Με μία ματιά...
Μια φαινομενικά ξέγνοιαστη έξοδος κρύβει θανάσιμους κινδύνους αν επιλέξεις την ακατάλληλη μελωδία. Ένας παγκόσμιος μουσικός ύμνος έσπειρε τον πανικό στα ασιατικά καραόκε, γράφοντας μια αιματοβαμμένη ιστορία.
- Η μονοπώληση του εξοπλισμού αποτελεί μια τεράστια παραβίαση των αυστηρών άγραφων νόμων της νύχτας.
- Πολλά τοπικά μαγαζιά αφαίρεσαν οριστικά τη συγκεκριμένη επιτυχία από τα μηχανήματά τους λόγω πανικού.
- Ένας νεαρός θαμώνας δολοφονήθηκε εν ψυχρώ από φύλακα μαγαζιού αποκλειστικά εξαιτίας μιας κακής ερμηνείας.
Όταν οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται το καραόκε, φαντάζονται μια βραδιά γεμάτη γέλιο, φωνές και μπόλικες ντροπιαστικές στιγμές. Στις Φιλιππίνες, μια χώρα με τεράστια παράδοση σε αυτό, το να τραγουδάς το “My Way” του Frank Sinatra παίρνει συχνά μια σκοτεινή και θανατηφόρα τροπή. Από το 2002 έως το 2012, η χώρα βίωσε μια σειρά βίαιων περιστατικών που συνδέονται άμεσα με το συγκεκριμένο κομμάτι. Το φαινόμενο αυτό έμεινε στην ιστορία ως “My Way Killings”.
Το “My Way” είναι ένα από τα πιο εμβληματικά κομμάτια του Frank Sinatra, περνώντας το μήνυμα να ζούμε τη ζωή με τους δικούς μας όρους. Αυτό ακριβώς το συναίσθημα στα καραόκε μπαρ των Φιλιππίνων έχει προκαλέσει θανατηφόρες συνέπειες. Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων παραμένει ασαφής, με τις αναφορές να κάνουν λόγο για τουλάχιστον 12 νεκρούς μέσα σε μια δεκαετία. Ο λόγος ήταν πάντα οι διαφορές γύρω από τις εκτελέσεις του “My Way” στα τοπικά μαγαζιά.
Η βία πίσω από το τραγούδι άρχισε να παίρνει διαστάσεις το 2007, όταν ο 29χρονος Romy Baligula πυροβολήθηκε σε ένα καραόκε μπαρ στο San Mateo του Rizal. Ο Romy τραγουδούσε το “My Way” εντελώς φάλτσα. Σύμφωνα με τους αυτόπτες μάρτυρες, ο πορτιέρης του μαγαζιού το εξέλαβε ως προσωπική προσβολή και τον πυροβόλησε χωρίς κανένα δισταγμό. Το σοκαριστικό αυτό περιστατικό δεν ήταν το πρώτο στη λίστα. Ήταν απλώς η αφορμή για να στραφεί η προσοχή σε μια σειρά δολοφονιών που βρίσκονταν ήδη σε εξέλιξη.
Μηχανήματα καραόκε: Γιατί είναι τόσο δημοφιλή στις Φιλιππίνες;
Το videoke, όπως το λένε στις Φιλιππίνες, αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό χόμπι. Η ενασχόληση με το καραόκε είναι πρακτικά το εθνικό τους άθλημα. Ακόμη και στις πιο φτωχές γειτονιές, ο κόσμος μαζεύεται στα μπαρ και τραγουδάει τις αγαπημένες του επιτυχίες μέχρι τα ξημερώματα. Πρόκειται για μια πολύ φτηνή διασκέδαση, αφού κοστίζει γύρω στα 5 πέσος ανά τραγούδι, και τα μηχανήματα υπάρχουν κυριολεκτικά παντού. Σε ορισμένες επαρχίες, τα καραόκε μπαρ χτυπούν ως η καρδιά της κοινωνικής ζωής. Όσοι διαθέτουν την οικονομική άνεση, κλείνουν ιδιωτικά δωμάτια για μια πιο premium εμπειρία.
Οι περισσότερες βραδιές κλείνουν συνήθως με γέλια και αστείες ερμηνείες. Κάτω από την επιφάνεια κρύβονται συγκεκριμένοι σιωπηλοί κανόνες. Δεν μπορείς να κρατάς το μικρόφωνο για ώρες, απαγορεύεται να επιλέξεις ένα τραγούδι που μόλις ακούστηκε, και οι παράφωνες εκτελέσεις αποτελούν κόκκινο πανί. Κάθε ένα από αυτά τα τρία λάθη αρκεί για να κλιμακώσει απότομα την ένταση στο μαγαζί.
