Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης
Add DEPART on Google ↗Με μία ματιά...
Ένα συγκρότημα λίγων μηνών μπαίνει στο στούντιο και βγάζει 44 λεπτά που δεν έμοιαζαν με τίποτα γύρω τους. Heavy riffs, σαξόφωνα, mellotron και ένα πρόσωπο που ουρλιάζει στο εξώφυλλο.
- Μισό αιώνα (και βάλε) μετά, παραμένει βασικός διεκδικητής του τίτλου του πιο επιδραστικού progressive άλμπουμ.
- Το ντεμπούτο των King Crimson συνδύασε rock, jazz, κλασική και ψυχεδέλεια, θεμελιώνοντας τον ήχο του progressive rock.
- Fripp, Lake, Giles, McDonald και Sinfield έδωσαν σε κάθε κομμάτι διαφορετικό πρόσωπο, από την επιθετικότητα μέχρι τη μελαγχολία.
Υπάρχουν δίσκοι που είναι σπουδαίοι, δίσκοι που είναι ιστορικοί και δίσκοι που είναι και τα δύο μαζί. Το “In The Court Of The Crimson King” ανήκει ξεκάθαρα στην τελευταία κατηγορία. Είναι δύσκολο να εξηγήσεις την πραγματική του σημασία και τον ρόλο που έπαιξε στην εξέλιξη της μουσικής χωρίς να καταφύγεις σε χαρακτηρισμούς που μοιάζουν υπερβολικοί.
Το ντεμπούτο των King Crimson κυκλοφόρησε σαν σήμερα το 1969, μόλις λίγους μήνες μετά τη δημιουργία του συγκροτήματος. Οι πέντε συνθέσεις του, με συνολική διάρκεια κάτι λιγότερο από 44 λεπτά, ήταν αρκετές για να ορίσουν σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον όρο «progressive rock». Το άλμπουμ έφτασε στο Νο.5 των βρετανικών charts και αργότερα στο Νο.28 των αμερικανικών, και παραμένει μέχρι σήμερα η εμπορικά πιο επιτυχημένη δουλειά των King Crimson.
Για την ακρίβεια, το “In The Court Of The Crimson King” δεν “εφηύρε” το progressive rock. Ήρθε σε μια εποχή που οι Beatles μεσουρανούσαν ακόμα, που οι Moody Blues είχαν ήδη παντρέψει το rock με συμφωνικές φιλοδοξίες, που οι Pink Floyd πειραματίζονταν ψάχνοντας τον ήχο τους και που το “Tommy” των Who, όπως και το ντεμπούτο των Led Zeppelin, είχαν μόλις κυκλοφορήσει.
Αυτό που κατάφεραν οι King Crimson ήταν να μαζέψουν στοιχεία από τη rock, την jazz, την κλασική μουσική και την ψυχεδέλεια, να τα συνδυάσουν με μεγάλες δόσεις πειραματισμού και να καταλήξουν σε ένα αποτέλεσμα που έθεσε τα θεμέλια του progressive rock. Και όλα αυτά από ένα συγκρότημα που ουσιαστικά δεν είχε προλάβει να υπάρξει!
Ποιοι ήταν οι πρώτοι King Crimson;
Το πρώτο σχήμα των King Crimson πήρε σάρκα και οστά στις αρχές του 1969. Αποτελούνταν από τους Robert Fripp στην κιθάρα, Greg Lake σε μπάσο και φωνή, Michael Giles στα drums, Ian McDonald σε πλήκτρα και πνευστά και Peter Sinfield στους στίχους. Οι Fripp και Giles προέρχονταν από τους Giles, Giles & Fripp, των οποίων το μοναδικό άλμπουμ είχε αποτύχει εμπορικά.

