Όταν οι Morbid Angel κυκλοφόρησαν το “Domination” το 1995, απομακρύνθηκαν οριστικά από τις τάσεις της σκηνής. Εκείνη την περίοδο, το death metal άρχιζε να κατακερματίζεται σε διαφορετικές κατευθύνσεις εξαιτίας του αυξανόμενου αριθμού συγκροτημάτων και της διάδοσης του είδους. Το τεχνικό ύφος γινόταν ολοένα και πιο περίπλοκο, σχεδόν δυσνόητο για τον μέσο ακροατή. Μπάντες όπως οι Suffocation και οι Cryptopsy επικεντρώνονταν αποκλειστικά σε ταχύτητα και τεχνική. Άλλες στράφηκαν σε πιο ρυθμικό ήχο δοκιμάζοντας crossover στοιχεία. Ταυτόχρονα, αρκετοί μουσικοί πειραματίζονταν με μελωδικό και ατμοσφαιρικό προσανατολισμό. Μέσα σε όλο αυτόν τον συνωστισμό, οι Morbid Angel έφεραν νωρίς τον ήχο που θα κυριαρχούσε στα τέλη της δεκαετίας.
Αλλαγή κατεύθυνσης σε μια εποχή αναζήτησης
Στα μέσα της δεκαετίας του ’90, ο σκληρός ήχος έμπαινε σε μία καθαρά μεταβατική φάση. Η αρχική έκρηξη του είδους είχε δημιουργήσει υπερπροσφορά, φέρνοντας κόπωση στις δισκογραφικές και σπρώχνοντας πολλά σχήματα προς την υπερβολή. Οι Morbid Angel, έχοντας στις πλάτες τους την τεράστια επιτυχία του “Covenant”, βρέθηκαν ακριβώς στο μάτι του κυκλώνα. Αφήνοντας πίσω την ήδη πετυχημένη τους συνταγή, αποφάσισαν να χαράξουν μια εντελώς νέα κατεύθυνση.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι Morbid Angel ακολούθησαν μια ξεκάθαρα δική τους πορεία. Μετά από χρόνια στο επίκεντρο του πιο σκληρού και επιθετικού death metal, η μπάντα από τη Φλόριντα έκανε κάτι ανατρεπτικό. Άφησαν στην άκρη τις ταχύτητες και μείωσαν το τέμπο. Το “Domination” φτιάχτηκε με αποκλειστικό σκοπό να δώσει βάθος στον ήχο τους. Οι μουσικοί επέλεξαν να ελέγξουν τη δυναμική τους δίνοντας έμφαση στη δομή. Το κοινό, μαθημένο σε μια αδιάκοπη επιθετικότητα, ήρθε απότομα αντιμέτωπο με έναν ήχο υπολογισμένο, βαρύ και γεμάτο διάρκεια.
Το ζήτημα πήγαινε πιο πέρα από τη μουσική, καθώς είχε να κάνει με τη συνολική προσέγγιση. Ο αυθορμητισμός και ο ωμός ήχος των πρώτων δίσκων είχαν πια χαθεί. Στη θέση τους εμφανίστηκε μια αυστηρά δομημένη μορφή έντασης. Οι ρυθμοί έγιναν αργοί, ασφυκτικοί και δημιουργούσαν μια μόνιμη αίσθηση εγκλεισμού. Η mid-tempo οπτική έχτιζε την πίεση βασανιστικά αργά και τα κομμάτια γίνονταν ασήκωτα, αποφεύγοντας τα απότομα ξεσπάσματα. Το “Domination”, έτσι ακριβώς όπως σχεδιάστηκε, θύμιζε περισσότερο στρατιωτική τακτική παρά έναν κλασικό death metal δίσκο. Ήταν μια προσεκτικά «οργανωμένη εκστρατεία πάνω στα ερείπια» της πρώτης μεγάλης εποχής του είδους.
Ο ρόλος του Rutan και η ηχητική αναδόμηση
Καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία αυτού του ήχου έπαιξε ο Erik Rutan. Ερχόμενος από τους Ripping Corpse, μπήκε απευθείας στον δημιουργικό πυρήνα του σχήματος. Έφερε μαζί του δυναμικές που απογείωσαν την ασφυκτική ατμόσφαιρα του “Domination”και ταίριαξε αρμονικά την προσωπική του χροιά σε ένα αποτέλεσμα με ατελείωτο βάθος και όγκο. Η συνεργασία του με τον Trey Azagthoth λειτούργησε άψογα, τοποθετώντας το κάθε riff σε έναν πολύ συγκεκριμένο, σχεδόν αρχιτεκτονικό ρόλο μέσα στη σύνθεση.
