Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης
Add DEPART on Google ↗Με μία ματιά...
Η Guy Fawkes Night γιορτάζεται στη Βρετανία κάθε 5 Νοεμβρίου από το 1605. Εκείνη τη χρονιά, μια ομάδα Καθολικών σχεδίασε να τινάξει στον αέρα τη Βουλή των Λόρδων μαζί με τον βασιλιά James I. Το ποίημα «Remember, remember» φτιάχτηκε για να θυμίζει τη σύλληψή τους, και οι φωτιές με τα ομοιώματα κρατούν αυτή τη μνήμη ζωντανή εδώ και τέσσερις αιώνες. Το 2006 το “V For Vendetta” πήρε το πρόσωπο του καταδικασμένου συνωμότη και το έκανε σύμβολο ανυπακοής.
- Η μάσκα του V, βασισμένη στο σχέδιο του David Lloyd για το graphic novel, έγινε σήμα διαδηλωτών και hacktivists σε όλο τον κόσμο.
- Ο Guy Fawkes συνελήφθη τα ξημερώματα της 5ης Νοεμβρίου 1605 την ώρα που φύλαγε 36 βαρέλια μπαρούτι στο κελάρι της Βουλής των Λόρδων.
- Ειδικός νόμος έκανε υποχρεωτική την ευχαριστήρια λειτουργία της 5ης Νοεμβρίου στην Αγγλία για πάνω από δύο αιώνες, ως το 1859.
Κάθε χρόνο, το βράδυ της 5ης Νοεμβρίου, ο ουρανός της Βρετανίας γεμίζει πυροτεχνήματα και οι αυλές μυρίζουν καπνό. Στις φωτιές καίγεται ένα ομοίωμα παραγεμισμένο με άχυρα και παλιά ρούχα, που όλοι το λένε απλά «Guy». Τα παιδιά απαγγέλλουν το Remember, remember the fifth of November, ένα ποιηματάκι που ακούγεται στους δρόμους εδώ και αιώνες. Ελάχιστοι από όσους το λένε σκέφτονται ότι γιορτάζουν μια μαζική δολοφονία που δεν έγινε ποτέ. Η Bonfire Night είναι η πιο φλογερή γιορτή της χώρας και στήθηκε πάνω σε μια αποτυχία.
Οι πρώτοι στίχοι λένε τα πάντα με λίγες λέξεις: «Remember, remember, the fifth of November, / Gunpowder treason and plot». Ακολουθεί η υπόσχεση ότι αυτή η προδοσία δεν πρέπει να ξεχαστεί ποτέ. Τέσσερις αιώνες μετά, κανείς δεν την ξέχασε, απλά άλλαξε η πλευρά που τη θυμάται. Για να καταλάβει κανείς πώς έγινε αυτό, πρέπει να κατέβει στο υπόγειο του Westminster, μια νύχτα του 1605.
Τι ήταν η Συνωμοσία της Πυρίτιδας του 1605;
Το 1605 η Αγγλία είχε βασιλιά τον James I, Προτεστάντη, και οι Καθολικοί ζούσαν με πρόστιμα, διώξεις και κρυφές λειτουργίες. Μια ομάδα δεκατριών ανδρών με αρχηγό τον Robert Catesby αποφάσισε να λύσει το θέμα με μπαρούτι. Η Συνωμοσία της Πυρίτιδας είχε στόχο τη Βουλή των Λόρδων την ημέρα της επίσημης έναρξης των εργασιών, με τον βασιλιά, τους λόρδους και την κυβέρνηση μέσα. Με ένα χτύπημα θα έσβηνε ολόκληρη η ηγεσία της χώρας. Στη συνέχεια θα έβαζαν στον θρόνο την εννιάχρονη κόρη του James, την Elizabeth, και θα τη μεγάλωναν Καθολική.
Οι συνωμότες νοίκιασαν ένα υπόγειο ακριβώς κάτω από την αίθουσα και το γέμισαν με 36 βαρέλια πυρίτιδα, κρυμμένα κάτω από καυσόξυλα. Τη φύλαξη ανέλαβε ο Guy Fawkes, ένας στρατιώτης από το York που είχε πολεμήσει για την Ισπανία στις Κάτω Χώρες. Εκεί έμαθε να δουλεύει με εκρηκτικά και εκεί άρχισε να υπογράφει ως Guido. Ο Fawkes ήταν ο άνθρωπος με το φιτίλι, και γι’ αυτό η ιστορία κράτησε το δικό του όνομα. Ο Catesby έστησε το σχέδιο, όμως το πρόσωπο της συνωμοσίας έμελλε να είναι εκείνος που πιάστηκε με το σπίρτο στο χέρι.
Η αναμονή κράτησε μήνες. Η πανούκλα που χτυπούσε το Λονδίνο ανέβαλε ξανά και ξανά την έναρξη των εργασιών της Βουλής, και τα βαρέλια περίμεναν στο σκοτάδι. Μέσα σε αυτό το διάστημα η μπαρούτι κινδύνευε να χαλάσει από την υγρασία και οι συνωμότες έπρεπε να βρίσκουν συνεχώς νέα χρήματα και νέους συμμάχους. Κάθε νέο όνομα που έμπαινε στο σχέδιο ήταν και ένα στόμα που μπορούσε να μιλήσει. Η τελική ημερομηνία ορίστηκε για τις 5 Νοεμβρίου.
