Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης
Add DEPART on Google ↗Με μία ματιά...
Το "Nevermind" αποτέλεσε ένα πραγματικό πολιτισμικό σοκ. Ο δίσκος σάρωσε την τοξικότητα της εποχής, προσφέροντας καταφύγιο σε μια εύθραυστη γενιά. Με όχημα την ωμή αλήθεια, οι Nirvana έγραψαν ανεξίτηλα την ιστορία της grunge.
- Ο Kurt Cobain λειτούργησε ως Δούρειος Ίππος, περνώντας τα βαθιά, αντικομφορμιστικά μηνύματά του μέσα από ένα εμπορικό αριστούργημα.
- Το ιστορικό αυτό έργο παραμένει μια διαχρονική κιβωτός σωτηρίας που προστατεύει τη μουσική και εμπλουτίζει την τέχνη.
- Ο συγκεκριμένος δίσκος απομάκρυνε τη mainstream ροκ από την ηδονιστική θεματολογία, εισάγοντας την ευαισθησία και τον αντι-σεξισμό.
Πώς ξεκινάς ένα κείμενο για το “Nevermind” των Nirvana; Για την ακρίβεια, το θέμα είναι πώς προσεγγίζεις συνολικά αυτόν τον δίσκο. Μιλάμε για ένα έργο που ήρθε να σαρώσει την τοξικότητα της ροκ κουλτούρας των ’90s από κάθε δυνατό πρίσμα. Αποτελεί έναν δίσκο σταθμό στην ιστορία της μουσικής.
Κατέληξε να μετατραπεί σε ένα θέμα για το οποίο δεν μιλάμε εύκολα εξαιτίας των προφανών λόγων. Το γεγονός ότι στο εξώφυλλο αυτού του album βλέπουμε ένα γυμνό βρέφος μέσα στο νερό προκαλεί αμηχανία. Κανείς δεν περίμενε τις εξελίξεις που θα έφερνε αυτή η επιλογή στην πορεία.
Αυτό το βρέφος αποφάσισε δεκαετίες αργότερα να κινηθεί νομικά σε βάρος των Nirvana και της δισκογραφικής DGC. Οι αρχικές κατηγορίες που βάρυναν τους δημιουργούς του δίσκου αφορούσαν child trafficking. Συγκεκριμένα, ο Spencer Elden, το βρέφος στο εξώφυλλο του “Nevermind”, μήνυσε το estate του Cobain, τον Dave Grohl, τον Krist Novoselic και τη DGC.
Μεταξύ άλλων, ο Elden ανέφερε ρητά στο δικαστήριο το παράπονό του. Δήλωσε χαρακτηριστικά «ο Cobain επέλεξε την εικόνα που δείχνει τον Spencer σα sex worker να αρπάζει ένα χάρτινο δολάριο που κρέμεται από ένα αγκίστρι ψαρέματος, με τα γεννητικά όργανα του μωρού σε κοινή θέα». Η κατηγορία αυτή έριξε βαριά σκιά στην κληρονομιά του δίσκου.
Η δικαστική διαμάχη που ακολούθησε την κυκλοφορία του “Nevermind” ήταν ψυχοφθόρα για κάθε πλευρά. Οι δικηγόροι υπεράσπισης των Nirvana απάντησαν πως ο Elden «επένδυσε τρεις δεκαετίες της ζωής του κερδίζοντας χάρη στη φήμη του ως το Nirvana Baby, χρησιμοποιώντας το artwork αρκετές φορές, έχοντας τον τίτλο του album σε τατουάζ στο στήθος του». Πρόσθεσαν πως το εξώφυλλο του δίσκου «αποπνέει αισθήματα απληστίας και αθωότητας».
Εξώφυλλο “Nevermind”: Γιατί το μωρό έκανε μήνυση στους Nirvana;
Ο δικαστής της υπόθεσης απέρριψε τη μήνυση του Elden αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για μελλοντικές προσφυγές. Ο Elden προχώρησε σε αρκετές προσπάθειες προσφυγής στα δικαστήρια. Τον Σεπτέμβριο του 2022, ο δικαστής ανέφερε ξεκάθαρα πως η μήνυση για τον δίσκο θα έπρεπε να έχει γίνει εντός 10 ετών από την ημέρα ενηλικίωσης του θύματος. Η απόφαση αυτή έδωσε μια νομική ανάσα στους δημιουργούς.
Ο δικαστής απέρριψε το αίτημα και κάθε μελλοντική προσφυγή για το συγκεκριμένο ζήτημα. Η τελευταία ενημέρωση στην υπόθεση έδειξε ότι ο Spencer Elden σκοπεύει να προσφύγει στη Δικαιοσύνη ξανά στο μέλλον. Η υπόθεση του θρυλικού δίσκου προφανώς δεν έχει κλείσει οριστικά.