Η ηχογράφηση έγινε στα Morrisound Studios ακολουθώντας μια τελείως διαφορετική ρουτίνα. Τα sessions διαρκούσαν σταθερά μέχρι το ξημέρωμα. Ο Rutan και ο Azagthoth συνέχιζαν να προσθέτουν κιθαριστικά μέρη μέσα στη νεκρική σιγή της νύχτας. Ο παραγωγός Bill Kennedy, χωρίς προηγούμενη επαφή με το death metal, είχε δουλέψει στο “The Downward Spiral” των Nine Inch Nails.
Η τριβή του με τους industrial ήχους και τα πολυεπίπεδα mixes καθόρισε εξ ολοκλήρου την ηχητική ταυτότητα του “Domination”. Αφήνοντας πίσω τον θολό και ωμό ήχο των αρχών των ’90s, ο Kennedy πρότεινε μια πεντακάθαρη και τακτοποιημένη παραγωγή. Η σύγκριση με τον πρωτόγονο χαρακτήρα του “Altars Of Madness” και τη μανία του “Covenant” κάνει τη διαφορά πασιφανή. Επέλεξε τη σαφήνεια και το βάθος, χαρίζοντας στον δίσκο μια μοναδική υπόσταση, κάτι που αποτυπώθηκε άριστα στον χειρισμό των κιθάρων και των ambient μερών.
Δομή ενάντια στις προσδοκίες
Το χτίσιμο του δίσκου κινούνταν εντελώς έξω από τα γνωστά όρια του είδους. Πολλές κυκλοφορίες στις αρχές των ’90s βασίζονταν σε ένα σερί από γρήγορα κομμάτια με ασταμάτητη επιθετικότητα. Το “Domination” επιβράδυνε τον ρυθμό εντελώς συνειδητά, ρίχνοντας στο τραπέζι ambient περάσματα και έντονες δυναμικές μεταβολές. Οι Morbid Angel προτίμησαν μια σταδιακή ροή, προσπερνώντας την πεπατημένη των γρήγορων εναρκτήριων κομματιών.
Έδωσαν προτεραιότητα στον χώρο, στην επανάληψη και στη δημιουργία ατμόσφαιρας, αφήνοντας πίσω το συνεχές κοπάνημα. Η αρχή γίνεται με το “Dominate”, ένα τραγούδι που θέτει αμέσως τον συγκρατημένο τόνο. Το “Where The Slime Live”, ίσως το πιο αναγνωρίσιμο κομμάτι τους, καθηλώνει με την επαναληπτική του λογική και τη σκοτεινή του αύρα. Έτσι, όταν τελικά σκάει το μένος στα “This Means War” και “Dawn Of The Angry”, η έκρηξη βγάζει ξεκάθαρο νόημα, έχοντας χτιστεί μέσα από πραγματική ασφυξία.
Μερικοί οπαδοί ένιωσαν ένα μούδιασμα. Ο γνώριμος μυστικισμός και η χαοτική παράνοια των προηγούμενων δίσκων έκαναν πίσω. Τη σκυτάλη πήραν στοχευμένες και χειρουργικά ακριβείς επιλογές. Οι στίχοι άφησαν στο παρελθόν το υπερβατικό και ασχολήθηκαν αποκλειστικά με τη φθορά, τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική. Οι εσωτεριστικές αναφορές βρίσκονταν ακόμα εκεί, μοιράζοντας πλέον τον χώρο με μια εντελώς ψυχρή και απόμακρη κοσμοθεωρία. Το ύφος έγινε βαθιά στοχαστικό, διατηρώντας ακέραιη την τρομακτική του δύναμη μέσα από μια νέα, παγωμένη λογική.
Η αρχή του τέλους της κλασικής σύνθεσης
Και οι αντιδράσεις δεν περιορίστηκαν μόνο στους οπαδούς. Στα παρασκήνια, ο δίσκος λειτούργησε ως πυροκροτητής μιας περιόδου εσωτερικής αστάθειας που οδήγησε στη ρήξη. Λίγο μετά την περιοδεία για το “Domination”, ο David Vincent επικαλέστηκε δημιουργικές διαφορές και αποχωρήσε για να αφοσιωθεί σε πρότζεκτ με industrial κατευθύνσεις. Η φυγή του άνοιξε μια τεράστια τρύπα στην ταυτότητα του γκρουπ. Ο Erik Rutan, έχοντας βάλει τη δική του σφραγίδα στη δημιουργία του άλμπουμ, ακολούθησε την πόρτα της εξόδου για να στήσει τους Hate Eternal.
Το ντόμινο των αποχωρήσεων τράνταξε συθέμελα τη συνοχή των Morbid Angel. Αυτές ακριβώς οι αλλαγές έφεραν νέα πρόσωπα και έναν τελείως διαφορετικό, κατάμαυρο μουσικό προσανατολισμό στο “Formulas Fatal To The Flesh”. Με τον Steve Tucker να αναλαμβάνει πλέον το μικρόφωνο, ο ήχος βούτηξε σε μια ξεκάθαρα πιο σκοτεινή και εσωστρεφή θάλασσα. Η μπάντα ξέκοψε συνειδητά από τις πιο βατές δομές του “Domination”.
