facebook | Instagram | Live Metallica | Spotify | TikTok | Twitter | YouTube