Η συγκεκριμένη πτυχή του “Nevermind” είναι χωρίς αμφιβολία εξαιρετικά σημαντική. Μιλάμε για τη χρήση της φωτογραφίας ενός γυμνού βρέφους σε έναν παγκόσμιο δίσκο, χωρίς τη συγκατάθεση των γονιών του σύμφωνα με τον Elden. Σίγουρα συνέβη χωρίς τη συγκατάθεση του ίδιου του παιδιού.
Το ερώτημα που θα μείνει για πάντα αναπάντητο είναι το τι θα έλεγε ο Kurt Cobain αν ζούσε. Κρίνοντας από το περιεχόμενο του δίσκου “Nevermind“, μπορούμε με ασφάλεια να πούμε ότι κατά πάσα πιθανότητα θα συμφωνούσε με τον Spencer Elden. Ο δημιουργός είχε μια πολύ ιδιαίτερη ηθική πυξίδα.
Το στοιχείο που έκανε πραγματικά ξεχωριστό τον Kurt Cobain είναι ακριβώς αυτό που κάνει σπουδαίο και μοναδικό το “Nevermind”. Εν μέσω μιας δεκαετίας με την τοξικότητα της ροκ κουλτούρας να ξεχειλίζει, ο Cobain πρόσφερε έναν δίσκο που λειτούργησε ως Δούρειος Ίππος. Κατάφερε να περάσει τα μηνύματά του μέσα από αυτόν τον δίσκο με τρόπο αριστουργηματικό.
Το δώρο αυτό δεν πήγε μόνο στον εαυτό του και στους δύο συνοδοιπόρους του. Απευθύνθηκε άμεσα στη μερίδα του κοινού που δεν συνέδεε τη ροκ μουσική με σωματική και ψυχολογική κακοποίηση. Οι fans βρήκαν στη grunge το δεκανίκι που στήριξε την παιδική και εφηβική τους ευθραυστότητα.
Οι πηγές έμπνευσης για ένα άτομο τόσο πολυσχιδές όσο ο Kurt Cobain ήταν αμέτρητες. Δεν είναι υπερβολή σε κάθε αναφορά του ονόματός του να υπενθυμίζουμε πως η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων γύρω μας παλεύει με την ψυχική νόσο. Αυτή η πραγματικότητα αποτυπώθηκε βαθιά στα κομμάτια του tracklist.
Οι μορφές αλλάζουν, προφανώς μαζί με την ένταση έκφρασής τους. Η κατακλείδα παραμένει πως κάθε αναφορά στον δημιουργό του δίσκου αποτελεί ευκαιρία για να ανοίξει ξανά μια κουβέντα που δεν πρέπει ποτέ να κλείνει. Η σημασία της ψυχικής υγείας πρέπει να βρίσκεται πάντα στο προσκήνιο.
Ποια είναι τα μηνύματα του δίσκου;
Γραμμένος κατά κύριο λόγο από τον ίδιο, ο δίσκος “Nevermind” είναι γνωστός για το τεράστιο φάσμα συναισθημάτων που εκφράζει. Μιλάμε για έναν δίσκο σκοτεινό, χιουμοριστικό και σε ορισμένα σημεία βαθιά ενοχλητικό. Αυτή η ποικιλομορφία τον έκανε να ξεχωρίσει.
Το album περιλαμβάνει σχόλια κατά της άρχουσας τάξης και ισχυρά μηνύματα κατά του σεξισμού. Ακούμε στα κομμάτια του δίσκου έναν έντονο σχολιασμό γύρω από την απογοήτευση, την αποξένωση και τη χαμένη αγάπη. Το τελευταίο κομμάτι προκλήθηκε από τη διαλυμένη σχέση του Cobain με την Tobi Vail των Bikini Kill.
Γιατί όλα αυτά είναι τόσο σημαντικά τελικά; Γιατί κάνουν το “Nevermind” τόσο σπουδαίο; Η απάντηση είναι απλή και θα τη βρεις αν ψάξεις τα συρτάρια της ροκ ιστορίας των ’90s. Ο συγκεκριμένος δίσκος ενεργοποίησε εκ νέου την ευαισθησία στο mainstream rock, αφήνοντας πίσω την ηδονιστική θεματολογία των ναρκωτικών και του σεξ της εποχής. Άλλαξε τους κανόνες του παιχνιδιού.