Ο λόγος που το “My Way” ξεχωρίζει και κατέληξε να γίνει ένα τραγούδι θανάτου στα καραόκε κρύβεται πίσω από διάφορες θεωρίες. Αρκετοί πιστεύουν πως οι στίχοι του κομματιού ξυπνούν αισθήματα αλαζονείας και τυφλής υπερηφάνειας. Το να στέκεσαι στη σκηνή και να τραγουδάς «I did it my way» λειτουργεί ως μια ξεκάθαρα υπεροπτική δήλωση, ικανή να εξοργίσει ένα ήδη μεθυσμένο ακροατήριο. Ο Butch Albarracin, ιδιοκτήτης μιας σχολής φωνητικής στη Μανίλα, εξηγεί πως το μήνυμα του τραγουδιού «προκαλεί συναισθήματα υπερηφάνειας και αλαζονείας στον τραγουδιστή». Ο ερμηνευτής παρουσιάζει τον εαυτό του ως κάποιον ανώτερο, γεγονός που ενοχλεί τρομερά το κοινό.
Ποια άλλα κομμάτια προκαλούν καυγάδες στα μπαρ;
Ειδικοί στην ποπ κουλτούρα, όπως ο Roland Tolentino από το Πανεπιστήμιο των Φιλιππίνων, δίνουν μια διαφορετική εξήγηση για το φαινόμενο. Θεωρούν πως οι δολοφονίες είναι απλώς το φυσικό αποτέλεσμα της τεράστιας δημοτικότητας του “My Way” μέσα σε ένα εξαιρετικά βίαιο περιβάλλον. Το τραγούδι παίζει κυριολεκτικά παντού, αυξάνοντας δραματικά τις πιθανότητες να ακουστεί τη στιγμή που θα ξεσπάσει κάποιος καυγάς.
Πέρα από το νόημα των στίχων, οι Φιλιππίνες αντιμετωπίζουν εδώ και δεκαετίες μια βαθιά ριζωμένη κουλτούρα βίας και επιθετικότητας, η οποία τροφοδοτείται συνεχώς από την κατανάλωση αλκοόλ. Αυτή η τάση για άγριους τσακωμούς γύρω από τα μηχανήματα καραόκε προφανώς δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο “My Way”. Δεκάδες άλλα κομμάτια έχουν γίνει η αφορμή για άγριο ξύλο στα μπαρ, κανένα τους δεν κατάφερε να φτάσει στα μοιραία νούμερα της τεράστιας επιτυχίας του Sinatra.
Η δολοφονία του Romy Baligula το 2007 αποτελεί το πιο διάσημο περιστατικό. Η βία γύρω από το “My Way” στα καραόκε συνεχίστηκε αμείωτη σε όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 2010. Ένα από τα πιο τραγικά σκηνικά εκτυλίχθηκε τον Δεκέμβριο του 2010, στη μέση ενός χριστουγεννιάτικου πάρτι στο Τόντο της Μανίλα. Ο πρόεδρος του τοπικού χωριού και ο οδηγός του έπεσαν νεκροί από πυρά ενόπλων, ακριβώς την ώρα που ο πρόεδρος τραγουδούσε το “My Way” στο μικρόφωνο. Οι αρχές απέδωσαν αρχικά τη διπλή δολοφονία σε πολιτικά κίνητρα, τα τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης τη συνέδεσαν αμέσως με τα διαβόητα “My Way Killings”.
Συμβαίνουν περιστατικά βίας και σε άλλες χώρες;
Ένα ακόμη ανατριχιαστικό περιστατικό καταγράφηκε το 2018, όταν ένας 60χρονος άνδρας δέχτηκε θανάσιμη μαχαιριά από τον γείτονά του στη μέση ενός πάρτι γενεθλίων στη Ζαμποάνγκα ντελ Νόρτε. Ο άγριος καυγάς ξεκίνησε τη στιγμή που το θύμα άρπαξε βίαια το μικρόφωνο από τα χέρια του γείτονα, δευτερόλεπτα πριν ξεκινήσει η μελωδία του “My Way”. Η άγρια συμπλοκή έληξε με τον γείτονα να καρφώνει το μαχαίρι στον ηλικιωμένο άνδρα, αφήνοντας την τελευταία του πνοή λίγες ώρες μετά στο νοσοκομείο.
