Στις αρχές του ’80, το Λιντς στη Μεγάλη Βρετανία αποτελούσε το τέλειο σκηνικό για την εκκόλαψη μιας ψυχρής και κυνικής μουσικής πρότασης. Οι Sisters of Mercy, υπό την ηγεμονία του Andrew Eldritch, εμφανίστηκαν ως μια μπάντα που πατούσε γερά πάνω στα συντρίμμια της δεκαετίας του ’60. Ο Eldritch είχε ένα όραμα που αποτελούσε τη φυσική συνέχεια της «αλητείας» των Stooges και της ψυχεδέλειας των Doors. Η προσέγγισή του ταίριαζε απόλυτα σε μια εποχή όπου η απειλή του πυρηνικού ολέθρου αποτελούσε καθημερινή είδηση στις εφημερίδες.
Το όραμα του Andrew Eldritch και η κληρονομιά του Altamont
Ο Andrew Eldritch προσπαθούσε πάντα να αποσυνδέσει το σχήμα από την του gothic rock. Η φιλοσοφία του ήταν ριζωμένη στην κλασική ροκ παράδοση και στην απογοήτευση που άφησε πίσω του το τέλος της εποχής των χίπις. Ο ίδιος είχε δηλώσει χαρακτηριστικά για τις καταβολές τους: «Ερχόμαστε από το 1969, είμαστε τα παιδιά του Altamont. Σε όλη μας την καριέρα έπρεπε να παλέψουμε ενάντια στην προκατάληψη που έχει το κοινό για εμάς, ότι είμαστε κάτι που ξεπήδησε από το post-punk». Αυτή η προσκόλληση στο παρελθόν καθόρισε τον τρόπο με τον οποίο η μπάντα διαχειρίστηκε την εικόνα της και τον ήχο της, αποφεύγοντας τις ευκολίες των σύγχρονων τάσεων της εποχής.
Η δημιουργία του “First And Last And Always” λειτούργησε ως μια άσκηση επιβίωσης μέσα σε ένα περιβάλλον πλήρους αποσύνθεσης των προσωπικών σχέσεων. Η μπάντα αποτελούταν από μια ετερόκλητη ομάδα χαρακτήρων που δυσκολεύονταν να συνυπάρξουν στον ίδιο χώρο. Ο Gary Marx εκπροσώπησε την πιο παραδοσιακή ροκ πλευρά του σχήματος, ενώ η είσοδος του Wayne Hussey στα τέλη του 1983 άλλαξε τις ισορροπίες.
Ο Hussey έφερε μια διαφορετική αισθητική, πιο μελωδική και ατμοσφαιρική, που συχνά ερχόταν σε σύγκρουση με τη δομή που είχε φανταστεί ο Marx. Ο Gary Marx είχε περιγράψει αυτή την εσωτερική τριβή λέγοντας: «Ήταν η δική μου εκδοχή των Sisters και η εκδοχή του Wayne. Η δική μου σήμαινε πιο βασικό ροκ, αμερικανικό ροκ, ενώ η εκδοχή του Wayne ήταν περισσότερο Banshees».
Ο ρυθμός της μηχανής και η ψυχροπολεμική ατμόσφαιρα
Ο Doktor Avalanche, η θρυλική drum machine, αποτελούσε ισότιμο μέλος του γκρουπ και όχι ένα απλό εργαλείο. Η επιλογή αυτή προσέδωσε στη μουσική μια αίσθηση ακρίβειας και παγερού ρυθμού που θύμιζε βιομηχανική γραμμή παραγωγής. Σε κομμάτια όπου ο ρυθμός κυριαρχεί, όπως στο “Walk Away”, η συμβολή του Doktor Avalanche μετατρέπει μια ροκ σύνθεση σε κάτι που μοιάζει με μεταλλαγμένη ντίσκο για το τέλος του κόσμου.
Η αυστηρότητα του μηχανικού ρυθμού σε συνδυασμό με το βαθύ μπάσο του Craig Adams δημιούργησε το πλαίσιο πάνω στο οποίο ο Eldritch άπλωσε τους στίχους του. Η ατμόσφαιρα του δίσκου είναι γεμάτη από την αγωνία της περιόδου, με αναφορές σε πυρηνική ακτινοβολία και όξινη βροχή που αποτυπώνουν την παράνοια του Ψυχρού Πολέμου.
