Όλα ξεκίνησαν όταν δύο μουσικοί αναρωτήθηκαν «τι θα γινόταν αν βγάζαμε έναν δίσκο παρεά;». Εντάξει, προφανώς δεν ήμουν μπροστά, αλλά κάπως έτσι, στα μέσα προς τα τέλη της δεκαετίας του ’90, ο Jon Schaffer, η κινητήρια δύναμη των Iced Earth, και ο Hansi Kürsch, η αδιαμφισβήτητη φωνή του ευρωπαϊκού power metal και φυσικά των Blind Guardian, συναντήθηκαν και αποφάσισαν να δουν αυτή την απορία μέχρι τέλους, ξεκινώντας μια συνεργασία έξω από τα ήδη καθιερωμένα τους σχήματα. Γνωρίζονταν άλλωστε χρόνια και, την άνοιξη του 1997, η ιδέα πήρε σάρκα και οστά: η δημιουργία των Demons & Wizards όπου ο Schaffer θα μπορούσε να γράφει χωρίς τις προσδοκίες των Iced Earth και ο Hansi να γράφει στίχους και μελωδίες μακριά από το βαρύ μυθολογικό πλαίσιο των Blind Guardian.
Από την αρχή, οι Demons & Wizards λειτούργησαν με μια σαφή κατανομή εργασιών. Ο Jon Schaffer θα αναλάμβανε τη μουσική, ενώ ο Hansi Kürsch θα ήταν υπεύθυνος για τους στίχους και τη φωνητική κατεύθυνση. Αυτή η δομή δεν ήταν μόνο πρακτική, αλλά και στρατηγική: τα supergroups συχνά αποτυγχάνουν λόγω πολλών και ανταγωνιστικών ενστίκτων, κάτι που εδώ είχε σκόπιμα περιοριστεί. Ακόμη και το όνομα αντανακλούσε αυτή τη λογική. Σχεδιάστηκε ως υβρίδιο των μουσικών τους ταυτοτήτων, αλλά και ως αναφορά σε ένα παλαιότερο σημείο αναφοράς του rock: το “Demons and Wizards” των Uriah Heep.
Το “Demons & Wizards” ηχογραφήθηκε στα Morrisound Studios στη Φλόριντα, έναν χώρο άρρηκτα συνδεδεμένο με το heavy metal και ένα δίκτυο ανθρώπων που ο Jon Schaffer γνώριζε ήδη καλά. Το ίδιο πρακτικό πνεύμα αντικατοπτριζόταν και στο προσωπικό των ηχογραφήσεων: στα τύμπανα βρέθηκε ο Mark Prator, γνωστός από τη συνεργασία του με τους Iced Earth, ενώ στην κιθάρα συμμετείχε ο Jim Morris, ο οποίος παράλληλα λειτουργούσε ως βασικός τεχνικός άξονας της παραγωγής.
Η επιλογή των μουσικών ήταν κομβική, γιατί οι Demons & Wizards δεν δημιουργήθηκαν για να λειτουργήσουν ως μια μπάντα που θα περιοδεύει δέκα μήνες τον χρόνο και θα ζει μαζί σε ένα φορτηγάκι. Περισσότερο έμοιαζε με μια διαδικασία τύπου: γράψτε, ηχογραφήστε, κυκλοφορήστε και επιστρέψτε στις μπάντες σας. Παρ’ όλα αυτά, το αποτέλεσμα ακούγεται ως έργο φτιαγμένο από ανθρώπους που ήδη μοιράζονται μια κοινή μουσική γλώσσα και όχι από μια ομάδα που ανακαλύπτει τον εαυτό της σε πραγματικό χρόνο.