Λίγους μήνες αργότερα, στις 5 Ιουλίου, βρέθηκαν ως support των Rolling Stones στο Hyde Park, μπροστά σε ένα τεράστιο κοινό. Ο ίδιος ο Fripp κατάλαβε αμέσως τη σημασία εκείνης της εμφάνισης, γράφοντας στο ημερολόγιό του ότι επρόκειτο για τεράστια επιτυχία, της οποίας τη σημασία θα συνειδητοποιούσαν πλήρως αργότερα. Όχι και πολύ αργότερα…
Γιατί το “21st Century Schizoid Man” ακούγεται ακόμα βίαιο;
Ακόμα και σήμερα, πάνω από μισό αιώνα μετά, γνωρίζοντας επακριβώς τι πρόκειται να ακολουθήσει, τα πρώτα λεπτά του “21st Century Schizoid Man” που ανοίγει τον δίσκο έχουν κάτι το σχεδόν βίαιο. Το παραμορφωμένο heavy riff, τα επιθετικά drums του Giles, το σαξόφωνο του McDonald και η επεξεργασμένη φωνή του Lake δημιουργούν έναν ήχο που δύσκολα συνδέει κανείς με το 1969. Ακολουθεί το instrumental μεσαίο τμήμα, όπου jazz και rock στοιχεία μπλέκονται σε ένα εξαιρετικό και πολύ απαιτητικό τεχνικά τζαμάρισμα.
Αν κάποιος ψάχνει τον λόγο για τον οποίο οι King Crimson θεωρούνται τόσο επιδραστικοί, μπορεί να ξεκινήσει από εδώ. Το βάρος και η επιθετικότητα του κομματιού συνυπάρχουν με την πολυπλοκότητα, τον αυτοσχεδιασμό και τις διαρκείς μεταβολές, εξηγώντας αμέσως γιατί οι δημιουργοί του αναφέρονται ως βασική επιρροή από αναρίθμητα σχήματα.
Το “I Talk To The Wind” που έπεται αλλάζει τελείως ρότα. Η ένταση εξαφανίζεται και δίνει τη θέση της σε ένα πολύ απαλό, όμορφο και μελωδικό κομμάτι. Η παραμόρφωση υποχωρεί μπροστά στο φλάουτο του McDonald και η φωνή του Lake αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική, μελαγχολική πλευρά της. Αυτή η τεράστια απόσταση ανάμεσα στα δύο πρώτα κομμάτια είναι η πραγματική δύναμη του “In The Court Of The Crimson King”.

Η συνέχεια ανήκει στο επιβλητικό, θρυλικό και δραματικό “Epitaph”. Δεν έχω να προσθέσω κάτι καινούριο που να μην έχει ήδη ειπωθεί για αυτόν τον κλασικό ύμνο. Το mellotron του McDonald ντύνει ιδανικά τους βαθιά απαισιόδοξους στίχους του Sinfield, με τη σχεδόν προφητική αίσθηση ότι ο άνθρωπος έχει πολύ λιγότερο έλεγχο πάνω στο μέλλον του απ’ όσο θέλει να πιστεύει. Εδώ ο Greg Lake παραδίδει μία από τις σπουδαιότερες φωνητικές ερμηνείες της καριέρας του, σε ένα τραγούδι που στέκεται ανάμεσα στις πιο ολοκληρωμένες και όμορφες μπαλάντες στην ιστορία της rock.
Ακολουθεί το “Moonchild”, για εμένα η πιο αδύναμη σύνθεση του άλμπουμ, πιστή στον πειραματικό του χαρακτήρα, πριν έρθει η ώρα για το μεγαλειώδες φινάλε του “The Court Of The Crimson King”. Το mellotron κυριαρχεί και εδώ, με τη μελωδία του McDonald να είναι από εκείνες που γράφονται αυτομάτως στη μνήμη, και η ενορχήστρωση κάνει το γκρουπ να ακούγεται σαν πραγματική ορχήστρα. Το επικό refrain είναι ίσως η πιο άμεσα αναγνωρίσιμη μελωδία ολόκληρου του δίσκου, ενώ οι στίχοι του Sinfield ολοκληρώνουν ιδανικά τη σκοτεινή, μυστηριακή ατμόσφαιρα.
Ποιος ζωγράφισε το εξώφυλλο;
Είναι σχεδόν αδύνατο να μιλήσει κανείς για το “In The Court Of The Crimson King” χωρίς να μιλήσει και για το χαρακτηριστικό του εξώφυλλο. Το παραμορφωμένο πρόσωπο που ουρλιάζει το δημιούργησε ο Barry Godber, φίλος του Sinfield. Ο Godber δεν ήταν επαγγελματίας ζωγράφος αλλά προγραμματιστής, και αυτό ήταν το πρώτο και μοναδικό εξώφυλλο που ζωγράφισε ποτέ, αφού πέθανε τον Φεβρουάριο του 1970 σε ηλικία μόλις 24 ετών. Ο Fripp θεωρούσε το εξώφυλλο τόσο σημαντικό όσο και το ίδιο το άλμπουμ, και δύσκολα διαφωνεί κανείς βλέποντας πόσο έχει ταυτιστεί μαζί του ανά τα χρόνια.