Πώς αποκαλύφθηκε το σχέδιο;
Ένα γράμμα τα χάλασε όλα. Στις 26 Οκτωβρίου ο λόρδος Monteagle, Καθολικός κι αυτός, έλαβε ανώνυμη επιστολή που τον συμβούλευε να μην εμφανιστεί στη Βουλή. Το χαρτί έφτασε στον υπουργό Robert Cecil και από εκεί στον βασιλιά. Γύρω στα μεσάνυχτα της 4ης προς 5η Νοεμβρίου, οι φρουροί κατέβηκαν στο υπόγειο και βρήκαν τον Fawkes δίπλα στα βαρέλια, με ένα φανάρι και φυτίλια πάνω του. Το φανάρι εκείνης της νύχτας σώζεται ακόμα στο Ashmolean Museum της Oxford.
Στην ανάκριση είπε ότι τον λένε John Johnson και δεν έκρυψε τι σκόπευε να κάνει. Όταν τον ρώτησαν γιατί μάζεψε τόσο μπαρούτι, απάντησε ότι ήθελε να στείλει τους Σκωτσέζους του βασιλιά πίσω στα βουνά τους. Ο βασιλιάς James I εντυπωσιάστηκε από το θράσος του και ταυτόχρονα έδωσε γραπτή άδεια για βασανιστήρια στον Πύργο του Λονδίνου. Μέσα σε λίγες μέρες ο Fawkes έδωσε ονόματα. Η υπογραφή του πριν και μετά τα βασανιστήρια δείχνει ένα χέρι που μετά βίας κρατάει την πένα.
Οι υπόλοιποι συνωμότες έφυγαν προς τα Midlands και στις 8 Νοεμβρίου ο Catesby σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυρών στο Holbeche House. Τον Ιανουάριο του 1606 ο Fawkes καταδικάστηκε να κρεμαστεί, να ξεκοιλιαστεί και να κομματιαστεί. Ανεβαίνοντας στην αγχόνη, πήδηξε ή έπεσε και έσπασε τον λαιμό του. Πέθανε ακαριαία και γλίτωσε το μαρτύριο που ακολουθούσε. Το κεφάλι του, όπως και των υπόλοιπων, μπήκε σε κοντάρι για να το βλέπει ο κόσμος και να θυμάται. Το μήνυμα προς όποιον σκεφτόταν κάτι παρόμοιο ήταν σαφές, και το στέμμα φρόντισε να το επαναλαμβάνει κάθε χρόνο με λειτουργίες και καμπάνες.
Γιατί καίνε ομοιώματα τη Bonfire Night;
Το ίδιο βράδυ της σύλληψης, οι Λονδρέζοι άναψαν φωτιές για να γιορτάσουν ότι ο βασιλιάς ζει. Λίγους μήνες μετά, η Βουλή ψήφισε νόμο που έκανε την ευχαριστήρια λειτουργία της 5ης Νοεμβρίου υποχρεωτική για όλους. Η γιορτή ξεκίνησε σαν κρατική υπενθύμιση του ποιος κάνει κουμάντο και κατέληξε λαϊκό πανηγύρι. Τα πρώτα χρόνια στη φωτιά έκαιγαν ομοιώματα του Πάπα. Σιγά σιγά τη θέση του πήρε ο Fawkes, και τα παιδιά γύριζαν στις γειτονιές με τον δικό τους «Guy» ζητώντας μια πένα από τους περαστικούς.
Από εκεί βγήκε και η λέξη guy. Αρχικά σήμαινε κάποιον κακοντυμένο, σαν το ομοίωμα της φωτιάς, και στην Αμερική κατέληξε να σημαίνει απλά «τύπος». Κάθε φορά που κάποιος λέει «hey guys», χαιρετάει χωρίς να το ξέρει έναν καταδικασμένο συνωμότη. Πριν από κάθε επίσημη έναρξη εργασιών της Βουλής, οι Yeomen Of The Guard ψάχνουν ακόμα τα υπόγεια με φανάρια, σαν να περιμένουν τον επόμενο Fawkes. Το τελετουργικό κρατάει πάνω από τρεις αιώνες και γίνεται με την ίδια σοβαρότητα, σαν η απειλή να μην έφυγε ποτέ από τα θεμέλια.
Στο Lewes του Sussex γίνεται η μεγαλύτερη γιορτή της χώρας, με πορείες με πυρσούς, βαρέλια που κυλάνε φλεγόμενα στους δρόμους και τεράστια ομοιώματα πολιτικών της επικαιρότητας. Στο York, το σχολείο όπου μαθήτευσε ο Fawkes κρατάει τη δική του παράδοση και δεν καίει ποτέ το ομοίωμα του παλιού του μαθητή. Ακόμα και στη γενέτειρά του, ο Fawkes είναι ταυτόχρονα προδότης και δικό τους παιδί. Αυτή η διπλή ματιά θα έβρισκε, αιώνες αργότερα, τη θέση της στο σινεμά.