Ο Vincent, ένας άνθρωπος άρρηκτα δεμένος με το όνομα και την άνοδο των Morbid Angel, ανήκε πια στο παρελθόν. Εκείνες τις μέρες είδαν το φως της δημοσιότητας συνεντεύξεις που μαρτυρούσαν χάσμα απόψεων για τη θεματική κατεύθυνση. Αυτές ακριβώς οι εσωτερικές συγκρούσεις άνοιξαν τη μεγάλη ψαλίδα ανάμεσα στο “Domination” και το επόμενο βήμα τους.
Απόσταση, επιρροή και παρακαταθήκη
Το “Domination” αποτέλεσε φάρο για τα μεταγενέστερα συγκροτήματα που θέλησαν να παντρέψουν την ακραία δύναμη με τη βαριά ατμόσφαιρα. Στις πρώτες δουλειές των Gojira, οι mid-tempo ταχύτητες, οι λασπωμένες κιθάρες και η πιεστική δομή δείχνουν απευθείας προς αυτόν τον δίσκο. Το συγκεκριμένο ύφος τρύπωσε σε νέα υποείδη, ρίχνοντας όλο το βάρος στον συμπαγή όγκο και την αίσθηση του χώρου. Η ταχύτητα έπεσε από τον θρόνο της και σταμάτησε να αποτελεί το μοναδικό κριτήριο επιθετικότητας. Ο δίσκος σίγουρα δεν ήταν ο πιο γρήγορος της καριέρας τους, κατάφερε σε κάθε περίπτωση να μείνει εξαιρετικά φρέσκος και επιδραστικός στον χρόνο.
Η δίψα για το διαφορετικό φάνηκε περίτρανα και στο πώς βγήκε το άλμπουμ στα ράφια. Μια περιορισμένη έκδοση, κάτω από το όνομα “Slime Pack”, αποσύρθηκε άρον άρον όταν διαπιστώθηκε πως το υλικό της συσκευασίας ήταν χημικά ασταθές. Τα λιγοστά αντίτυπα που γλίτωσαν έγιναν αυτομάτως χρυσός για τους συλλέκτες, προκαλώντας παράλληλα ζημιές σε ηχοσυστήματα και ρούχα. Σήμερα, η περιπέτεια του χημικού slime μοιάζει με την τέλεια μεταφορά του ίδιου του δίσκου: ένα πείραμα γεμάτο ρίσκο αλλά τέραστιο αντίκτυπο. Το εμπορικό περιβάλλον της εποχής έκανε τα πράγματα χειρότερα, βρίσκοντας το άλμπουμ κάτω από την ομπρέλα της Giant Records, μιας εταιρείας που κατέρρευσε λίγο αργότερα. Έτσι, το “Domination” στερήθηκε πλήρως τη δυνατή πλάτη που θα του εξασφάλιζε τη σωστή προώθηση.
Τελικά, ο δίσκος στέκεται ως ένα γιγάντιο σημείο καμπής στην ιστορία τουςl. Αποτέλεσε την τελευταία δουλειά της αρχικής, ιστορικής σύνθεσης και έδειξε με τον πιο ηχηρό τρόπο ότι η μπάντα αναζητούσε μανιωδώς την αλλαγη. Μπορεί να μην είναι η πιο θρυλική στιγμή των Morbid Angel, αλλά σίγουρα αποτελεί μακράν την πιο μελετημένη δουλεία της καριέρας τους. To Domination έριξε συνειδητά τις ταχύτητες, εστίασε στη φόρμα και μετέτρεψε τον όγκο σε μια πραγματικά ασφυκτική εμπειρία.
Artist: Sober On Tuxedos
Album: Good Intentions
Label: Heaven Music
Release Date: 11/12/2020
Genre: Nu Metal, Metalcore
Artist: Morbid Angel
Album: Domination
Label: Giant Records, Earache Records
Release Date: 09/05/1995
Genre: Death Metal
1. Dominate
2. Where the Slime Live
3. Eyes to See, Ears to Hear
4. Melting
5. Nothing but Fear
6. Dawn of the Angry
7. This Means War
8. Caesar’s Palace
9. Dreaming
10. Inquisition (Burn with Me)
11. Hatework
Producer: Bill Kennedy
Morbid Angel: David Vincent (Φωνή, μπάσο), Trey Azagthoth (Κιθάρα, πλήκτρα), Erik Rutan (Κιθάρα, πλήκτρα), Pete Sandoval (Τύμπανα)