Βλέποντας τον αριθμό των νεκρών να ανεβαίνει διαρκώς, αρκετά καραόκε μπαρ στις Φιλιππίνες πήραν την απόφαση να διαγράψουν οριστικά το “My Way” από τις λίστες των τραγουδιών τους. Ο έντονος φόβος μιας νέας αιματοχυσίας, μαζί με την αυξανόμενη δεισιδαιμονία των ντόπιων, έκανε τον κόσμο να γυρίσει εντελώς την πλάτη στο συγκεκριμένο κομμάτι. Το να επιλέξει κάποιος να το τραγουδήσει δημόσια σε ένα μπαρ μετατράπηκε σε ένα ρίσκο με τεράστιο κόστος.
Τα διαβόητα “My Way Killings” αποτελούν σίγουρα το πιο τρανταχτό παράδειγμα εγκληματικότητας γύρω από τον συγκεκριμένο θεσμό. Οι Φιλιππίνες δεν αποτελούν την εξαίρεση στον κανόνα. Σε κάθε γωνιά του πλανήτη, οι βραδιές έχουν καταλήξει σε σοβαρούς καυγάδες, μαχαιρώματα και στυγερές δολοφονίες. Στην Ταϊλάνδη, ένας άνδρας εκτέλεσε οκτώ γείτονές του επειδή τραγουδούσαν ξανά και ξανά το “Take Me Home, Country Roads” στο δικό τους πάρτι. Στο Σιάτλ, ένας πελάτης έφαγε άγριο ξύλο απλώς και μόνο επειδή διάλεξε να πει το “Yellow” των Coldplay.
Πώς εξηγούν οι κοινωνιολόγοι τη βία στα καραόκε;
Η πραγματική αιτία πίσω από τις δολοφονίες του “My Way” προκαλεί συνεχείς συζητήσεις. Πολλοί αναλυτές βλέπουν σε αυτά τα εγκλήματα τον καθρέφτη ολόκληρης της κοινωνίας των Φιλιππίνων. Οι υπόλοιποι αντιμετωπίζουν το φαινόμενο ως μια ακραία πολιτισμική ιδιορρυθμία, με το τραγούδι να αποκτά τη δική του σκοτεινή οντότητα και να στέκεται ως ένα βασικό σύμβολο τυφλής υπερηφάνειας και ύβρεως.
Ο δημοσιογράφος Norimitsu Onishi των New York Times σημείωσε σε άρθρο του πως οι δολοφονίες στα καραόκε αποτελούν «το φυσικό υποπροϊόν της κουλτούρας βίας, κατανάλωσης αλκοόλ και ματσισμού της χώρας». Η ανεξέλεγκτη βία που περιστρέφεται γύρω από τη συγκεκριμένη διασκέδαση κάνει την εμφάνισή της σε όλο τον κόσμο. Η άρρηκτη σύνδεση μεταξύ του “My Way” και των κατά συρροή δολοφονιών μετατρέπει την περίπτωση των Φιλιππίνων σε ένα τρομακτικά μοναδικό φαινόμενο. Το στοιχείο αυτό κρατά το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης αμείωτο.
Ο τρόμος γύρω από τις εκτελέσεις του “My Way” το υποβίβασε από ένα λατρεμένο κλασικό κομμάτι σε ένα μεγάλο ταμπού. Στις μέρες μας, οι περισσότεροι Φιλιππινέζοι αποφεύγουν κατηγορηματικά να τραγουδήσουν το συγκεκριμένο κομμάτι μπροστά σε κόσμο. Εκείνο που κάποτε αποτελούσε μια δήλωση ανεξαρτησίας, κατέληξε να θυμίζει έναν σκοτεινό ύμνο κινδύνου. Στέκει ως μια ανατριχιαστική υπενθύμιση πως η βία βρίσκει συχνά τον τρόπο να τρυπώνει στα πιο ανύποπτα μέρη.
Το καραόκε εξακολουθεί να κρατά τα σκήπτρα της διασκέδασης στις Φιλιππίνες, έχοντας διαρκώς από πάνω του τη βαριά σκιά των “My Way Killings”. Οι κάτοικοι βλέπουν το κομμάτι ως την πιο χαρακτηριστική απόδειξη για το πόσο λεπτή είναι η γραμμή ανάμεσα στη διασκέδαση και την πραγματική τραγωδία. Ένας ντόπιος από τη Μανίλα το συνόψισε λέγοντας χαρακτηριστικά πως «μπορεί να χάσεις τη ζωή σου σε ένα μπαρ επειδή απλά διάλεξες το “My Way”». Ένα τόσο μεγάλο ρίσκο δεν αξίζει για κανέναν το πάτημα του κουμπιού Play.