Πώς ηχογραφήθηκε ο δίσκος;
Ακόμα ένα ενδιαφέρον στοιχείο στην ιστορία του δίσκου είναι η παραγωγή του. Αυτή η αισθητική και ο ήχος που εν πολλοίς όρισαν τον χαρακτηρισμό progressive rock δημιουργήθηκαν σχεδόν κατά τύχη και τελείως πειραματικά. Την παραγωγή είχε αναλάβει αρχικά ο Tony Clarke, γνωστός κυρίως από τη συνεργασία του με τους Moody Blues. Η συνεργασία πάντως δεν λειτούργησε όπως την είχαν στο μυαλό τους οι King Crimson.

Πιέζοντας τη δισκογραφική τους εταιρεία, κατάφεραν τελικά να αναλάβουν οι ίδιοι την παραγωγή, ηχογραφώντας στα Wessex Sound Studios του Λονδίνου. Για να δημιουργηθεί ο πλούσιος, σχεδόν συμφωνικός ήχος του άλμπουμ, ο McDonald έκανε εκτεταμένα overdubs με Mellotron και πνευστά. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάστηκαν πολλαπλές γενιές ηχογραφήσεων ώστε να χτιστούν όλα αυτά τα επίπεδα ήχου και να βγει η χαρακτηριστική ορχηστρική αίσθηση.
Τι άφησε πίσω του;
Το “In The Court Of The Crimson King” άφησε βαθύ αποτύπωμα στην εξέλιξη του progressive rock. Είναι ταυτόχρονα βαρύ, πολυεπίπεδο, σύνθετο χωρίς να είναι jazz, συμφωνικό και πειραματικό χωρίς να χάνει καθόλου τη δύναμή του. Αυτή η συγχώνευση psychedelic rock, jazz και κλασικής μουσικής είναι που τοποθέτησε τον δίσκο στα θεμέλια του είδους και τον κρατάει μέχρι σήμερα, μαζί με το “Dark Side Of The Moon”, ανάμεσα στους βασικούς διεκδικητές του τίτλου του πιο επιδραστικού άλμπουμ στην ιστορία του ιδιώματος.
Και η επίδρασή του ξεπέρασε κατά πολύ το progressive rock. Η επιρροή των King Crimson εντοπίζεται από τους Genesis και τους Yes μέχρι τους Tool, τους Dream Theater, τους Opeth και τους Mastodon, με το αποτύπωμά τους να είναι εμφανές σε συγκροτήματα διαφορετικών γενεών και αρκετά διαφορετικών μουσικών χώρων.
Πενήντα επτά χρόνια μετά την κυκλοφορία του, υπάρχουν ασφαλώς σημεία που προδίδουν την εποχή του. Άλλωστε, ο ήχος που βοήθησε να διαμορφωθεί εδώ εξελίχθηκε εντυπωσιακά στα χρόνια που ακολούθησαν, τόσο από τους ίδιους τους King Crimson όσο και από τα δεκάδες συγκροτήματα που βάδισαν στα χνάρια τους. Είναι αδύνατον πάντως να μην αναγνωρίσει κανείς την τόλμη του. Δύσκολα φαντάζεται κανείς σήμερα πώς πρέπει να ακούστηκε το “21st Century Schizoid Man” εν έτει 1969. Το ίδιο ισχύει για το θρυλικό “Epitaph” και το μεγαλειώδες “The Court Of The Crimson King”.
Το “In The Court Of The Crimson King” στέκεται πολύ πιο πέρα από ένα αριστουργηματικό ντεμπούτο. Είναι ένας δίσκος που άλλαξε και διεύρυνε τα όρια της rock, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε μέχρι σήμερα το progressive και επηρέασε ολόκληρες γενιές μουσικών. Το αν είναι ο σημαντικότερος progressive rock δίσκος όλων των εποχών μπορεί να συζητιέται για πάντα. Το ότι, περίπου μισό αιώνα μετά, εξακολουθεί δικαιωματικά να βρίσκεται μέσα σε αυτή τη συζήτηση, δύσκολα αμφισβητείται.



