Υπάρχουν μουσικοί που έχουν αφήσει ένα αποτύπωμα πολύ πιο ουσιαστικό από τη φήμη και την περιουσία. Ο Adrian Smith ανήκει σε αυτήν την κατηγορία. Ίσως να μην έρχεται αμέσως στο μυαλό όταν μιλάμε για τους Iron Maiden, όμως η συμβολή του στην πορεία τους είναι καθοριστική. Είναι ο αθόρυβος δημιουργός πίσω από μερικούς από τους πιο σημαντικούς metal ύμνους. Το παίξιμό του συνδυάζει ακρίβεια και μελωδία με έναν ιδιαίτερο τρόπο, δίνοντας μια ξεχωριστή ισορροπία στον ήχο της μπάντας.
Η διαδρομή του με τους Maiden είναι γεμάτη στιγμές θριάμβου, προκλήσεις και νέα ξεκινήματα. Από την ένταξή του στο γκρουπ και την απογείωση, μέχρι την αποχώρηση και την αναζήτηση άλλων κατευθύνσεων, και τελικά την επιστροφή του που σφράγισε την αναγέννηση της μπάντας, κάθε στάδιο της πορείας του δείχνει την εξέλιξή του ως καλλιτέχνη.
Urchin και Iron Maiden: Το ξεκίνημα ενός μύθου
Η διαμόρφωση των Iron Maiden στα πρώτα τους βήματα βασίστηκε στο όραμα του Steve Harris, του ανθρώπου που κατευθύνει το συγκρότημα. Μέχρι το 1980, είχαν ήδη αναδειχθεί ως μια από τις πιο δυνατές μπάντες στο NWOBHM. Με την κυκλοφορία του “Killers” το 1981, η ανάγκη για έναν δεύτερο κιθαρίστα που θα ενίσχυε τον ήχο τους έγινε επιτακτική. Εκείνη τη στιγμή ο Adrian Smith μπήκε στην ιστορία τους.
Ο Smith ήταν ήδη γνώριμος στους κύκλους των Iron Maiden. Μεγάλωσε μαζί με τον Dave Murray και παρέα δημιούργησαν το πρώτο τους σχήμα, τους Urchin. Ενώ ο Murray εντάχθηκε στους Maiden, ο Smith επέμεινε με τους Urchin, οι οποίοι όμως δεν έβρισκαν τον δρόμο προς την επιτυχία. Το 1980, αρνήθηκε την πρώτη πρόταση των Iron Maiden να γίνει μέλος τους. Έναν χρόνο μετά, με την αποχώρηση του Dennis Stratton, η πρόσκληση επαναλήφθηκε. Αυτή τη φορά, ο Smith αποδέχθηκε την πρόκληση.
Η επίδρασή του έγινε αισθητή από την πρώτη στιγμή. Με την προσθήκη του στην ομάδα, το κιθαριστικό δίδυμο των Maiden απέκτησε μυθικές διαστάσεις. Η ευχέρειά του στα δυναμικά σόλο και η κλίση του στη μελωδική σύνθεση ανανέωσαν ριζικά τον ήχο της μπάντας. Με την κυκλοφορία του “The Number of the Beast” το 1982, η σύνδεση των Smith και Murray ήταν πια αδιαμφισβήτητη. Όπως ανέφερε ο Dave Murray: «Υπήρχε μια χημεία ανάμεσα σε εμένα και τον Adrian που ξεπερνούσε τη μουσική».
Συνθέτης, σολίστας και συνοδοιπόρος: Τα χρυσά χρόνια
Το πέρασμα του Smith από τους Iron Maiden, μεταξύ 1981 και 1990, ταυτίστηκε με την κορυφαία εποχή τους. Εξελίχθηκε στον κινητήριο μοχλό της μπάντας, υπογράφοντας ορισμένα από τα πιο χαρακτηριστικά κομμάτια τους. Τραγούδια όπως τα “2 Minutes to Midnight”, “Stranger in a Strange Land”, “The Evil That Men Do” και “Wasted Years” αποπνέουν τον ιδιαίτερο συνδυασμό μελωδίας και δύναμης που τον διακρίνει. Ειδικά το “Wasted Years” φανερώνει το εύρος του συνθετικού του χαρίσματος. Η θεματολογία του για τον χαμένο χρόνο το έκανε να διαφέρει από κάθε προηγούμενη δουλειά του γκρουπ.
Αποχώρηση και επιστροφή: Το δεύτερο κεφάλαιο
Παρ’ όλα αυτά, ο Smith δυσκολευόταν να ακολουθήσει τους εξαντλητικούς ρυθμούς του γκρουπ. Οι συνεχόμενες περιοδείες και η απαίτηση για καινούργιο υλικό άρχισαν να τον κουράζουν. Όταν οι Maiden ξεκίνησαν τις ηχογραφήσεις για το “No Prayer for the Dying”, ο Smith διαφώνησε με τη νέα ηχητική κατεύθυνση. Η μπάντα επέλεγε μια πιο «ωμή» αισθητική, η οποία ερχόταν σε κόντρα με τη δική του προτίμηση για δουλεμένες και σύνθετες ενορχηστρώσεις. Νιώθοντας δημιουργικό αδιέξοδο, κατέληξε στην απόφαση να τραβήξει τον δικό του δρόμο.