Ο ίδιος ο Cobain είχε πει πως ο ήχος του δίσκου έχει πινελιές από Pixies, R.E.M., Smithereens και Melvins. Αυτός ο ογκόλιθος της grunge εμπεριέχει τεράστια μουσική διαφορετικότητα, προσφέροντας κορυφαία τραγούδια διαφορετικών ηχοχρωμάτων. Πρόκειται για τραγούδια που έχουν μείνει στην ιστορία ως ύμνοι.
Η κυκλοφορία του δίσκου σπάει κάθε στεγανό που υπήρχε γύρω από τη grunge σκηνή και μετατρέπει το genre σε mainstream μουσικό ιδίωμα. Η τεράστια επιτυχία αυτού του αριστουργήματος υπερτονίζεται στη διάρκεια της δεκαετίας του ’90 συμπαρασύροντας το ντεμπούτο των Pearl Jam, “Ten“, που είχε κυκλοφορήσει έναν μήνα πριν. Η επίδραση ήταν καταλυτική.
Nevermind: Ποια είναι τα πιο γνωστά τραγούδια των Nirvana;
Μιλάμε άλλωστε για το έργο το οποίο ανοίγει με το μακράν πιο δημοφιλές τραγούδι των Nirvana. Το “Smells Like Teen Spirit” δεν είναι απλώς κοπάνημα και αόριστη, χαοτική εφηβική οργή, βάζοντας τον δίσκο κατευθείαν στην αιωνιότητα. Με το καλημέρα, το “Nevermind” αρπάζει την μπάντα και την εκτοξεύει στη στρατόσφαιρα της μουσικής βιομηχανίας.
Ο μουσικός χείμαρρος που ακούει στο όνομα αυτού του album δεν σταμάτησε φυσικά σε κάτι τόσο απλό. Αρπάζοντας τη δάδα από τον πνευματικό πρωτεργάτη της grunge, Neil Young, οι Nirvana και ο Kurt Cobain υψώνουν το “Nevermind” ως έναν ακλόνητο πυλώνα. Η ιστορία άρχισε να γράφεται με χρυσά γράμματα.
Πάνω σε αυτόν, θα στηθεί ένα πλατό που θυμίζει χρωματιστό κήπο από κάποιον άλλον πλανήτη σε ένα άλλο ηλιακό σύστημα. Σαν χλωρίδα που βρίσκει τρύπα να αναδυθεί στον απαστράπτοντα ήλιο του Cobain, η grunge ανθίζει ραγδαία, δικαιώνοντας την ύπαρξη του δίσκου. Αυτός είναι άλλωστε και ο ορισμός του “In Bloom”, του δεύτερου τραγουδιού στο tracklist.
Το μουσικό τοπίο μετατρέπεται σε δάσος μέσα στο οποίο οι γυναίκες μουσικοί αποκτούν λόγο. Μια στεντόρεια φωνή αρχίζει σαν καλοακονισμένο καλέμι να σπάει τα τείχη τοξικότητας, ναρκωτικών και κακοποίησης. Το πλατό που είχε γίνει πλέον γιγάντιο δάσος υποδεχόταν κάθε καλεσμένο, ακριβώς όπως και ο Cobain στη διάρκεια της ζωής του.
Δεν υπάρχει πιο ταιριαστός τίτλος από το “Come As You Are” για να συνοψίσει το πολίτευμα της μουσικής κοινότητας που χτίστηκε. Από το ευλαβικά φροντισμένο χώμα, διάφορα punk συγκροτήματα ξεπροβάλλουν δυναμικά στην επιφάνεια. Η punk κουλτούρα βρίσκει πρόσφορο έδαφος χάρη στο “Nevermind” και εκρήγνυται.
Μα μπορούν όλα να είναι τόσο ρόδινα γύρω από αυτή την επιτυχία; Όχι, τουλάχιστον όχι για πάντα. Η σκληρή πραγματικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης σχεδόν επιβάλλει την άφεση κάθε ελπίδας στα χέρια κάποιου ανώτερου όντος. Η σκοτεινή πλευρά πάντα βρίσκει τον τρόπο να βγει στην επιφάνεια.
Tι σημαίνει το τραγούδι "Lithium";
Κάπως έτσι γεννιέται το τέταρτο single του δίσκου, το “Lithium”. Ο συγγραφέας των Nirvana, Michael Azzerad, έχει περιγράψει τα lyrics του τραγουδιού ως «μια ανανέωση του ορισμού του Μαρξ για τη θρησκεία ως όπιο των λαών». Ο στίχος αποκτά τεράστιο βάθος μέσα από αυτή την οπτική.