Το σημαντικό σε ό,τι αφορά τους Demons & Wizards δεν είναι ότι δύο διάσημοι μουσικοί του heavy metal συνεργάστηκαν, αλλά το γιατί αυτή η συγκεκριμένη σύμπραξη λειτούργησε. Το 1999, μεγάλο μέρος του power metal κινούνταν ανάμεσα σε δύο κατευθύνσεις: από τη μία, τις «γυαλισμένες» ευρωπαϊκές κυκλοφορίες με έμφαση στα πλήκτρα και, από την άλλη, τις βαρύτερες, κατά βάση αμερικανικές, προσεγγίσεις με κέντρο τα riff. Οι Demons & Wizards στόχευσαν ακριβώς στο σημείο σύνδεσης ανάμεσά τους.
Οι συνθέσεις του Jon Schaffer στηρίζονταν σε σφιχτές, ρυθμικές κιθάρες και πειθαρχημένες δομές τραγουδιών, ενώ η παρουσία του Hansi Kürsch πρόσθετε μία πολυεπίπεδη φωνητική κίνηση και μια πιο μελωδική διάσταση. Το ζητούμενο ήταν η διαμόρφωση ενός τρίτου, αυτόνομου σχήματος έκφρασης: ενός πλαισίου όπου η δυναμική ρυθμική κιθάρα διατηρεί ξεκάθαρη ταυτότητα και τα φωνητικά λειτουργούν ως κύριο όργανο, οδηγώντας τη μελωδία και την αφήγηση.
Γι’ αυτό και τα πιο γνωστά κομμάτια του άλμπουμ είναι συνήθως εκείνα που αναδεικνύουν το εύρος του και όχι την ταχύτητα. Το πρώτο ουσιαστικά κομμάτι του δίσκου, το “Heaven Denies”, αποτυπώνει άμεσα τον βασικό μηχανισμό των Demons & Wizards: βαριές, δυναμικές κιθάρες και φωνητικά που λειτουργούν ενεργά στη διαμόρφωση του riff. Αντίστοιχα, το “Fiddler on the Green” πηγαίνει ακόμη πιο μακριά, επιβεβαιώνοντας ότι το πρότζεκτ δεν ήταν παγιδευμένο ούτε σε ένα συγκεκριμένο τέμπο ούτε σε μία διάθεση.
Ένας συχνός φόβος γύρω από τα τέτοια πρότζεκτ είναι ότι λειτουργούν ως έξοδος διαφυγής. Στην περίπτωση των Demons & Wizards, αυτός ο φόβος δεν επιβεβαιώθηκε. Οι Blind Guardian και οι Iced Earth συνέχισαν απρόσκοπτα την πορεία τους, ενώ το πρότζεκτ λειτούργησε ως βαλβίδα εκτόνωσης. Προσέφερε και στους δύο βασικούς δημιουργούς έναν χώρο για να ανακατευθύνουν ιδέες χωρίς να πιέζουν τις κύριες μπάντες τους να τις ενσωματώσουν. Σε εμπορικό επίπεδο, οι Demons & Wizards κινήθηκαν αρκετά καλά ώστε να δικαιώσουν το concept και να αποκτήσουν το δικό τους κοινό. Με τον χρόνο, αυτό το πλαίσιο παγιώθηκε και ως ταυτότητα: μια μπάντα ειδικών κυκλοφοριών, με σαφή λόγο ύπαρξης και περιορισμένη παρουσία.
Τον Ιανουάριο του 2021, ο Jon Schaffer συμμετείχε στην επίθεση στο Καπιτώλιο και, δικαιολογημένα, ο Hansi Kürsch ανακοίνωσε την αποχώρησή του από τους Demons & Wizards, τερματίζοντας κάθε συνεργασία με τον Schaffer. Παρ’ όλα αυτά, η συνολική αποτίμηση της πορείας του πρότζεκτ παραμένει σαφής: κάθε φορά που οι δύο μουσικοί βρέθηκαν μαζί στο στούντιο, το αποτέλεσμα ήταν εξαιρετικό, κάτι που επιβεβαιώθηκε και από τους δύο επόμενους δίσκους. Το “Demons & Wizards” καταγράφεται ως το πρώτο δείγμα αυτής της συνεργασίας και ως η αρχική αποτύπωση της δημιουργικής τους χημείας.