Για πολλούς, η έξοδος από ένα σχήμα του μεγέθους των Maiden θα σήμαινε την αρχή μιας πτωτικής πορείας. Ο Smith όμως κινήθηκε διαφορετικά. Δημιούργησε τους Adrian Smith and Project (ASAP) και αργότερα εντάχθηκε στη σόλο μπάντα του Bruce Dickinson, αναζητώντας νέες μουσικές κατευθύνσεις. Συνέχισε να εξελίσσεται, αποφεύγοντας τη λήθη που συχνά ακολουθεί όσους εγκαταλείπουν θρυλικά συγκροτήματα. Έξω από τον μηχανισμό των Maiden, δούλεψε την τεχνική του, δοκιμάστηκε σε διαφορετικά περιβάλλοντα και ωρίμασε ουσιαστικά ως κιθαρίστας και δημιουργός.
Ωστόσο, το κεφάλαιο των Iron Maiden παρέμενε πάντα ανοιχτό στη ζωή του. Το 1999, καθώς η μπάντα αναζητούσε τον τρόπο να ανακτήσει τη χαμένη της λάμψη μετά την περίοδο του Blaze Bayley, μια νέα προοπτική ανοίχθηκε. Ο Bruce Dickinson είχε ήδη πει το «ναι» για την επιστροφή του, όμως η επανένωση χρειαζόταν και τον Adrian Smith για να θεωρηθεί ολοκληρωμένη.
Η επάνοδος του Smith στους Maiden ήταν το στοιχείο που συμπλήρωσε το παζλ. Η μπάντα είχε καταφέρει να επιβιώσει στη δεκαετία του ’90, όμως αναζητούσε μια φρέσκια δημιουργική ώθηση. Με τον Smith ξανά στην ομάδα, η σύνθεση του γκρουπ ανέκτησε το βάθος που την έκανε να ξεχωρίζει. Αυτή η συνεργασία οδήγησε στο “Brave New World”, έναν δίσκο που άνοιξε έναν καινούργιο κύκλο για το συγκρότημα.
Μετά την επιστροφή του, ο Adrian Smith διατήρησε τον πρωταγωνιστικό του ρόλο στην εξέλιξη των Maiden. Η σφραγίδα του είναι εμφανής σε δουλειές όπως το “Dance of Death”, το “A Matter of Life and Death” και το “The Book of Souls”. Παρ’ όλα αυτά, η καλλιτεχνική του διαδρομή ξεπερνά τα όρια της μπάντας. Η σύμπραξή του με τον Richie Kotzen, μπολιασμένη με blues στοιχεία, φανέρωσε την προσαρμοστικότητα και το μεγάλο εύρος των δυνατοτήτων του.
Ένας κιθαρίστας με ψυχή: Πέρα από τη μουσική
Η αξία του Smith βασίζεται στην ικανότητά του να ενώνει την τεχνική κατάρτιση με το συναίσθημα. Ενώ πολλοί metal κιθαρίστες επικεντρώνονται στην ταχύτητα, εκείνος βάζει σε πρώτο πλάνο τη μελωδικότητα. Τα σόλο του λειτουργούν σαν αφηγήσεις, δημιουργώντας ουσιαστικές μουσικές διαδρομές. Πλήθος σύγχρονων καλλιτεχνών της hard rock και metal σκηνής τον αναφέρουν ως πηγή έμπνευσης, με το έργο του να αποτελεί αντικείμενο μελέτης για τους νέους μουσικούς.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Chuck Schuldiner των Death: «Ήμουν τυχερός που ξεκίνησα να παίζω κιθάρα τη δεκαετία του ’80, όταν υπήρχαν τόσοι σπουδαίοι κιθαρίστες για να με εμπνεύσουν, όπως ο Yngwie Malmsteen, ο Van Halen και, κυρίως, οι Dave Murray και Adrian Smith των Iron Maiden».
Παράλληλα, ο Adrian Smith διακρίνεται για την ταπεινοφροσύνη του, ένα γνώρισμα που σπανίζει σε καλλιτέχνες του μεγέθους του. Στο βιβλίο του, “Monsters of River and Rock”, ξεδιπλώνει πτυχές του χαρακτήρα του που αναδεικνύουν την ισορροπία και το ενδιαφέρον του για τη ζωή έξω από τα στούντιο. Η ενασχόλησή του με το ψάρεμα, το οποίο προσεγγίζει ως μια μορφή διαλογισμού, φανερώνει έναν άνθρωπο που επιδιώκει την εσωτερική ηρεμία. Αυτή η στάση ζωής έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τους έντονους και εξαντλητικούς ρυθμούς που επιβάλλει η heavy metal σκηνή.
Η διαδρομή του Adrian Smith με τους Iron Maiden αποτελεί μια πορεία βασισμένη στην επιμονή, την εξέλιξη και την τελική δικαίωση. Αν και απέφυγε τον ρόλο του κλασικού superstar, το αποτύπωμά του στο heavy metal είναι ανεξίτηλο. Μπορεί να μην κυνήγησε τα φώτα της δημοσιότητας όσο άλλοι κιθαρίστες της εποχής του, όμως για όσους αναγνωρίζουν την πραγματική αξία της κιθάρας, παραμένει ένας από τους σπουδαιότερους που υπηρέτησαν ποτέ αυτό το όργανο.