Η διαδικασία της ηχογράφησης στα Strawberry Studios και αργότερα στα Genetic Studios χαρακτηρίστηκε από χάος. Οι αναφορές για εκτεταμένη χρήση αμφεταμινών και αϋπνία αποτελούσαν την καθημερινότητα μιας ομάδας ανθρώπων που έφταναν στα όριά τους. Ο Eldritch είχε τον απόλυτο έλεγχο των στίχων και της παραγωγής, ενώ η σωματική και ψυχολογική εξάντληση αποτυπώθηκε άμεσα στο υλικό.
Οι στίχοι έγιναν προσωπικές επιθέσεις ή αποχαιρετιστήρια γράμματα προς τα υπόλοιπα μέλη. Ο Gary Marx αποκάλυψε αργότερα την ένταση εκείνων των ημερών: «Όταν φτιάχναμε τον δίσκο, ο Andrew ουσιαστικά χώριζε με τη μακροχρόνια κοπέλα του και εγώ ήμουν κοντά στο να εγκαταλείψω τη μπάντα. Αυτά τα δύο πράγματα οδήγησαν σε μια σειρά αναφορών στους στίχους, οι οποίοι έμοιαζαν να καλύπτουν τους αποχαιρετισμούς του και προς τους δυο μας».
Από την κατάρρευση των Genetic Studios στο Royal Albert Hall
Ο δίσκος κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 1985 και η επιτυχία του στα charts ήταν αξιοσημείωτη, παρόλο που η μπάντα δεν είχε υποστήριξη από το ραδιόφωνο. Η παραγωγή του Dave Allen έδωσε στο “First And Last And Always” μια κινηματογραφική διάσταση, κάνοντας τις κιθάρες να ακούγονται σαν να έρχονται από το βάθος ενός απύθμενου πηγαδιού. Η χρήση των arpeggios από τον Hussey, όπως φαίνεται στο “Marian”, δημιούργησε μια ατμόσφαιρα που πολλοί προσπάθησαν να αντιγράψουν.
Ωστόσο, το τέλος αυτής της σύνθεσης της μπάντας ήρθε άμεσα. Η συναυλία στο Royal Albert Hall τον Ιούνιο του 1985 αποτέλεσε την τελευταία πράξη του δράματος. Ο Gary Marx δεν εμφανίστηκε ποτέ, αφήνοντας τους υπόλοιπους τρεις να ολοκληρώσουν μια εμφάνιση που έμοιαζε περισσότερο με τελετή λήξης. Λίγο αργότερα, ο Craig Adams και ο Wayne Hussey αποχώρησαν και αυτοί, ξεκινώντας μια δικαστική διαμάχη για το όνομα της μπάντας.
Η κληρονομιά του “First And Last And Always” βασίζεται στο γεγονός ότι αποτελεί το μοναδικό σημείο όπου οι διαφορετικές δυνάμεις της μπάντας λειτούργησαν μαζί με καταστροφικό τρόπο. Ενώ οι επόμενοι δίσκοι ήταν προσωπικά δημιουργήματα του Eldritch, αυτός ο πρώτος δίσκος παραμένει η μοναδική στιγμή που το γκρουπ ακούστηκε σαν μια πραγματική συλλογικότητα.
Η χρήση της τεχνολογίας και η εστίαση στην ψυχροπολεμική αγωνία καθιστούν τον δίσκο διαχρονικό. Ο Eldritch κατάφερε να μετατρέψει την προσωπική κατάρρευση σε έναν ήχο που καθόρισε μια ολόκληρη γενιά. Η μπάντα αρνήθηκε τα ροκ στερεότυπα και δημιούργησε μια δήλωση που γράφτηκε με αμφεταμίνες και μια βαθιά περιφρόνηση για το μέλλον.
Η κληρονομιά μιας κυνικής δήλωσης
Ακόμα και σήμερα, η πυκνή ενορχήστρωση σε κομμάτια όπως το ομώνυμο “First And Last And Always” δείχνει ότι η δύναμή τους προέρχεται από την ανάγκη για καταγραφή της αλήθειας μιας συγκεκριμένης στιγμής. Οι Sisters of Mercy χρησιμοποίησαν το ροκ ως ένα ειρωνικό όχημα για τη χολή τους και τελικά καταναλώθηκαν από το ίδιο το πράγμα που χλεύαζαν.
Ο δίσκος παραμένει μια τελεία και μια κορυφαία δήλωση που έχει αντέξει στο πέρασμα των χρόνων. Για πολλούς, αυτή η πρώτη κατάθεση παραμένει η πιο αυθεντική στιγμή μιας μπάντας που επέλεξε να καεί γρήγορα αντί να σβήσει αργά.