Ο Kurt Cobain εξηγεί το σκεπτικό του στο βιβλίο “Come As You Are: The Story Of Nirvana” που υπογράφει ο Azzerad. Αναφέρει χαρακτηριστικά για το κομμάτι πως «ένας νεαρός άνδρας, έχοντας χάσει τη σύντροφό του και τους φίλους του, εγκλωβίζεται στους συλλογισμούς του εαυτού του, οπότε αποφασίζει να βρει τον Θεό πριν αυτοκτονήσει». Συμπληρώνει πως του είναι δύσκολο να καταλάβει τη μέγγενη της θρησκείας, ταυτόχρονα την εκτιμά, θεωρώντας πως οι άνθρωποι χρειάζονται τέτοια ελαττώματα.
Κάθε τραγούδι του “Nevermind” αποπνέει στην ολότητά του τον χαρακτήρα του Kurt Cobain. Ο τίτλος του δίσκου αποτελεί έναν καυστικό, λακωνικό σχολιασμό στην απάθεια της κοινής γνώμης για την Επιχείρηση Καταιγίδα της Ερήμου. Αναφέρεται ξεκάθαρα στον Πόλεμο του Κόλπου, όταν ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος και Κουβέιτ εισέβαλαν στο Ιράκ.
Αντιλαμβάνεται κανείς, τρεις δεκαετίες και βάλε αργότερα, πως η μουσική δεν είναι απλώς γρατζουνιές σε όργανα και τυχαίοι ήχοι φωνητικών. Δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση για random στίχους που απλά γράφτηκαν για να πουλήσουν. Η αλήθεια αυτή ίσχυε τότε, ισχύει τώρα, θα ισχύει και στο μέλλον.
Η μουσική αποτελεί μια από τις κιβωτούς σωτηρίας του ανθρώπου από τον ίδιο του τον εαυτό. Τον ίδιο ρόλο έπαιξε για τον Kurt Cobain, προστατεύοντας τη grunge από την τοξικότητα που στιγμάτισε τη ροκ. Αν τα 13 τραγούδια αυτού του δίσκου δεν μπορούν να θεωρηθούν μέρος του σκαριού αυτής της κιβωτού, τότε σίγουρα από κάπου μπάζει νερά.
Πώς το "Nevermind" επηρέασε την Τέχνη;
Το να χαρίζεται για παράδειγμα η συγκλονιστική μελωδία και τα lyrics του “Something In The Way” στο Batman του Matt Reeves αποτελεί τεράστια απόδειξη της αξίας του. Μέσα από αυτό το κομμάτι εμπλουτίζεται η ιστορία ενός υπερήρωα ο οποίος αναδεικνύει ανά τις δεκαετίες τα ελαττώματα του ανθρώπου, όπως ακριβώς τα περιέγραψε ο Cobain στο “Lithium“. Όλα αυτά συνθέτουν μια θαυμάσια ιστορία για το πόσοι τρόποι υπάρχουν ώστε ένα μουσικό μνημείο να εμπλουτίσει άλλες τέχνες.
Στην ουσία, αυτό το αριστούργημα δεν έφυγε ποτέ από την επικαιρότητα. Ούτε η ίδια η επικαιρότητα κατόρθωσε ποτέ να ξεφύγει από όλα τα σπουδαία μηνύματα που αναδεικνύει. Το “Nevermind” θα αποτελεί στο διηνεκές μια ιστορία γραμμένη σε ένα ανθίζον δάσος γεμάτο με αγάπη, αντι-σεξισμό, στοργή, μαζί με ερωτική απογοήτευση και οργή.
Μιλάμε για ένα δάσος το οποίο περιλαμβάνει αμέτρητα έργα τέχνης, φτιαγμένα με την ίδια ειλικρίνεια. Όπως ακριβώς συμβαίνει και με τα πραγματικά δάση, οφείλουμε να προστατεύουμε αυτή την κληρονομιά αδέκαστα. Αν δεν το πράξουμε, έστω και στο νήμα, το μόνο που θα μας απομένει θα είναι ένα αδιάφορο, βαριεστημένο nevermind.
Artist: Morrissey
Album: I Am Not a Dog on a Chain
Label: BMG
Release Date: 20/03/2020
Genre: Indie Rock
Artist: Nirvana
Album: Nevermind
Label: DGC
Release Date: 24/09/2003
Genre: Grunge
1. Smells Like Teen Spirit
2. In Bloom
3. Come As You Are
4. Breed
5. Lithium
6. Polly
7. Territorial Pissings
8. Drain You
9. Lounge Act
10. Stay Away
11. On A Plain
12. Something In The Way
13. Endless, Nameless
Producer: Butch Vig
Nirvana: Kurt Cobain (Φωνή, κιθάρα), Krist Novoselic (Μπάσο), Dave Grohl (Τύμπανα, κρουστά, φωνή)
