To φως από την οθόνη της τηλεόρασης τρεμοπαίζει, καθώς οι τίτλοι αρχής της ταινίας “The Wraith” ξεκινού. Για έναν δωδεκάχρονο το 1998, η στιγμή που ο Charlie Sheen εμφανιζόταν ως εκδικητής πίσω από το τιμόνι ενός αυτοκινήτου ήταν ένα μοναδικό θέαμα. Και τότε, μέσα από τα ηχεία, ξέσπασε εκείνο το επιθετικό, κοφτό riff. Ήταν η πρώτη επαφή με το “Secret Loser”. Ο ρυθμός δονεί το πάτωμα και η φωνή του Ozzy Osbourne, διαπεραστική και γεμάτη ένταση, τον κάνει να νιώθει ότι ο “Πρίγκιπας του Σκότους” μιλά απευθείας σε εκείνον. Κάπως έτσι ήταν η πρώτη μου επαφή με το “The Ultimate Sin”.
Η αναγέννηση μετά το Betty Ford
Η ιστορία του “The Ultimate Sin” ξεκινά σε ένα περιβάλλον κάθε άλλο παρά heavy metal: στους διαδρόμους της κλινικής απεξάρτησης Betty Ford. Το 1985, ο Ozzy Osbourne βρισκόταν σε μια κρίσιμη καμπή, παλεύοντας με τους προσωπικούς του δαίμονες. Όταν βγήκε από την κλινική, βρέθηκε αντιμέτωπος με μια μουσική σκηνή που άλλαζε ραγδαία. Το heavy metal δεν ήταν πια μόνο σκοτάδι και δερμάτινα, είχε γίνει πιο λαμπερό, πιο «γυαλισμένο» και απίστευτα εμπορικό.
Ενώ ο Ozzy αναρρώνε, ο κιθαρίστας Jake E. Lee είχε ήδη αρχίσει να χτίζει τον σκελετό του επόμενου δίσκου. Έχοντας την πικρή εμπειρία από την προηγούμενη συνεργασία τους, όπου ένιωσε ότι αδικήθηκε στα πνευματικά δικαιώματα, ο Lee πήρε μια σκληρή στάση: δεν θα παρέδιδε ούτε μια νότα αν δεν είχε στα χέρια του υπογεγραμμένο συμβόλαιο που να εγγυάται τη συμμετοχή του στα credits. Αυτή η ένταση στο παρασκήνιο ήταν το καύσιμο για μερικές από τις πιο δυναμικές συνθέσεις της καριέρας του Ozzy.
Η αλλαγή φρουράς και οι σκιώδεις δημιουργοί
Το line-up του “The Ultimate Sin” έμοιαζε με μια «περιστρεφόμενη πόρτα» ταλέντων. Ο Phil Soussan ανέλαβε το μπάσο και ο Randy Castillo τα τύμπανα, φέρνοντας μια νέα ενέργεια που ταίριαζε απόλυτα με την αισθητική της εποχής. Ωστόσο, ο αφανής ήρωας πίσω από τους στίχους ήταν και πάλι ο Bob Daisley. Παρόλο που δεν έπαιξε στο άλμπουμ λόγω διαφωνιών, η πένα του ήταν εκείνη που έδωσε σάρκα και οστά στις ιδέες του Ozzy.
Η παραγωγή ανατέθηκε στον Ron Nevison, έναν άνθρωπο που ήξερε πώς να δημιουργεί hits. Η ηχογράφηση μοιράστηκε ανάμεσα στο Λονδίνο και το Παρίσι, χρησιμοποιώντας την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, όπως τις κονσόλες SSL 4000E. Το αποτέλεσμα ήταν ένας ήχος καθαρός, ισχυρός και απόλυτα συμβατός με το ραδιόφωνο της εποχής. Ωστόσο, αυτή η «τελειότητα» έγινε αργότερα σημείο τριβής. Ο ίδιος ο Ozzy έχει δηλώσει χαρακτηριστικά: «Ο παραγωγός Ron Nevison δεν έκανε σπουδαία δουλειά. Τα τραγούδια δεν ήταν κακά, αλλά η εκτέλεση ήταν περίεργη. Όλα ακούγονταν το ίδιο. Δεν υπήρχε φαντασία. Αν υπήρχε ένας δίσκος που θα ήθελα να ξανακάνω από την αρχή, θα ήταν το “The Ultimate Sin”».