Πώς έγινε ο Guy Fawkes ήρωας στο “V For Vendetta”;
Για σχεδόν τετρακόσια χρόνια το ποιηματάκι θύμιζε τι παθαίνει όποιος τα βάζει με το Στέμμα. Οι Alan Moore και David Lloyd έγραψαν το graphic novel μέσα στη Βρετανία των ιδεολογικών συγκρούσεων του ‘80 και έδωσαν στον ήρωά τους το πρόσωπο του Fawkes. Το “V For Vendetta” του James McTeigue διάβασε την ιστορία από την άλλη μεριά και έκανε τον προδότη ελευθερωτή. Πίσω από την ταινία βρίσκονταν οι Wachowskis, που είχαν ήδη ταράξει την pop κουλτούρα με το “The Matrix”.
Στην ταινία το καθεστώς της Norsefire στήνεται πάνω στον φόβο ενός ιού και όχι ενός πυρηνικού πολέμου, όπως στο πρωτότυπο. Μετά την πανδημία, αυτή η αλλαγή μοιάζει με προφητεία. Ο John Hurt παίζει τον δικτάτορα Adam Sutler και εμφανίζεται σχεδόν μόνο μέσα από τεράστιες οθόνες, ένα κλείσιμο του ματιού στο “1984”, όπου είχε υποδυθεί κάποτε τον Winston Smith. Ο Hugo Weaving δεν βγάζει ποτέ τη μάσκα και δίνει ζωή στο παγωμένο χαμόγελο μόνο με τη φωνή και το σώμα του.
Δίπλα του, η Natalie Portman ως Evey ξύρισε το κεφάλι της μπροστά στην κάμερα σε ένα μόνο πλάνο, και ο Stephen Rea ως επιθεωρητής Finch κυνηγάει τον V μέχρι να αρχίσει να αμφισβητεί το ίδιο του το κράτος. Τα 22.000 ντόμινο που πέφτουν και σχηματίζουν ένα τεράστιο “V” στήθηκαν με το χέρι σε 200 ώρες δουλειάς. Η πορεία προς το Κοινοβούλιο γυρίστηκε στο πραγματικό σημείο με ειδική άδεια. Ό,τι δεν πρόλαβε ο Fawkes το 1605, το κάνει ο V στο φινάλε με την “1812 Overture” του Tchaikovsky να παίζει από πάνω.
Γιατί η μάσκα του Guy Fawkes βγήκε στους δρόμους;
Η πιο γνωστή ατάκα του V λέει ότι πίσω από τη μάσκα υπάρχει μια ιδέα, και «ideas are bulletproof». Η φράση πέρασε από τη μεγάλη οθόνη στα πανό διαδηλώσεων σε όλο τον πλανήτη. Η μάσκα του Guy Fawkes έγινε το πρόσωπο των διαδηλωτών στους δρόμους και η ψηφιακή υπογραφή των hacktivists στο internet. Ο David Lloyd αναγνώρισε πόσο μακριά ταξίδεψε ο χαρακτήρας χάρη στην ταινία, με τον Alan Moore να κρατάει αποστάσεις από τη μεταφορά.
Το παράδοξο είναι διπλό. Ο πραγματικός Fawkes ήθελε να αλλάξει έναν βασιλιά με μια βασίλισσα της δικής του πίστης, καθόλου κάποια ελεύθερη κοινωνία. Ο άνθρωπος του 1605 δεν θα αναγνώριζε τίποτα από όσα σημαίνει σήμερα το πρόσωπό του. Επιπλέον, η εταιρεία που διανέμει την ταινία βγάζει χρήματα από κάθε επίσημη μάσκα που πουλιέται, και έτσι η ανατροπή γυρίζει πίσω στο ταμείο.
Κανένα από αυτά δεν φαίνεται να ενοχλεί όσους τη φοράνε. Ένα σύμβολο ζει από αυτό που του φορτώνει ο κόσμος, και ο Fawkes φορτώθηκε πολλά μέσα σε τέσσερις αιώνες. Υπήρξε τρομοκράτης, θρησκευτικός φανατικός, παιδικό παιχνίδι για μια πένα και κομπάρσος στις φωτιές των γειτονιών. Η ταινία του έδωσε τον μόνο ρόλο που δεν είχε παίξει ποτέ, αυτόν του νικητή.
Φέτος, στις 5 Νοεμβρίου, θα ανάψουν πάλι οι φωτιές σε κάθε γωνιά της Αγγλίας και θα καεί πάλι ένα ομοίωμα με παλιά ρούχα. Κάπου αλλού, κάποιος θα βάλει την “1812 Overture” και θα δει για πολλοστή φορά το Κοινοβούλιο να γίνεται πυροτέχνημα. Το ποιηματάκι ζήτησε να μην ξεχαστεί ποτέ η 5η Νοεμβρίου και το πέτυχε, με τρόπο που κανείς δεν περίμενε το 1605.