Κοινωνική κριτική και πυρηνικοί φόβοι
Παρά τις μετέπειτα αντιρρήσεις του καλλιτέχνη, το άλμπουμ είχε μια θεματολογία που ξέφευγε από τα τετριμμένα του αποκρυφισμού. Ο Ozzy άρχισε να κοιτάζει τον κόσμο γύρω του. Το ομώνυμο κομμάτι “The Ultimate Sin” ήταν μια ευθεία επίθεση στην απληστία και την κατάχρηση εξουσίας. Οι στίχοι του Daisley περιέγραφαν την πείνα για δύναμη ως την απόλυτη αμαρτία.
Ακόμα πιο επίκαιρο ήταν το θέμα του πυρηνικού ολέθρου. Σε μια χρονιά που σημαδεύτηκε από το δυστύχημα στο Τσερνόμπιλ, τραγούδια όπως το “Thank God for the Bomb” και το επικό “Killer of Giants” λειτούργησαν ως καθρέφτης των παγκόσμιων φόβων. Το “Killer of Giants” ειδικά, με την ακουστική του εισαγωγή που εξελίσσεται σε ένα βαρύ riff, αποδεικνύει την ικανότητα της μπάντας να συνδυάζει τη μελωδία με το κοινωνικό μήνυμα.
Η στρατηγική της επιτυχίας
Εμπορικά, το “The Ultimate Sin” ήταν ένας θρίαμβος. Έφτασε στο νούμερο 6 του Billboard 200 και έγινε διπλά πλατινένιο. Η επιτυχία αυτή βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στο single “Shot in the Dark”. Το τραγούδι αυτό, με την υπογραφή του Phil Soussan, έγινε ο ύμνος της περιόδου. Το riff του Lee και η γραμμή του μπάσου δημιούργησαν ένα κομμάτι που ακόμα και σήμερα θεωρείται αξεπέραστο, παρά τις νομικές διαμάχες που το κράτησαν μακριά από μεταγενέστερες επανεκδόσεις.
Η κληρονομιά και η μοίρα του Jake E. Lee
Μετά την περιοδεία του 1986, η οποία έμεινε στην ιστορία καθώς είχε ως support τους ανερχόμενους τότε Metallica, ο Jake E. Lee απολύθηκε ξαφνικά μέσω τηλεγραφήματος. Οι λόγοι παρέμειναν ασαφείς, αλλά η συνεισφορά του στο άλμπουμ είναι αδιαμφισβήτητη. Ο τρόπος που «διακόσμησε» το “Lightning Strikes” με δημιουργικά riffs και το bluesy σόλο στο “Killer of Giants” έδειξαν έναν κιθαρίστα που δεν προσπαθούσε να αντικαταστήσει τον Randy Rhoads, αλλά να χαράξει τη δική του πορεία.
Το “The Ultimate Sin” παραμένει ένα παράξενο φαινόμενο στη δισκογραφία του Ozzy. Είναι ένας δίσκος που αγαπήθηκε παθολογικά από τους οπαδούς, αλλά υποτιμήθηκε από τον ίδιο τον δημιουργό του.
Το τέλος μιας εποχής
Σήμερα, ο “Πρίγκιπας του Σκότους” δεν είναι πια εδώ για να παραπονεθεί για την παραγωγή του Ron Nevison. Αυτό που απομένει είναι η μουσική παρακαταθήκη. Όμως, για εκείνο το παιδί που έβλεπε το “The Wraith” και άκουγε για πρώτη φορά το “Secret Loser”, το “The Ultimate Sin” είναι ένα παράδειγμα ότι metal μπορεί να είναι ταυτόχρονα εμπορικό και ουσιαστικό. Και ναι, μπορεί η φωνή του μπορεί να σίγησε, αλλά η ηχώ από εκείνα τα riffs του 1986 – και όχι μόνο – θα συνεχίσει να αντηχεί σε κάθε σκοτεινό δωμάτιο όπου ένα νέο παιδί ανακαλύπτει τη δύναμη του σκληρού ήχου.
